หลักการแจ้งข้อกล่าวหา

การแจ้งข้อกล่าวหาเป็นขั้นตอนหนึ่งของกระบวนการสอบสวนคดีอาญา ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 134 กำหนดให้พนักงานสอบสวนจะต้องทำการแจ้งข้อหาให้ผู้ต้องหาทราบ ทั้งนี้ โดยมีเจตนารมณ์ก็เพื่อให้ผู้ต้องหาทราบว่า การกระทำของผู้ต้องหานั้นเป็นความผิดและเพื่อให้ผู้ต้องหาเข้าใจถึงการกระทำของตน

หลักการแจ้งข้อกล่าวหา

หลักการแจ้งข้อกล่าวหามีดังนี้

• แจ้งให้ทราบถึงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการกระทำที่กล่าวหาว่าผู้ต้องหาได้กระทำความผิด พนักงานสอบสวนจะต้องแจ้งให้ผู้ต้องหาทราบถึงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการกระทำที่กล่าวหาว่าผู้ต้องหาได้กระทำความผิดนั้น ว่ากระทำความผิดอะไร วัน เวลา สถานที่ อย่างไร โดยไม่จำเป็นต้องระบุอ้างถึงบทกฎหมายที่กระทำผิดทั้งหมด
• แจ้งข้อกล่าวหาให้ทราบ พนักงานสอบสวนจะต้องแจ้งข้อกล่าวหาให้ผู้ต้องหาทราบโดยชัดแจ้งว่า ผู้ต้องหาถูกกล่าวหาว่ากระทำความผิดฐานใด

  

ข้อควรระวังในการแจ้งข้อกล่าวหา

ในการแจ้งข้อกล่าวหา พนักงานสอบสวนควรคำนึงถึงข้อควรระวัง ดังนี้

• แจ้งข้อกล่าวหาให้ถูกต้อง พนักงานสอบสวนควรแจ้งข้อกล่าวหาให้ถูกต้องตามความเป็นจริง และต้องพิจารณาว่าการกระทำของผู้ต้องหานั้นเข้าข่ายความผิดฐานใดบ้าง
• แจ้งข้อกล่าวหาให้ครบถ้วน พนักงานสอบสวนควรแจ้งข้อกล่าวหาให้ครบถ้วน โดยไม่ละเว้นความผิดใด ๆ ที่เกี่ยวข้อง
• แจ้งข้อกล่าวหาให้ชัดเจน พนักงานสอบสวนควรแจ้งข้อกล่าวหาให้ชัดเจน เพื่อให้ผู้ต้องหาเข้าใจถึงการกระทำของตน

  

ผลกระทบจากการแจ้งข้อกล่าวหา

การแจ้งข้อกล่าวหามีผลสำคัญต่อการดำเนินคดีอาญา กล่าวคือ หากพนักงานสอบสวนไม่ได้แจ้งข้อกล่าวหาหรือแจ้งข้อกล่าวหาโดยไม่ถูกต้อง ย่อมส่งผลเสียต่อกระบวนการสอบสวนและการดำเนินคดีอาญา ดังนี้

• พนักงานอัยการไม่มีอำนาจฟ้องคดี ในกรณีที่พนักงานสอบสวนไม่ได้แจ้งข้อกล่าวหาหรือแจ้งข้อกล่าวหาโดยไม่ถูกต้อง ย่อมมีผลให้พนักงานอัยการไม่มีอำนาจฟ้องคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 120
• ผู้ต้องหาอาจไม่ได้รับสิทธิในการประกันตัว ในกรณีที่พนักงานสอบสวนไม่ได้แจ้งข้อกล่าวหาหรือแจ้งข้อกล่าวหาโดยไม่ถูกต้อง ย่อมมีผลให้ผู้ต้องหาอาจไม่ได้รับสิทธิในการประกันตัวตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 119

  

สรุป

การแจ้งข้อกล่าวหาเป็นขั้นตอนสำคัญในกระบวนการสอบสวนคดีอาญา พนักงานสอบสวนควรดำเนินการแจ้งข้อกล่าวหาให้ถูกต้อง ครบถ้วน และชัดเจน เพื่อให้ผู้ต้องหาได้รับสิทธิในการปกป้องตนเองและเพื่อให้กระบวนการยุติธรรมเป็นไปอย่างเป็นธรรม