พี่ไม่ได้ดักนกเปล้า : ฟังศิลปินท่านหนึ่งที่มีหนวดสีขาวร้องไว้เลยสงสัยว่านกเปล้าคือนกประเภทใด

          ทำให้เกิดความสงสัยเป็นอย่าง เมื่อได้ยินศิลปินท่านหนึ่ง ที่มีหนวดยาวๆ สีขาวแต่งตัวด้วยผ้ากระสอบ ร้องเพลงว่า พี่ไม่ได้ดักนอกเปล้า พร้อมกับดีดกีตาร์กลับหัวเลยเกิดสงสัยกันว่านกเปล้าคือนกชนิดใด

          ลักษณะทั่วไป นกเขาเปล้าธรรมดา เป็นนกเขาขนาดกลาง มีขนาดลำตัว 27 เซนติเมตร ตัวผู้และตัวเมียมีลักษณะไม่เหมือนกัน ตัวผู้มีขนบนกระหม่อมสีเทา หน้าอกสีเขียว บนหลังและปีกมีสีแดงเลือดนก ขนคลุมใต้โคนหางสีน้ำตาลแดง ขาแดง และหนังรอบตาสีฟ้า ปากสีเขียวอมเหลือง ส่วนตัวเมีย มีหัวสีเขียวขนคลุมใต้โคนหางสีครีม ปีกมีแผบสีเหลืองเล็ก

          อุปนิสัยและอาหาร อาศัยอยู่ตามป่าเบญพรรณ ป่าดงดิบแล้ง ป่าดงดิบชื้น ป่าดงดิบเขา ป่าชายเลน และป่ารุ่นในระดับที่ไม่สูงนัก จนถึงระดับ 1,200 เมตรจากระดับน้ำทะเล ชอบอยู่เป็นฝูงใหญ่ 10 - 50 ตัวหรือมากกว่านั้น โดยเฉพาะในช่วงนอกฤดูผสมพันธุ์ อาจมารวมกันเป็นจำนวนนับพันตัว มันสามารถเกาะกิ่งไม้ได้ทุกแนว ทั้งด้านบน ด้านล่าง และด้านข้าง ขณะเกาะต้นไม้มักมองไม่ค่อยเห็นตัว เพราะมันมีสีกลมกลืนกับสีใบไม้มาก เมื่อมีสิ่งรบกวนมันจะบินขึ้นไปพร้อมกัน แต่ไม่นานมันจะบินกลับมาต้นเดิมอีก นกเปล้าธรรมดาจะลงกินน้ำ และโป่งในช่วงกลางวัน และเย็น หรือหลังจากกินอาหารตามปกติแล้ว ในช่วงเย็นมักจะเกาะพักผ่อนตามยอดไม้แห้ง โดยแนบอกและท้องติดกิ่งไม้ ในช่วงกลางวันที่อากาศร้อน หรือแดดจัดมันจะเกาะตามกิ่งที่มีใบแน่นทึบ ในช่วงกลางคืนมันจะเกาะนอน ตามกิ่งไม้ทึบเช่นกัน นกเขาเปล้าธรรมดา กินผลไม้สุก โดยเฉพาะลูกไทร และลูกหว้า มันจะใช้ปากปลิดผลไม้และกลืนทั้งผล

          การผสมพันธุ์ นกเข้าเป้าธรรมดาผสมพัธุ์ ในช่วงฤดูร้อนต่อฤดูฝน ระหว่างเดือนเมษายนถึงเดือน มิถุนายน ทำรังตามง่ามกิ่งที่ติดกับลำต้นไม้ หรือตามกอไผ่ รังอยู่สูงจากพื้นดินพอประมาณ รัง 2 - 3 รังอยู่ด้วยกัน รังเป็นแบบง่าย ๆ ใช้กิ่งไม้เล็ก ๆ วางซ้อนกัน วางไข่ 2 ฟองทั้งตัวผู้และตัวเมียช่วยกันหาวัสดุ สร้างรังและฟักไข่ ใช้เวลาฟัก 14 - 15 วัน ลูกนกแรกเกิดยังไม่ลืมตา มีขนปกคลุมลำตัวเล็กน้อย และขึ้น ห่าง ๆ รูปร่างเทอะทะ หัวโตและตาโปน ในช่วงแรกพ่อแม่ จะเลี้ยงลูกด้วยน้ำนมนก (อาหารที่พ่อแม่นกกินเข้าไปเก็บไว้ที่กระเพราะพักทำการย่อย ) เมื่อลูกนกเติบโตพอประมาณ จึงป้อนหนอนและผลไม้ ลูกนกจะเติบโตเร็วมาก เพียงประมาณ 2 สัปดาห์พวกมันจะแข็งแรง มีขนขึ้นเกือบเต็มตัว และเริ่มหัดบิน เมื่อลูกนกบินได้ดี พวกมันจะทิ้งรัง แล้วไปรวมกับครอบครัวอื่น ๆ อยู่เป็นฝูงใหญ่ต่อไป...

          สถานภาพนกเขาเปล้าธรรมดา เป็นนกประจะถิ่น พบบ่อยและปริมาณมาก ชนิดย่อย nipalensis พบตั่งแต่คอคอดขึ้นมาตลอดทั่วทุกภาค ส่วนชนิดย่อย chasein พบตังแต่คอคอดลงไปถึงภาคใต้สุด (จัดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง )