ผลัก..ดันปาล์มน้ำมันสู่พืชเศรษฐกิจที่มีอนาคต

สัมภาษณ์พิเศษผลัก..ดันปาล์มนำ้มันสู่พืชเศรษฐกิจที่มีอนาคต ปี2565

นโยบายปาล์มน้ำมันแห่งชาติเป็นอีกหนึ่งภารกิจที่รัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา มอบความไว้วางใจให้ พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรีนั่งเป็นประธานกรรมการ กนป. ต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2557 จนถึงปัจจุบัน กว่า 6 ปีเศษ ที่เป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญของไทยชนิดนี้แทบจะไม่มีอนาคตเลย แต่ช่วง 3 ปีกลับมีมูลค่าทางเศรษฐกิจเติบโตทำรายได้ให้เกษตรกรชาวสวนปาล์มโดยรวม สูงสุดแตะ 1 แสนล้านบาทในปี 2564 นี้เป็นประวัติการณ์ที่ต้องบันทึกไว้ ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าเป็นผลงานชิ้นสำคัญของรัฐบาล ภายในการกำกับดูแลของ พล.อ.ประวิตร ถือได้ว่าเป็นการบริหารนโยบายที่ประสบผลสำเร็จ ทำให้เกษตรกรชาวสวนปาล์มซึ่งส่วนใหญ่กว่า 3 ใน 4 ของทั้งประเทศอยู่ใน 5 จังหวัด จากชุมพร สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช กระบี่ และพังงา มีรายได้เป็นกอบเป็นกำ

ระหว่างปี 2557 ถึงต้นปี 2562 เป็นช่วงเวลาที่ถือว่ายากลำบากสำหรับปาล์มน้ำมัน ต้องเผชิญปัญหาหลายด้าน พื้นที่ปลูกปาล์มนำ้มันเริ่มเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากราคายางตกต่ำชาวสวนโค่นต้นยางหันมาปลูกปาล์มน้ำมันมากขึ้น โดยในปี 2562 มีพ้ืนที่ให้ผลมากถึง 5.6 ล้านไร่ ผลผลิตต่อไร่ 2.999 ตัน (เปรียบเทียบมาเลเซีย 3.19 ตัน) ผลผลิตปาล์มทะลายทั้งประเทศ 16.77 ล้านตัน ราคาต้นทุนประมาณ กก.ละ ๓.๐๐ บาท ก่อนหน้านี้ราคาปาล์มทะลายเคยตกตำ่ถึง กก.ละ 2 บาทเศษ นำ้มันปาล์มดิบที่สกัดได้ประมาณ 3.18 ล้านตัน ความต้องการใช้สำหรับอุปโภคบริโภค 1.37 ล้านตัน (38%) พลังงานไบโอดีเซล 1.35 ล้านตัน (37%) ส่งออกได้น้อยมากราว 2.9 แสนตัน ไม่สามารถแข่งขันด้านราคาได้เพราะอัตราแลกเปลี่ยนจากเงินบาทแข็งค่าขึ้น ทำให้เกิดปัญหาสต๊อกส่วนเกินที่เหลือใช้สะสมสูงขึ้นต่อเนื่องมีสต๊อกสิ้นปี 61 มากเกือบ 5 แสนตัน คณะกรรมการนโยบายปาล์มน้ำมันแห่งชาติ (กนป.) ซึ่งมี พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรี เป็นประธานกรรมการ ได้ออกมาตรการเพิ่มความต้องการใช้ด้านพลังงาน เพิ่มสัดส่วนไบโอดีเซล จาก B5 เป็นดีเซลฐาน B7 และส่งเสริมสูตร B20 รวมทั้งมาตรการดูดซับสต๊อกส่วนเกินนำไปผลิตกระแสไฟฟ้าอีกหลายครั้ง รวม 3.3 แสนตัน แต่สถานการณ์เริ่มดีขึ้น สต๊อกสิ้นปี 62 เริ่มทรงตัวที่ 3.1 แสนตัน สรุปปัญหาหลัก อยู่ที่ผลผลิตปาล์มนำ้มันล้นตลาด ความต้องการใช้ภายในประเทศค่อนข้างน้อย การส่งออกน้อยมาก สต๊อกพุ่งสูงขึ้นทุกปี ส่งผลต่อราคาปาล์มทะลายตกตำ่ ชาวสวนขาดทุน

ปัจจัยแห่งความสำเร็จของนโยบายปาล์มน้ำมันระยะเริ่มต้น จากผลงานของ พล.อ.ประวิตร ที่ออกมาตรการเพื่อเกษตรกรชาวสวนปาล์มเป็นหลัก โดยยึดหลักอุปสงค์ อุปทาน และกลไกตลาด ทฤษฎีทางเศรษฐศาสตร์ ปี 62 เป็นปีที่มาตรการเพิ่มความต้องการใช้ภายในประเทศเริ่มเห็นผล ต่อมาในปี 2563 รัฐบาลให้การสนับสนุนไบโอดีเซล B 10 เป็นดีเซลฐานให้สูตร B๗ เป็นทางเลือก ทำให้ปริมาณการใช้นำ้มันปาล์มเป็นพลังงานเพ่ิมขึ้นเป็นปีละ 1.69 ล้านตัน (47%) การส่งออกราว 2 แสนตัน ขณะเดียวกันปริมาณการใช้อุปโภคบริโภคเพิ่มขึ้นด้วยเป็น 1.44 ล้านตัน (40%) ส่งผลให้สต๊อกสิ้นปีลดลงเหลือเพียง 2.88 แสนตัน โดยลดลงถึงระดับตำ่สุดที่ 9.6 หมื่นตัน ณ สิ้นเดือน ก.พ.64 ปัจจัยเสริมที่ทำให้สถานการณ์ดีขึ้น แม้ปริมาณการใช้ภายในประเทศจะได้รับผลกระทบอย่างมากจากวิกฤตโควิด 19 คือ มาตรการส่งเสริมการส่งออก รวมทั้งความต้องการใช้น้ำมันปาล์มในตลาดโลกเพิ่มสัดส่วนทดแทนน้ำมันพืชชนิดอื่นที่ราคาแพงขึ้น เช่น นำ้มันถั่วเหลือง ทำให้ในปี 2564 มีการส่งออกมากถึง 5.35 แสนตัน

หากคิดมูลค่าทางเศรษฐกิจของปาล์มน้ำมันจากผลผลิตทั้งปี คูณด้วยราคาปาล์มทะลายเฉลี่ยทั้งปี รายได้ของชาวสวนปาล์ม ในปี 2562 ประมาณ 500,818 ล้านบาท ในปี 2563 เพิ่มเป็น 71,612 ล้านบาท และในปี 2564 (ถึงสิ้นเดือน พ.ย.) เพิ่มเป็น 101,008 ล้านบาท สรุปรายได้เมื่อเทียบกับตัวเลขปี 62 เพิิ่มขึ้นในปี 63 ประมาณ 41% และเพ่ิมขึ้นในปี 64 มากถึง 100% มูลค่าทางเศรษฐกิจทั้งปีที่สูงเกิน 1 แสนล้านบาท นำไปสู่การจับจ่ายใช้สอยหมุนเวียนอีกหลายรอบ ยังไม่นับรวมกระบวนการกลางนำ้ และปลายน้ำของนำ้มันปาล์มดิบ ไบโอดีเซล นำ้มันปาล์มขวดที่ใช้ภายในประเทศและที่ส่งออกนับว่ามีตัวเลขที่สูงอีกหลายเท่า

นอกจากนี้ กนป. ยังได้ให้ความเห็นชอบมาตรการส่ิงเสริมให้แปรรูปน้ำมันปาล์มดิบเป็นผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตร กับส่่ิงแวดล้อม เช่น น้ำมันหล่อลื่นชีวภาพ น้ำมันหม้อแปลงไฟฟ้า ผงซักฟอกชีวภาพ พาราฟิน ยาปราบศัตรูพืชชีวภาพ นำ้มันกรีนดีเซล น้ำมันอากาศยาน ซึ่งอยู่ในระหว่างการเร่งรัดดำเนินการเพื่อเพิ่มมูลค่าของปาล์มน้ำมันให้เป็นพืชเศรษฐกิจที่มีค่าและอนาคตที่สดใสของไทยต่อไป