ตำนานขนมไหว้พระจันทร์และสาเหตุที่ไม่ใช่ก้อนกลม ขนมจากโลกสื่อถึงฟ้าไกล

เพิ่งผ่านกันไปกับ "เทศกาลไหว้พระจันทร์" ซึ่งเป็นวัฒนธรรมจีนในคืนวันเพ็ญเดือน 8 ตามปฏิทินจันทรคติ ในปี 2562 นี้ ตรงกับวันที่ 13 กันยายน 2562 ชาวจีนจะเฉลิมฉลองช่วงเก็บเกี่ยวพืชผลกลางช่วงฤดูใบไม้ร่วง และมีความเชื่อว่าการใช้ข้าวเซ่นสรวงจะทำให้มีเงินใช้จ่าย ได้พร้อมหน้าพร้อมตากันในครอบครัว มีโชคลาภ และการขอพรจากดวงจันทร์ 

หลายคนอาจเคยได้ยินตำนานเรื่องเล่าว่า ขนมไหว้พระจันทร์เป็นสัญลักษณ์แก่การเอาชนะมองโกล โดยยามจีนอยู่ใต้อำนาจของมองโกล ท่านหลิวปั๋วเวินได้คิดวิธี นำกระดาษเขียนข้อความใส่ไว้ในขนม ให้ชาวจีนฆ่าทหารมองโกลที่อยู่ในบ้าน เมื่อชาวจีนซื้อขนมมาอ่านก็รับรู้ข้อความจากกระดาษในขนม และสังหารทหารมองโกลจนเอาชนะการปกครองจากมองโกลสำเร็จ

บ้างก็มีเรื่องเล่าต่างออกไปว่า...

        ราชาโฮ่วอี้ ในอดีตมีพระชายานามว่า ฉางเอ๋อ วันหนึ่งมีเหตุการณ์พระอาทิตย์ขึ้นพร้อมกัน 10 ดวงทำให้ชาวโลกเดือดร้อน ราชาโฮ่วอี้จึงไปบนยอดเขาและใช้ธนูยิงอาทิตย์ดับไป 9 ดวง ทำให้มีชื่อเสียงและมีคนมาขอเรียนยิงธนูด้วยเป็นจำนวนมาก รวมทั้ง เฝิงเหมิง ผู้มีใจชั่วร้ายด้วย

       ต่อมา ราชาโฮ่วอี้ ได้รับยาอายุวัฒนะ (Elixir) จากผู้วิเศษท่านหนึ่ง เฝิงเหมิง เมื่อทราบข่าวจึงพยายามแย่งชิงยาจาก ฉางเอ๋อ ตอนราชาโฮ่วอี้ไม่อยู่ พระนางต่อสู้และตัดสินใจกินยานั้นเสียเอง ทำให้ร่างลอยขึ้นไปในอากาศถึงดวงจันทร์ กลายเป็นเทพีสถิตบนดวงจันทร์ เมื่อราชาโฮ้วอี้กลับมาก็เศร้าโศกเสียใจมากเพราะคิดถึงพระนาง ดังนั้น พอถึงวันเพ็ญเดือน 8 ราชาโฮ่วอี้จัดเครื่องเซ่นบูชาเพื่อระลึกถึงชายาที่จากไป

       บ้างก็เล่าว่าหลังราชาโฮ่วอี้ ได้รับยาอายุวัฒนะก็กลายเป็นคนบ้าอำนาจ ข่มเหงประชาชน พระนางฉางเอ๋อ กลัวชาวบ้านจะเดือดร้อนจึงแอบกินยาอายุวัฒนะนั้นเสียเองและล่องลอยไปถึงดวงจันทร์ ทำให้ผู้คนต่างรำลึกถึงความดีงามของเธอด้วยการไหว้พระจันทร์กลางเดือน 8 ของทุกปี และหญิงสาวจะขอพรให้มีความงดงามเป็นอมตะเหมือนพระนาง

ขนมไหว้พระจันทร์ไม่ใช่ก้อนกลม

ข้อมูลจากสารสาร JIB jib ให้ข้อมูลว่า ขนมไหว้พระจันทร์ (Mooncake) ภาษาจีนเรียกว่า "เย่ปิ่ง" โดย เย่ หมายถึงพระจันทร์ ปิ่ง หมายถึง ของกินที่มีรูปทรงแบน ใช้วิธีปิ้ง ย่าง เผา หรือ อบ เอกลักษณ์ต้องมีรูปทรงแบน เป็นวงกลม รี หรือเหลี่ยม แต่ต้องไม่ใช่ก้อนกลม 

ลักษณะขนมไหว้พระจันทร์

ทำจากแป้งและข้างในมีไส้ที่ต่างกัน เช่น ทุเรียน เม็ดบัว ถั่วแมคคาเดเมีย พุทราจีน หรือเนื้อสัตว์ เช่น หมูหยอง ไข่เค็ม

(ดูวิธีทำขนมไหว้พระจันทร์ https://sites.google.com/site/bnasmaill123/withi-kar-tha-khnm-hiw-phracanthr)

ความหมายแต่ละไส้

- เม็ดบัว มีอายุยืนยาว อ่อนน้อมถ่อมตน สงบ

- ลูกพลัม กล้าหาญ ความหวัง

-ธัญพืช โชคลาภและความอุดมสมบูรณ์

-เกาลัด ลูกชายอันเป็นที่รัก

ตำนานความเชื่อเป็นสิ่งที่อยู่คู่มนุษย์มานาน จุดประสงค์อย่างหนึ่งก็เพื่อยึดเหนี่ยวจิตใจ เป็นที่พึ่งให้มนุษย์และแทรกคำสอนให้มนุษย์มีความสามัคคีกลมก้อนกันและถือเป็นแนวทางปฏิบัติมาจนทุกวันนี้