นักวิทย์กังวล ‘เชื้อโรคร้าย’ อาจหลุดจากคุกน้ำแข็ง แล้วระบาดอีกครั้ง

นักวิทยาศาสตร์เริ่มปวดหัวกับ “จุลชีพก่อโรคระบาด” จากที่เคยถูกจองจำในพื้นที่อุณหภูมิติดลบ แต่เมื่อภาวะโลกร้อนขึ้น ทำให้มันออกแผลงฤทธิ์จนยากจะควบคุม และเป็นไปได้ว่าโรคระบาดที่เคยฆ่าล้างผู้คนไปกว่า 200 ปีจะกลับมาใหม่แบบ Update Firmware

โรคระบาดในอดีตเคยคร่าชีวิตผู้คนไปกว่าครึ่งโลก

เมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมาโรคแอนแทรกซ์ (Anthrax) ฆ่าเด็กชายชาวไซบีเรีย และอีก 20 คนในเขตแหลมยามาล มีผู้ติดเชื้อใหม่ๆ อีก 100 ราย และกวางเรนเดียร์ตายอย่างน่าอนาถกว่า 2,300 ตัว

แพทย์พบแบคทีเรีย “บาซิลลัส แอนทราซิส” (Bacillus anthracis) ซึ่งเป็นอาชญากรตัวสำคัญ ซึ่งแม้จะค้นพบในพื้นที่นี้มากว่า 75 ปีแล้ว แต่อุณหภูมิหนาวเหน็บอันเปรียบเหมือน “คุกทางธรรมชาติ” ขังพวกมันไว้ไม่ให้แพร่กระจายไปในวงกว้าง หรือที่เรียกว่า Permafrost (พื้นดินที่มีอุณหภูมิต่ำกว่า 0 องศาเซลเซียส ติดต่อกันเป็นเวลานาน)

แต่คุกที่ว่าเริ่มละลายแล้ว ก็ไม่ต่างจากนักโทษคดีอุกฉกรรจ์พร้อมล้างแค้นสังคมเต็มแก่

นักวิจัยฟันธงว่าปัญหา Global warming จะทำให้พวกมันออกมาเร็วกว่ากำหนด จนระบบภูมิต้านทานของมนุษย์ไม่สามารถพัฒนาได้ทันเพื่อต่อต้านโรค และเชื้อหลายชนิดปะปนไปกับน้ำและดินจากน้ำแข็งเริ่มหลอมละลาย (เช่น แอนแทรกซ์)

จนคาดการณ์ได้ว่าหากโลกสูญเสียพื้นที่ Permafrost ไปเรื่อยๆ แบบก้าวกระโดด อาจทำให้โรคระบาดในยุคศตวรรษที่ 18 และต้นยุคศตวรรษที่19 กลับมาอีกครั้ง

ปัจจุบันพื้นที่ความหนาของน้ำแข็งในเขตไซบีเรีย ลดลง 50 เซนติเมตรในทุกๆ ช่วงฤดูร้อน ทำให้จุลชีพก่อโรคจากที่เคยถูก “แช่แข็ง” กลับได้ชีวิตคืนมาอีกครั้งและปะปนลงสู่ผืนดินผืนน้ำอย่างอิสระ

“สปอร์ของแบคทีเรียสามารถมีชีวิตอยู่ได้ในอุณหภูมิติดลบได้นานเป็นศตวรรษ” Jean-Michel Claverie หัวหน้าทีมวิจัยจาก Mediterranean Institute of Microbiology กำลังเฝ้าจับตาจุลชีพเจ้าเดิม (แต่ร้ายกว่า) ในช่วงหลาย 10 ปีที่ผ่านมา

นักวิจัยค้นพบแบคทีเรียก่อโรคอายุกว่า 30,000 ปี ในแถบไซบีเรีย อย่าง “ไฟโธไวรัส ไซบีริคัม” (Pithovirus sibericum) และ “มอลลิไวรัส ไซบีริคัม” (Mollivirus sibericum) สามารถกลับคืนชีพได้อีกครั้งเมื่ออยู่ในสภาพแวดล้อมพอเหมาะ พวกมันนำมาซึ่งโรคฝีดาษและไข้หวัดสเปน

แม้โรคเก่าๆ ที่มนุษยชาติเคยเผชิญจะมีวัคซีนต่อต้านแล้ว แต่ภายใต้พื้นน้ำแข็งที่กำลังหลอมละลาย อาจมีจุลชีพรายใหม่ๆ ที่ร้ายกาจกว่าโดยที่มนุษย์ไม่เคยเผชิญหน้ามาก่อนก็เป็นได้

ไวรัสที่เปลี่ยนคนเป็นให้กระหายเลือดแบบในหนังดัง ก็อาจจะมีจริงก็เป็นได้

คราวนี้ยังคิดว่า Global Warming เป็นเรื่องไกลตัวอีกหรือเปล่า และคุณมั่นใจได้แค่ไหนว่า ภูมิคุ้มกันแข็งแรงเพียงพอ?