ชวนคนไทย ร่วมเรียนรู้วิวัฒนาการ ถังขยะ กทม. ในยุคล้อมคอกทิ้งขยะ

The MATTER ชวนติดตามคนไทย ร่วมเรียนรู้ วิวัฒนาการ ‘ถังขยะ กทม.’ ก่อนจะถึงยุคล้อมคอกแบบ พล.ต.อ. อัศวิน ขวัญเมือง ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร นำเสนอแนวคิด ภาชนะรองรับขยะแบบใหม่ของ กทม. ในยุคผู้ว่าฯ พล.ต.อ.อัศวิน ขวัญเมือง ที่มาจากการแต่งตั้งโดย ม.44 กันไปแล้ว ที่ใช้เหล็กสีเขียวล้อมเป็นคอกให้คนนำขยะมาทิ้ง

วิวัฒนาการ ‘ถังขยะ กทม.’ ก่อนจะถึงยุคล้อมคอกแบบอัศวิน

หลายๆ คนอาจได้เห็นภาพภาชนะรองรับขยะแบบใหม่ของ กทม. ในยุคผู้ว่าฯ พล.ต.อ.อัศวิน ขวัญเมือง ที่มาจากการแต่งตั้งโดย ม.44 กันไปแล้ว ที่ใช้เหล็กสีเขียวล้อมเป็นคอกให้คนนำขยะมาทิ้งอีกทีหนึ่ง

ซึ่งแม้ผู้เกี่ยวข้องจะบอกว่า ใช้งบในการจัดทำไม่มากนัก แต่ ‘คอกกั้นขยะ’ นี้ ถูกวิจารณ์ในเรื่องความสวยงาม รวมถึงประโยชน์ใช้สอย ที่ไม่เพียงเก็บขยะได้ไม่มิดชิด เศษขยะกระจัดกระจาย น้ำจากขยะนั้นยังไหลนองพื้น อันน่าจะสร้างปัญหาด้านสุขอนามัยตามมาอีกต่างหาก

ที่ผ่านมา กทม.เคยใช้ภาชนะรองรับขยะมูลฝอยหลากหลายรูปแบบ The MATTER ขอพาย้อนอดีตไปดูถังขยะรูปแบบต่างๆ ย้อนหลังกว่า 2 ทศวรรษ และใช้งบในการจัดซื้อรวมกันกว่า 2,002 ล้านบาท (ระหว่างปี 2544 - 2561) เพื่อดูว่า ก่อนจะถึงคอกขยะในยุคอัศวิน มีถังขยะอะไรที่คุ้นตาพวกเราบ้าง และถังเหล่านั้นใช้งบในการจัดซื้อกี่บาท

ก่อนปี 2550 – ถังติดล้อ

ถังขยะสุดคลาสสิกอมตะของ กทม. ก็คือถังขยะติดล้อ ซึ่ง กทม.มักจัดซื้ออยู่ 2 ขนาด คือ 120 ลิตร มีสีเขียว เหลือง และน้ำเงิน แยกตามประเภทขยะ ราคาเฉลี่ยใบละ 1 พันบาท และ 240 ลิตร ที่มีแค่สีเขียว ราคาเฉลี่ยใบละ 1.2 พันบาท

ถังขยะประเภทนี้ สมัยก่อน กทม.มักจัดซื้อจากบริษัท ตรีอรรถบูรณ์ อุตสาหกรรม จำกัด จนถูกเรียกกันว่า ถัง TAB (อักษรตัวแรกของชื่อภาษาอังกฤษ ตรี-อรรถ-บูรณ์) แต่ภายหลังก็มีบริษัทต่างๆ เข้ามาประมูลงานแข่งด้วย เช่น บริษัท ศรีไทย-อ๊อตโต้ ประเทศไทย จำกัด, บริษัท แพลตตินั่ม โปร พลาสติก จำกัด เป็นต้น

หลังปี 2550 – ถังโปร่งใส

หลังเกิดเหตุวางระเบิด 9 จุดสำคัญใน กทม.ช่วงส่งท้ายปีเก่าปี 2549 ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิต 3 คน และบาดเจ็บอีกหลายสิบ โดยขยะบางจุดถูกใส่ไว้ในถังขยะ อภิรักษ์ โกษะโยธิน ผู้ว่าฯกรุงเทพขณะนั้น จึงตัดสินใจเปลี่ยนถังขยะทั้งหมดให้เป็นถังแบบใสเพื่อให้สามารถสังเกตสิ่งผิดปกติ และมักจัดซื้อ 2 แบบ คือถังขยะขนาด 60 ลิตร ไม่มีฝาปิด (ราคาเฉลี่ยใบละ 700 บาท) และมีฝาปิด (ราคาเฉลี่ยใบละ 1,000 บาท)

มีช่วงหนึ่งใช้วิธีทำราวเหล็กและใช้ถุงขยะแบบใสด้วย แต่เราตรวจสอบไม่พบว่ามีการจัดทำมากน้อยเพียงใด และใช้งบในการจัดทำเท่าไร

ปี 2556 – ถังหุ้มปลอก

ช่วงที่ ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ บริพัตร เป็นผู้ว่าฯกรุงเทพ เคยเกิดกรณีดราม่าเรื่องการจัดซื้อถังขยะขึ้น เมื่อมีการจัดซื้อถังขยะขนาด 100 ลิตร พร้อมปลอกหุ้ม ราคาถึงชุดละ 2,000 บาท ที่พอถูกนำไปเทียบกับการจัดซื้อถังขยะขนาดใกล้เคียงกับในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ที่มีราคาไม่กี่ร้อยบาท ก็ถือว่าแพงกว่าหลายเท่าตัว

ที่สำคัญ ถังขยะสมัยสุขุมพันธุ์ ทิ้งขยะยาก เนื่องจากฝาไม่ค่อยเปิด หรือต้องออกแรงดันเพื่อเปิดฝา

ปี 2561 – คอกล้อมขยะ

พล.ต.อ.อัศวินเดินหน้าทำที่ทิ้งขยะแบบใหม่ ภายใต้โครงการ ‘ที่เป็นที่ เก็บเป็นเวลา’ ด้วยการจัดทำคอกกั้นขยะ ขนาด 1 เมตร x 1 เมตร x 60 เซนติเมตร และขนาด 1 เมตร x 1.5 เมตร x 50 เซนติเมตร เพื่อรวมกองขยะที่กระจัดกระจาย โดยจะทำให้ครบ 50 เขตของ กทม. ในเดือนพฤษภาคมนี้

เหตุที่ กทม.ต้องมีการจัดซื้อถังขยะใหม่มาใช้อยู่เรื่อยๆ ก็เพราะปริมาณขยะที่คนกรุงผลิตในแต่ละปี มีเพิ่มขึ้นทุกปีตั้งแต่ปี 2528 เป็นต้นมา โดยในปี 2559 พบว่า เมืองหลวงของไทยมีขยะ 3.69 ล้านตัน/ปี หรือเฉลี่ย 1.03 หมื่นตัน/วัน โดยเขตที่มีปริมาณขยะมากที่สุด 5 อันดับแรกได้แก่ จตุจักร บางกะปิ บางขุนเทียน คลองเตย และปทุมวัน

[ หมายเหตุ: ที่มาของข้อมูลส่วนใหญ่จะมาจาก เว็บไซต์ภาษีไปไหน? /ฐานข้อมูลจัดซื้อจัดจ้างของ สตง./ข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างและสถิติด้านสิ่งแวดล้อมของ กทม. จากสำนักสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานคร ]

 
#Quickbite #Trash #TheMATTER

ต่อมาได้มีข้อมูลเพิ่มเติมจาก สำนักงานประชาสัมพันธ์ กทม.  ถึงเรื่องนี้ว่า

จุดทิ้งขยะตามโครงการ “ทิ้งเป็นที่...เก็บเป็นเวลา”

นางวัลยา วัฒนรัตน์ ผู้อำนวยการสำนักสิ่งแวดล้อม กทม. กล่าวกรณีสื่อมวลชนและประชาชนวิจารณ์การจัดจุดทิ้งขยะตามโครงการ “ทิ้งเป็นที่...เก็บเป็นเวลา” กีดขวางทางเท้า สร้างความสกปรกให้พื้นที่ ส่งกลิ่นเหม็นรบกวน ยากต่อการจัดเก็บ และหากมีฝนตก ขยะเหล่านั้นอาจไหลลงไปอุดตันท่อระบายน้ำได้ นั้น โครงการ “ทิ้งเป็นที่...เก็บเป็นเวลา” เป็นการจัดจุดทิ้งขยะกระจายตามพื้นที่ต่างๆ เพื่อแก้ปัญหาการทิ้งขยะเกลื่อนกลาดเต็มถนน โดยกำหนดเวลาทิ้งและเวลาเก็บขยะอย่างชัดเจน เพื่อให้ประชาชนนำขยะมาทิ้งตามจุดในวันและเวลาที่กำหนด รวมทั้งมีช่องทางการติดต่อสื่อสารผ่านทางโทรศัพท์และ QR code ระหว่างเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบ ซึ่งประชาชนสามารถมีส่วนร่วมในฐานะผู้ร่วมตรวจงาน ร่วมรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง

สำหรับการทิ้งขยะในจุดดังกล่าว ขอให้ประชาชนนำขยะมาทิ้งตามเวลาที่กำหนด โดยใส่ถุงที่ไม่รั่วซึมและมัดปากถุงขยะให้แน่นหนา เพื่อป้องกันน้ำจากขยะรั่วไหลส่งกลิ่นเหม็น การรื้อคุ้ย การปลิวกระจายของขยะไปอุดตันท่อระบายน้ำ และความสะดวกต่อการจัดเก็บของเจ้าหน้าที่อย่างรวดเร็ว โดยเจ้าหน้าที่จะจัดเก็บขยะตามเวลาที่กำหนดเป็นประจำทุกวัน พร้อมกำหนดให้มีการล้างทำความสะอาดจุดทิ้งขยะอย่างสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันกลิ่นเหม็นและการแพร่กระจายของเชื้อโรค

นอกจากนี้ กรุงเทพมหานครยังได้กำหนดจุดทิ้งขยะในถนนสายหลัก สายรอง ชุมชนและริมคลอง จำนวน 1,860 จุด กระจายครอบคลุมในพื้นที่ 50 สำนักงานเขต รวมทั้งได้ดำเนินการสำรวจความพึงพอใจประชาชนเรื่องจุดทิ้งขยะ เวลาทิ้งขยะที่กำหนด เจ้าหน้าที่จัดเก็บขยะตรงตามเวลาที่กำหนดหรือไม่ และจัดเก็บขยะเรียบร้อยไม่มีขยะตกค้าง รวมถึงประโยชน์ที่ได้รับจากโครงการ “ทิ้งเป็นที่...เก็บเป็นเวลา”

ซึ่งจากการสอบถามประชาชนบริเวณจุดทิ้งขยะ จำนวน 1,020 คน จาก 50 สำนักงานเขต พบว่าประชาชนรับทราบโครงการ ร้อยละ 87 และมีความพึงพอใจระดับมาก ร้อยละ 71 พึงพอใจปานกลาง ร้อยละ 26