ศูนย์เรียนรู้ป่าชุมชนบ้านห้วยสะพานสามัคคี จังหวัดกาญจนบุรี

ศูนย์เรียนรู้ป่าชุมชนบ้านห้วยสะพานสามัคคี

ที่ตั้ง
               ป่าชุมชนบ้านห้วยสะพานสามัคคี มีพื้นที่ 1,008 ไร่ ตั้งอยู่ที่ หมู่ 2 ตำบลหนองโรง อำเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรีและเป็นแหล่งเรียนรู้ของเยาวชนคนรุ่นหลัง
ทิศเหนือ       จด ป่าสงวนแห่งชาติป่าหนองโรง
ทิศใต้           จด วัดห้วยสะพาน
ทิศตะวันออก จด ที่ดินทำกินของชาวบ้าน
ทิศตะวันออก จด ที่ดินทำกินของชาวบ้าน

ประวัติความเป็นมา
                 แต่เดิมป่าชุมชนบ้านห้วยสะพานสามัคคี มีชื่อเรียกว่า “ป่ารังหนา” โดยเรียกชื่อตามชื่อป่าที่ชาวบ้านเคยเรียกกัน มีพันธุ์ไม้นานาพรรณ มีสัตว์ป่าหลายชนิด มีอาหารป่าตลอดจนพืชสมุนไพรมากมาย ตั้งแต่สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ประมาณปี พ.ศ.2481 เป็นต้นมา บ้านเมืองเกิดการเปลี่ยนแปลง ป่าไม้ถูกทำลายอย่างมาก ได้มีการนำไม้ไปใช้ประโยชน์ในการทำที่อยู่อาศัย ทำเชื้อเพลิงหุงต้ม ทำเชื้อเพลิงในโรงงานกระดาษ ทำหมอนรถไฟจากจังหวัดกาญจนบุรีไปประเทศพม่า ตลอดจนการสร้างสะพานข้ามแม่น้ำแคว เป็นต้น
                 เนื่องจากในจังหวัดกาญจนบุรี ได้มีโรงงานอุตสาหกรรมเกิดขึ้นใหม่หลายแห่ง มีนายทุนเข้ามาสนับสนุนให้ชุมชนทำการเกษตร ปลูกอ้อย ปลูกมันสำปะหลัง เพื่อเพิ่มวัตถุดิบป้อนโรงงาน จึงมีการนำเครื่องจักรกลต่าง ๆ มาเป็นเครื่องมือบุกรุกทำลายป่า
                 นอกจากนี้ ยังเกิดปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ ได้แก่ ฝนแล้งเนื่องจากป่าไม้ถูกทำลาย ดินขาดความอุดมสมบูรณ์ ทำให้เกิดปัญหาความยากจน ประชาชนอดอยาก มีหนี้สินเพิ่มขึ้น อาหารป่าหายาก ทำการเกษตรไม่ได้ผล
ปี พ.ศ.2517 ผู้นำของหมู่บ้านทั้ง 4 หมู่บ้าน อาทิเช่น นายเสริม ไคลมี กำนันตำบลหนองโรง นายถวิล สายเทียน ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 1, นายนิยม เพ็งบุตร ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 2, นายประยงค์ แก้วประดิษฐ์ สารวัตรกำนัน, นายหวย แช่มช้อย นายสงวน แจ้งทอง นางสวง สารีวงษ์ ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน, นายเพิ่ม นิยมทรัพย์ สมาชิกสภาตำบล, ครูประสงค์ เจริญพิบูลย์ อดีตสมาชิกสภาจังหวัด, กรรมการหมู่บ้านทุกหมู่, ผู้สูงอายุ เช่น นายมิ่น จันทร์แย้ม นายปุ๋ย สุกใส นายโปร่ง จันทร์แย้ม นายกุ๋ย ดอกนาค พร้อมด้วยชาวบ้านอีกมาก ได้ร่วมคิด ร่วมทำการฟื้นฟูป่าขึ้นมาอีกครั้ง โดยมีชาวบ้านกลุ่มใหญ่เป็นแนวร่วมในการจัดการป่า ต่อมาพิจารณาเห็นว่า “ป่ารังหนา” นี้ เป็นของชาวบ้านห้วยสะพานทุกคน รวม 4 หมู่บ้าน และเพื่อให้ชื่อมีความหมายในทางสร้างสรรค์และมีความสามัคคีในหมู่คณะ “คณะกรรมการบริหารรักษาป่าชุมชน” จึงมีความเห็นพร้อมใจกันเปลี่ยนชื่อเป็น “ป่าชุมชนบ้านห้วยสะพานสามัคคี”