10 แม่น้ำที่ยาวที่สุดในไทย ปี 2569 แม่น้ำชีที่ 1 ยาว 765 กม. เจ้าพระยาแค่อันดับ 9

ถ้าถามว่า แม่น้ำที่ยาวที่สุดในไทย คือสายไหน หลายคนตอบว่าเจ้าพระยา แต่ความจริงเจ้าพระยาอยู่แค่อันดับ 9 ส่วนแชมป์คือ แม่น้ำชี ยาว 765 กิโลเมตร ไหลอยู่ในภาคอีสานทั้งสาย

บทความนี้จัดอันดับ 10 แม่น้ำที่ยาวที่สุดในไทย โดยใช้ตัวเลขของกรมควบคุมมลพิษเป็นหลัก แล้วเทียบกับวิกิพีเดียและแหล่งอื่น ๆ ทุกอันดับ เพราะบางสายมีตัวเลขไม่ตรงกันถึงเกือบ 200 กิโลเมตร

ตารางจัดอันดับ 10 แม่น้ำที่ยาวที่สุดในไทย

ที่มา: หน้า "แม่น้ำสายสำคัญของเมืองไทย" ของสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 13 (ชลบุรี) กรมควบคุมมลพิษ และกล่องข้อมูลในบทความวิกิพีเดียภาษาไทยของแต่ละแม่น้ำ (ตรวจสอบเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569) จัดอันดับตามตัวเลขของกรมควบคุมมลพิษ

หลักการนับ: ความยาวทั้งสาย หรือเฉพาะส่วนในไทย

• นับความยาวทั้งสาย จากต้นน้ำถึงจุดที่ไหลลงแม่น้ำสายใหญ่หรือทะเล
• ทั้ง 10 สายในลิสต์มีต้นน้ำและปลายน้ำอยู่ในประเทศไทย ความยาวทั้งสายจึงเท่ากับความยาวในไทย
• ไม่นับแม่น้ำนานาชาติและแม่น้ำพรมแดน เช่น โขง สาละวิน และเมย เพราะส่วนใหญ่ไหลอยู่นอกไทยหรือเป็นเส้นแบ่งเขตแดน จะแยกไว้ในหัวข้อด้านล่าง
• ตัวเลขทั้งหมดเป็นค่าประมาณ แต่ละหน่วยงานอาจกำหนดจุดต้นน้ำต่างกัน หรือวัดจากแผนที่คนละมาตราส่วน ตัวเลขจึงไม่ตรงกัน

เจาะลึกทีละอันดับ แม่น้ำที่ยาวที่สุดในไทย

1. แม่น้ำชี ยาว 765 กิโลเมตร

เส้นทาง: จังหวัดชัยภูมิ → แม่น้ำมูล (รอยต่อศรีสะเกษ–อุบลราชธานี)

แม่น้ำชี คือคำตอบของคำถามว่าแม่น้ำสายไหนยาวที่สุดในไทย กรมควบคุมมลพิษ (สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 13) ระบุว่ายาว 765 กิโลเมตร และเรียกว่าเป็นแม่น้ำที่ยาวที่สุดในภาคอีสานและของประเทศไทย ตัวเลขนี้ตรงกับวิกิพีเดียทั้งภาษาไทยและอังกฤษ รวมถึงบทความของกรมชลประทานที่เผยแพร่ผ่าน The Matter

• ต้นน้ำอยู่ที่ทิวเขาเพชรบูรณ์ ฝั่งจังหวัดชัยภูมิ
• ไหลผ่านภาคอีสานตอนกลาง เช่น ขอนแก่น มหาสารคาม ร้อยเอ็ด และยโสธร
• ไปบรรจบแม่น้ำมูลบริเวณรอยต่อจังหวัดศรีสะเกษกับอุบลราชธานี

เกร็ดที่หลายคนไม่รู้คือ แม้ชีจะยาวที่สุด แต่วิกิพีเดียภาษาอังกฤษระบุว่ามีน้ำน้อยกว่าแม่น้ำมูล ส่วนบทความอีสานอินไซต์ของมหาวิทยาลัยขอนแก่นอธิบายว่าต้นน้ำของชีอยู่ในพื้นที่ค่อนข้างแห้งแล้ง นอกจากนี้ชีไม่ได้ไหลลงแม่น้ำโขงเอง แต่ต้องไหลลงแม่น้ำมูลก่อน

2. แม่น้ำน่าน ยาว 740 กิโลเมตร

เส้นทาง: อำเภอปัว จังหวัดน่าน → ปากน้ำโพ จังหวัดนครสวรรค์

อันดับ 2 คือ แม่น้ำน่าน ยาว 740 กิโลเมตร ตัวเลขนี้แทบทุกแหล่งตรงกัน ทั้งกรมควบคุมมลพิษ วิกิพีเดีย และ WorldAtlas ต้นน้ำอยู่ที่เทือกเขาหลวงพระบาง อำเภอปัว จังหวัดน่าน ไหลผ่านอุตรดิตถ์ พิษณุโลก และพิจิตร

วิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่าน่านเป็นสายที่ยาวที่สุดในบรรดาแควต้นน้ำเจ้าพระยา (ปิง วัง ยม น่าน) และเมื่อไหลมาบรรจบแม่น้ำปิงที่ปากน้ำโพ จังหวัดนครสวรรค์ ก็กลายเป็นจุดเริ่มต้นของแม่น้ำเจ้าพระยา

3. แม่น้ำปิง ยาว 715 กิโลเมตร

เส้นทาง: ดอยถ้วย อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ → ปากน้ำโพ จังหวัดนครสวรรค์

แม่น้ำปิง หรือแม่ระมิงค์ เกิดจากดอยถ้วย เทือกเขาแดนลาว อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ ไหลผ่านลำพูน ตาก กำแพงเพชร ก่อนบรรจบแม่น้ำน่านที่นครสวรรค์

จุดที่ต้องระวังคือตัวเลขความยาวต่างกันชัดเจน

• กรมควบคุมมลพิษ: 715 กิโลเมตร
• วิกิพีเดียภาษาไทยและอังกฤษ: 658 กิโลเมตร

ถ้าใช้ตัวเลข 658 กิโลเมตร ปิงจะหล่นไปอยู่หลังแม่น้ำมูล บทความนี้จึงใช้ตัวเลขของหน่วยงานราชการเป็นหลัก แต่ขอให้ผู้อ่านรู้ไว้ว่าอันดับ 3 ถึง 5 สลับกันได้ ขึ้นอยู่กับว่าใช้ข้อมูลจากแหล่งไหน เขื่อนสำคัญบนแม่น้ำสายนี้คือเขื่อนภูมิพล จังหวัดตาก

4. แม่น้ำมูล ยาว 641 กิโลเมตร

เส้นทาง: อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา → แม่น้ำโขง อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี

แม่น้ำมูล ยาวราว 641 กิโลเมตร ตามข้อมูลกรมควบคุมมลพิษและกล่องข้อมูลของวิกิพีเดีย (บางแหล่งปัดเป็น 640 กิโลเมตร เช่นบทความของกรมชลประทาน) ต้นน้ำอยู่ที่เทือกเขาสันกำแพง อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา ไหลผ่านบุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ แล้วลงแม่น้ำโขงที่อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี

มูลอาจไม่ได้ยาวที่สุด แต่เป็นแม่น้ำที่มีปริมาณน้ำมากที่สุดของภาคอีสาน ตามที่กรมควบคุมมลพิษระบุ ในหน้าแล้งยังมีแก่งหินให้เที่ยว เช่น แก่งตะนะ และแก่งสะพือ

ที่น่าสนใจคือ บางแหล่งเรียกแม่น้ำมูลว่ายาวที่สุด เช่น รายการ "ที่นี่บ้านเรา" ของ Thai PBS เขียนว่ามูลถือเป็นแม่น้ำที่ยาวที่สุดในประเทศไทย และบทความ "อีสานอินไซต์" ของมหาวิทยาลัยขอนแก่นเขียนว่ามูลยาวที่สุดในภาค ส่วนชียาวเป็นอันดับ 2 ซึ่งสวนทางกับกรมควบคุมมลพิษและวิกิพีเดียที่ให้ชีเป็นอันดับ 1

5. แม่น้ำยม ยาว 555 กิโลเมตร

เส้นทาง: ดอยขุนยวม อำเภอปง จังหวัดพะเยา → แม่น้ำน่าน อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์

แม่น้ำยม คือสายที่ตัวเลขห่างกันมากที่สุดในลิสต์นี้

• กรมควบคุมมลพิษ: 555 กิโลเมตร
• วิกิพีเดียภาษาไทย: ประมาณ 735 กิโลเมตร
• วิกิพีเดียภาษาอังกฤษ (ตาราง Geography of Thailand) และ WorldAtlas: ราว 700 กิโลเมตร

ต่างกันเกือบ 200 กิโลเมตร ถ้าใช้ตัวเลขฝั่งวิกิพีเดีย ยมจะขึ้นไปอยู่ราวอันดับ 3 ได้ทันที สาเหตุที่เป็นไปได้คือการนับจุดเริ่มต้นของต้นน้ำต่างกัน เพราะยมเกิดจากลำน้ำงิมและลำน้ำควรมาบรรจบกันที่อำเภอปง จังหวัดพะเยา แล้วไหลผ่านแพร่ สุโขทัย พิษณุโลก พิจิตร ก่อนไปรวมกับแม่น้ำน่านที่อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์

6. แม่น้ำป่าสัก ยาว 510 กิโลเมตร

เส้นทาง: อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย → แม่น้ำเจ้าพระยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

แม่น้ำป่าสัก ยาว 510 กิโลเมตร ตามกรมควบคุมมลพิษ ส่วนวิกิพีเดียใช้ 513 กิโลเมตร โดยอ้างสารานุกรมบริแทนนิกา ต่างกันแค่ 3 กิโลเมตร

ต้นน้ำอยู่ที่เทือกเขาเพชรบูรณ์ ในเขตอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย ไหลผ่านเพชรบูรณ์ ลพบุรี สระบุรี แล้วไปบรรจบแม่น้ำเจ้าพระยาที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา บนลำน้ำนี้มีเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ ที่จังหวัดลพบุรี ซึ่งสร้างขึ้นตามพระราชดำริเพื่อป้องกันน้ำท่วม

7. แม่น้ำสงคราม ยาว 420 กิโลเมตร

เส้นทาง: เทือกเขาภูพาน อำเภอสว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร → แม่น้ำโขง อำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม

แม่น้ำสงคราม ยาว 420 กิโลเมตร ตัวเลขนี้ตรงกันทั้งกรมควบคุมมลพิษ วิกิพีเดีย และบทความอีสานอินไซต์ของมหาวิทยาลัยขอนแก่น เกิดจากเทือกเขาภูพาน อำเภอสว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร แล้วลงแม่น้ำโขงที่อำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม

สงครามเป็นแม่น้ำสายสำคัญที่สุดของอีสานตอนบน หน้าฝนน้ำจะเอ่อท่วมทุ่งริมฝั่งจนกลายเป็นแหล่งประมงน้ำจืดที่สำคัญมาก

8. แม่น้ำแควใหญ่ ยาว 380 กิโลเมตร

เส้นทาง: อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก → แม่น้ำแม่กลอง จังหวัดกาญจนบุรี

แม่น้ำแควใหญ่ หรือแม่น้ำศรีสวัสดิ์ เกิดจากเทือกเขาถนนธงชัย อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก กรมควบคุมมลพิษระบุว่ายาว 380 กิโลเมตร ตรงกับตารางในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ ส่วนวิกิพีเดียภาษาไทยใช้ 399 กิโลเมตร

แควใหญ่เป็นที่ตั้งของเขื่อนศรีนครินทร์ และไปบรรจบแม่น้ำแควน้อยที่ตำบลปากแพรก อำเภอเมืองกาญจนบุรี กลายเป็นแม่น้ำแม่กลอง ถือเป็นแม่น้ำสายเดียวจากภาคตะวันตกที่ติดท็อป 10

9. แม่น้ำเจ้าพระยา ยาว 370 กิโลเมตร

เส้นทาง: ปากน้ำโพ จังหวัดนครสวรรค์ → อ่าวไทย จังหวัดสมุทรปราการ

หลายคนคิดว่าแม่น้ำที่ยาวที่สุดในไทยคือเจ้าพระยา แต่ความจริง แม่น้ำเจ้าพระยา อยู่แค่อันดับ 9 ยาว 370 กิโลเมตร ตามกรมควบคุมมลพิษ (วิกิพีเดียใช้ราว 372 กิโลเมตร) หรือยาวเพียงครึ่งหนึ่งของแม่น้ำน่านพอดี

เหตุผลคือเจ้าพระยาเพิ่งเริ่มนับที่ปากน้ำโพ จังหวัดนครสวรรค์ จุดที่ปิงกับน่านมารวมกัน แล้วไหลผ่านภาคกลางและกรุงเทพมหานคร ลงอ่าวไทยที่จังหวัดสมุทรปราการ ระยะทางของแควต้นน้ำทั้งหมดจึงไม่ถูกนับรวมในความยาวของเจ้าพระยา

10. แม่น้ำวัง ยาว 335 กิโลเมตร

เส้นทาง: เทือกเขาผีปันน้ำ อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย → แม่น้ำปิง อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก

ปิดท็อป 10 ด้วย แม่น้ำวัง กรมควบคุมมลพิษระบุว่ายาว 335 กิโลเมตร ส่วนวิกิพีเดียทั้งภาษาไทยและอังกฤษใช้ 392 กิโลเมตร

ต้นน้ำอยู่ที่เทือกเขาผีปันน้ำ อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย ไหลผ่านลำปาง แล้วไปรวมกับแม่น้ำปิงที่อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก (หน้าเว็บของกรมควบคุมมลพิษพิมพ์ว่าไปบรรจบ "แม่น้ำน่าน" แต่แหล่งอื่น รวมถึงวิกิพีเดียระบุว่าวังไหลลงแม่น้ำปิง)

แม่น้ำที่เกือบติดท็อป 10

จากข้อมูลชุดเดียวกันของกรมควบคุมมลพิษ แม่น้ำที่ยาวรองลงมามีดังนี้

• แม่น้ำท่าจีน ประมาณ 315 กิโลเมตร แยกจากเจ้าพระยาที่อำเภอวัดสิงห์ จังหวัดชัยนาท ไหลลงอ่าวไทยที่สมุทรสาคร มีหลายชื่อตามช่วงที่ไหลผ่าน เช่น มะขามเฒ่า สุพรรณ และนครชัยศรี
• แม่น้ำแควน้อย ประมาณ 270 กิโลเมตร ที่ตั้งเขื่อนวชิราลงกรณ์
• แม่น้ำอิง ประมาณ 240 กิโลเมตร ไหลย้อนขึ้นเหนือไปลงแม่น้ำโขงที่อำเภอเชียงของ
• แม่น้ำตาปี ประมาณ 232 กิโลเมตร เป็นแม่น้ำที่ยาวที่สุดในภาคใต้
• แม่น้ำบางปะกง ประมาณ 230 กิโลเมตร ไหลลงอ่าวไทยที่จังหวัดฉะเชิงเทรา

มีข้อมูลหนึ่งที่ควรระวัง คือ WorldAtlas ระบุว่าแม่น้ำท่าจีนยาว 474 ไมล์ (ราว 763 กิโลเมตร) และจัดไว้อันดับ 4 ซึ่งต่างจากกรมควบคุมมลพิษและวิกิพีเดียที่ใช้ราว 315 กิโลเมตรมาก บทความนี้จึงไม่ใช้ตัวเลขนั้น

ทำไมไม่นับแม่น้ำโขง สาละวิน และเมย

• แม่น้ำโขง กรมควบคุมมลพิษระบุว่ายาวทั้งสาย 4,176 กิโลเมตร (บทความอีสานอินไซต์ของ มข. ใช้ 4,590 กิโลเมตร) ช่วงที่เป็นพรมแดนไทย–ลาวมี 2 ช่วง คือในเชียงราย 95 กิโลเมตร และในภาคอีสาน 865 กิโลเมตร ส่วนวิกิพีเดียภาษาอังกฤษใช้ตัวเลขช่วงพรมแดน 920 กิโลเมตร ถ้านับแค่ช่วงที่ติดไทย โขงก็ยังยาวกว่าแม่น้ำชีอยู่ดี
• แม่น้ำสาละวิน WorldAtlas ระบุว่ายาว 1,491 ไมล์ (ราว 2,400 กิโลเมตร) ต้นน้ำอยู่ที่ที่ราบสูงทิเบต ไหลผ่านจีน เมียนมา และไทย
• แม่น้ำเมย กรมควบคุมมลพิษระบุว่ายาว 365 กิโลเมตร (วิกิพีเดียใช้ 327 กิโลเมตร) เป็นเส้นพรมแดนไทย–เมียนมาในจังหวัดตากและแม่ฮ่องสอน แล้วไหลลงสาละวิน ถ้านับรวมจะแทรกอยู่ราวอันดับ 10

ข้อสังเกตจากการจัดอันดับแม่น้ำในไทย

• แควต้นน้ำเจ้าพระยาครอง 4 อันดับ ได้แก่ น่าน ปิง ยม และวัง ส่วนป่าสักและเจ้าพระยาก็อยู่ในลุ่มน้ำเดียวกัน รวมแล้ว 6 จาก 10 สายอยู่ในระบบลุ่มน้ำเจ้าพระยา
• ภาคอีสานมีแชมป์ แม่น้ำชีอันดับ 1 มูลอันดับ 4 สงครามอันดับ 7
• ภาคใต้ไม่ติดท็อป 10 เพราะคาบสมุทรแคบ แม่น้ำจึงสั้น สายที่ยาวที่สุดคือแม่น้ำตาปีราว 232 กิโลเมตร
• ยาวที่สุดไม่ได้แปลว่าน้ำมากที่สุด ชียาวกว่ามูล แต่มูลมีปริมาณน้ำมากกว่า

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

แม่น้ำที่ยาวที่สุดในประเทศไทยคือแม่น้ำอะไร?

แม่น้ำชี ยาวประมาณ 765 กิโลเมตร ตามข้อมูลกรมควบคุมมลพิษ ตรงกับวิกิพีเดีย และบทความของกรมชลประทาน โดยนับเฉพาะแม่น้ำที่ไหลอยู่ในประเทศไทยทั้งสาย

แม่น้ำเจ้าพระยายาวกี่กิโลเมตร?

ประมาณ 370 กิโลเมตร ตามกรมควบคุมมลพิษ หรือราว 372 กิโลเมตรตามวิกิพีเดีย นับจากปากน้ำโพ จังหวัดนครสวรรค์ ถึงปากอ่าวไทยที่จังหวัดสมุทรปราการ

แม่น้ำโขงไหลผ่านไทยกี่กิโลเมตร?

โขงไม่ได้ไหลผ่านกลางประเทศ แต่เป็นเส้นพรมแดนไทย–ลาว กรมควบคุมมลพิษระบุว่ามี 2 ช่วง รวม 960 กิโลเมตร (95 + 865) ส่วนวิกิพีเดียภาษาอังกฤษใช้ 920 กิโลเมตร

แม่น้ำชีกับแม่น้ำมูล สายไหนยาวกว่ากัน?

ส่วนใหญ่ เช่น กรมควบคุมมลพิษ วิกิพีเดีย และกรมชลประทาน ให้ชียาวกว่า (765 กับราว 640–641 กิโลเมตร) แต่มีบางแหล่ง เช่น Thai PBS และบทความอีสานอินไซต์ ที่ระบุว่ามูลยาวที่สุด ส่วนเรื่องปริมาณน้ำ มูลมากกว่าชี

ทำไมความยาวแม่น้ำแต่ละแหล่งไม่ตรงกัน?

เพราะการกำหนดจุดต้นน้ำต่างกัน ใช้แผนที่คนละมาตราส่วน และวัดตามโค้งน้ำละเอียดไม่เท่ากัน ตัวอย่างชัดที่สุดคือแม่น้ำยม ที่มีทั้ง 555, 700 และ 735 กิโลเมตร

แม่น้ำที่ยาวที่สุดในภาคใต้คือสายไหน?

แม่น้ำตาปี ยาวประมาณ 232 กิโลเมตร ต้นน้ำอยู่ที่เทือกเขานครศรีธรรมราช ไหลขึ้นเหนือลงอ่าวไทยที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี

สรุป 10 แม่น้ำที่ยาวที่สุดในไทย

สรุปแล้ว แม่น้ำที่ยาวที่สุดในไทย คือแม่น้ำชี 765 กิโลเมตร ตามด้วยน่าน ปิง มูล ยม ป่าสัก สงคราม แควใหญ่ เจ้าพระยา และวัง ส่วนแม่น้ำเจ้าพระยาที่คนรู้จักมากที่สุดอยู่แค่อันดับ 9 และถ้าเปลี่ยนแหล่งข้อมูล อันดับกลางตารางอย่างปิง มูล และยมก็สลับกันได้

บ้านคุณอยู่ใกล้แม่น้ำสายไหน หรือเคยได้ยินตัวเลขความยาวที่ต่างจากนี้บ้างไหม มาแชร์กันในคอมเมนต์ได้เลย

ข้อมูลอ้างอิงจากสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 13 กรมควบคุมมลพิษ บทความวิกิพีเดียภาษาไทยและภาษาอังกฤษ บทความของกรมชลประทานผ่าน The Matter บทความอีสานอินไซต์ของมหาวิทยาลัยขอนแก่น รายการที่นี่บ้านเรา Thai PBS และ WorldAtlas ตรวจสอบเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 ตัวเลขทุกตัวเป็นค่าประมาณตามที่แต่ละแหล่งเผยแพร่