ตะละแม่มินตะยา "..มีมารยาเป็นอาวุธ.."

"..มีความแค้นเบื้องหน้า..มีมารยาเป็นอาวุธ..โลกจึงได้พิสูต..ระหว่างดาบกับโฉมงาม"..

             ตะระแม่มิตะยา เป็นชาวพม่าอังวะ เป็นลูกสาว ทหารพม่า ลูกน้องเนเมียวสีหบดี ไส้ศึกถูกส่งมาเข้ามาเกลี้ยกล่อมชาวบ้านให้เข้ารวมกับนางมิตะยา เป็นไส้ศึก เท่านั้นไม่พอ มันยังยั่วสวาทกับ ทหารพระเจ้า ทหารพระเจ้าตากทนไม่ได้ เลยด่าและตัดคอ เมือพระเจ้าตากรู้ความจริงก็ไม่ได้เอาโทษอะไรแถมยังพูดว่าสมควรแล้ว 

             เรื่องมีอยู่ว่า พระยาตาก กับ ทหารเอกสองคน ที่ไม่ค่อยจะถูกกันอยู่ คือ หลวงพิชัย (ทองดี) กับ หลวงพรหม นำทัพตีฝ่าออกจากกรุงศรีอยุธยามาถึงหมู่บ้านแห่งหนึ่ง ได้รบกับทหารพม่าที่ยึดครองหมู่บ้านจนได้ชัยชนะ ได้พบ ตะละแม่มินตะยา ที่นี่ ขณะที่เธอกำลังจะแขวนคอตาย ท่านจึงได้ห้ามไว้ทัน และในคืนนั้น นางได้ทอดกายให้แก่พระเจ้าตาก ก่อนจะออกเดินทางไปกับกองทัพในวันรุ่งขึ้น ระหว่างทางกองทัพของพระยาตากต้องถูกทหารพม่าโจมตีเป็นระยะๆ จนครั้งหนึ่ง เหตุการณ์คับขันจนพระยาตากตัดสินใจสั่งให้ทหารเอก คือ หลวงพิชัย และ หลวงพรหม นำมินตะยาหลบหนีแยกไปอีกทาง และให้ไปพบกันที่เมืองตราด

             นางมิตะยาเป็นไส้ศึก เท่านั้นไม่พอ มันยังยั่วสวาทกับ ทหารพระเจ้า ทหารพระเจ้าตากทนไม่ได้ เลยด่าและตัดคอ เมือพระเจ้าตากรู้ความจริงก็ไม่ได้เอาโทษอะไรแถมยังพูดว่าสมควรแล้ว 

             ระหว่างทาง หลวงพิชัย หลวงพรหม และ มินตะยา เกือบถูกทหารพม่าลอบทำร้ายที่หมู่บ้านแห่งหนึ่ง แต่โชคดีที่ได้ หัวหมู่ยอด มาช่วยไว้ได้ หัวหมู่ยอด แจ้งความจำนงว่าต้องการไปร่วมทัพกับพระยาตากเพื่อกอบกู้กรุงศรีอยุธยา และได้ร่วมทางไปด้วยอีกคน

             คุณหลวงทั้งสองเดินทางไปพบพระยาตาก ที่โบสถ์แห่งหนึ่งในเวลากลางคืน โดยไม่มีหัวหมู่ยอดกับมินตยา โดยหลวงพรหมกล่าวว่าหลวงพิชัยได้สังหาร มินตะยา ไปแล้ว หลวงพรหม และ หลวงพิชัยได้เล่าเรื่องให้พระยาตากฟังใจความทำนองเดียวกัน คือ ในการพักแรมระหว่างทาง มินตะยาได้ลักลอบออกจากถ้ำที่พักไปหาหลวงพรหมที่อยู่เวรยามในคืนหนึ่ง และไปหาหลวงพิชัยที่อยู่เวรยามในคืนถัดมา ซึ่งคุณหลวงทั้งสองต่างก็อ้างว่าตนเองไม่ได้มีอะไรกับมินตะยา แต่นางได้มีความสัมพันธ์กับอีกคนหนึ่ง และแล้วเมื่อนางมินตะยาไปยั่วยวน หัวหมู่ยอด จนลักลอบเป็นชู้กันอีกราย เมื่อ หลวงพิชัย ไปพบเข้า จึงได้ตัดหัวคนทั้งสอง แล้วนำมวยผมของมินตะยากับตะกรุดของหัวหมู่ยอดมาให้ หลวงพรหมดู หลวงพรหมโกรธที่หลวงพิชัยด่วนสังหารนางเองแทนที่จะนำนางมาให้พระยาตากลงโทษ จนเกิดการวิวาทกัน แม้ว่าหลวงพรหมสู้หลวงพิชัยไม่ได้แต่หลวงพิชัยก็ไม่ได้สังหารสังหารหลวงพรหม จนต่างคนต่างมาพบพระยาตากในที่สุด

            พระยาตากจึงได้สั่งให้นำตัว หัวหมู่ยอด ซึ่งไม่ได้ถูกสังหารตามที่หลวงพิชัยอ้างมาให้การ หัวหมู่ยอดกล่าวว่า มินตะยา ได้โปรยเสน่ห์ให้กับทุกคนจริงๆ และยืนยันว่านางได้ลักลอบเป็นชู้กับหลวงพรหมจริง แต่ไม่ได้มีอะไรกับหลวงพิชัย และวันเกิดเหตุนางมินตะยามายั่วยวนหัวหมู่ยอดจนเป็นเรื่องชู้สาวกันนั้น หลวงพิชัยซึ่งมาพบได้ไว้ชีวิตหัวหมู่ยอดทดแทนที่เคยช่วยชีวิต จึงเพียงแต่ขับไล่ตน แต่หัวหมู่ยอดยังมีความมุ่งมั่นที่จะมาร่วมรบกับพระยาตาก จึงดั้นด้นจนกลับมาพบกันอีก

            พระยาตากได้กล่าวให้อภัยขุนทหารทั้งสามนาย เพราะเห็นใจในความมุ่งมั่นที่ทั้งสามยังต้องการมาร่วมทัพกับท่านแม้ว่าต่างคนต่างจะมีความผิดติดตัวกันมา