มารู้จักกับโรคเมลิออยด์ (นักศึกษาจุลชีววิทยาการแพทย์ ม.ขอนแก่น น่ารักมากๆ)

มข.วิจัยโรคเมลิออยโดสิส หรือโรคนักเลียนแบบ ซึ่งเกิดจากเชื้อแบคทีเรียในดิน พบมากที่สุดในภาคอีสาน โดยเชื้อโรคนี้ทำคนไทยป่วยปีละกว่า 5,000คน และเสียชีวิตกว่า 40% หากเชื้อเข้ากระแสเลือด 48 ชั่วโมง โดยพบผู้ป่วยมากสุดในภาคอีสาน นักวิชาการระบุ น่ากลัวกว่าไข้หวัดนก ขณะที่อเมริกาสนใจศึกษาเป็นพิเศษ เหตุกลัวจะมีคนนำไปผลิตเป็นอาวุธชีวภาพ

รศ.ดร.สุรศักดิ์ วงศ์รัตนชีวิต อาจารย์ประจำคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าวว่า คณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยขอนแก่น ขณะนี้ได้มีการก่อตั้งศูนย์วิจัยโรคเมลิออยโดสิสขึ้นมา หลังจากพบว่าโรคนี้ทำให้คนไทยป่วยปีละ 3,000-5,000 คน และ 80% ของคนที่ป่วยพบว่าเป็นคนอีสาน และที่น่าตกใจมากกว่านั้นคือจำนวน 3,000-5,000 คน ที่ป่วยนั้น เกือบ 40% ล้วนเสียชีวิตหากรักษาไม่ทัน

ทั้งนี้เชื้อที่ก่อโรคเมลิออยโดสิส ซึ่งเรียกว่า Burkholderia pseudomallei เป็นเชื้อแบคทีเรีย หากเข้าไปในกระแสเลือด และให้ยาฆ่าเชื้อไม่ทัน ส่วนใหญ่จะเสียชีวิตภายใน 48 ชั่วโมง

"โรคนี้ในทางการแพทย์จะเรียกว่าเป็นยอดนักเลียนแบบ ซึ่งจะไม่มีอาการโดยเฉพาะ หากใครที่เป็นวัณโรค ก็จะมีอาการคล้ายๆ วัณโรค และมีอาการคล้ายกับโรคอื่นๆ อีกหลายโรค และหากอาการเป็นหนักถึงขั้นเชื้อแบคทีเรียตัวนี้เข้าไปในกระแสเลือดก็จะต้องตรวจเลือด และหากเจอเชื้อนี้ในเลือดก็จะต้องให้ยาปฏิชีวนะเพื่อฆ่าเชื้อให้ทันท่วงทีไม่เช่นนั้นจะเสียชีวิตเร็วมาก หากเทียบความน่ากลัวของโรคนี้กับไข้หวัดนกแล้ว เรียกว่าโรคนี้น่ากลัวกว่า เพราะโอกาสที่คนจะป่วยเป็นโรคนี้ มีมากกว่าจะป่วยเป็นไข้หวัดนกเสียอีก" รศ.ดร.สุรศักดิ์ กล่าว

รศ.ดร.สุรศักดิ์ กล่าวอีกว่าโรคนี้ส่วนใหญ่เกิดจากดิน ซึ่งจากการตรวจสอบพบว่า ดินในภาคอีสานเป็นแหล่งเพาะเชื้อ โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝนเชื้อนี้จะแพร่กระจายเร็วมาก และในฤดูอื่นๆ เชื้อก็จะฝังในดินไม่ตายไปไหน หากหน้าดินถูกชะล้าง การกระจายของเชื้อก็จะมีมากขึ้น และเชื้อสามารถเข้าในร่างกายได้ทุกทาง นอกจากนี้บางคนอาจจะมีเชื้อโรคนี้อยู่ในตัวอยู่แล้วแต่ยังไม่แสดงอาการ แต่ถ้าวันใดที่ร่างกายอ่อนแอ หรือภูมิต้านทานโรคลดลงเชื้อนี้ก็จะเติบโตและแสดงอาการออกมา ทำให้เชื้อรุนแรงขึ้นและทำให้เสียชีวิตได้

อาจารย์ประจำคณะแพทยศาสตร์ มข. กล่าวอีกว่าหลังเหตุการณ์ก่อการร้าย 911 ทำให้สหรัฐตื่นตัวเรื่องอาวุธชีวภาพมาก และยิ่งเหตุการณ์สึนามิที่ผ่านมา พบว่ามีชาวต่างชาติที่มาเที่ยวประเทศไทย และรอดชีวิตกลับไป ติดเชื้อเมลิออยโดสิสไปหลายคน กว่าจะรักษาหายก็ใช้เวลานาน จึงทำให้ประเทศสหรัฐอเมริกาสนใจ และศึกษาการเกิดโรคนี้ เพราะเกรงว่าอาจจะมีประเทศอื่นฉวยโอกาสนำไปผลิตใช้เป็นอาวุธชีวภาพได้ โดยจะให้ทุนสำหรับนักวิจัยศึกษาเรื่องนี้โดยเฉพาะ

รศ.ดร.สุรศักดิ์ กล่าวต่อว่า ขณะนี้ในภาคอีสานมีข้อมูลเรื่องของผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลใหญ่ๆ ทั้งโรงพยาบาลสรรพสิทธิ์ประสงค์ จ.อุบลราชธานี ปีละประมาณ 300 คน โรงพยาบาลศูนย์ขอนแก่น ปีละ 200 คน และโรงพยาบาลศรีนครินทร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ปีละ 100-150 คน จนทำให้มีการก่อตั้งศูนย์วิจัยโรคนี้ขึ้นมา เพื่อหาสาเหตุการเกิดโรค วิธีการป้องกันรักษา และการแพร่ระบาดของโรคว่าเป็นมาอย่างไร

"ในแต่ละปีประเทศไทยต้องสูญเสียเงินเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการรักษาโรคนี้ประมาณ 150 ล้านบาท โดยยาที่ใช้รักษาโรคนี้ราคาค่อนข้างแพง คนที่ป่วยจะต้องรับยาติดต่อกันประมาณ 20 สัปดาห์ถึงจะสามารถฆ่าเชื้อหมด โดยแต่ละวันจะต้องกินยา 3 เวลา ตกเม็ดละประมาณ 50-70 บาท เฉลี่ยแต่ละคนต้องเสียค่ารักษาประมาณ 3 หมื่นบาท ซึ่งหากนักวิจัยสามารถหาสาเหตุการเกิดโรค และหาตัวยามารักษาได้ ก็จะทำให้ประเทศไทยไม่ต้องจ่ายเงินค่ารักษาพยาบาลมากขนาดนี้"