โลมาแม่น้ำแยงซีเกียง

เมื่อกล่าวถึงสัตว์น้ำที่น่ารักและเป็นมิตรกับมนุษย์มากที่สุด  เชื่อว่าหลายคนคงตอบเหมือนกัน  ใช่แล้วครับโลมา  โลมาในโลกมีอยู่หลายสายพันธุ์มันฉลาดและก็เป็นที่รักของหลายๆ คน  แต่มีอยู่เพียงสายพันธุ์เดียวที่มีแหล่งอาศัยเพียงแพ่งเดียวคือที่แม่น้ำแยงซีเกียง  ทุกวันนี้เรายังคงมีโอกาสได้พบกับมันอีกหรือไม่  มาติดตามอ่านกันครับ

โลมาแม่น้ำแยงซีเกียง (Yangtze River dolphin) หรือ "ไป๋จี" เป็นโลมาน้ำจืด เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่หายากที่สุดในโลก มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Lipotes vexillifer อาศัยอยู่ในแม่น้ำแยงซีเกียงตอนกลางและตอนล่างของประเทศจีน รวมทั้งแม่น้ำเชียนถังที่อยู่ใกล้เคียง 

โลมาชนิดนี้มีความสำคัญมากเพราะเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมดึกดำบรรพ์สปีซีส์เดียวของแฟมิลี Lipotidae ซึ่งแตกแขนงออกมาจากสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่อาศัยอยู่ในน้ำชนิดอื่น เช่น วาฬ และโลมา เมื่อประมาณ 40-20 ล้านปีก่อน

โลมาแม่น้ำจีนว่ายน้ำได้เร็วประมาณ 10 – 15 กิโลเมตรต่อชั่วโมง แต่ถ้าเป็นการหนีจากอันตราย พวกมันอาจว่ายได้เร็วถึง 60 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ประชากรของโลมาแม่น้ำจีนลดจำนวนลงเนื่องจากการขยายตัวของอุตสาหกรรมในจีนจนส่งผลให้มีการทำประมง รวมทั้งการใช้แม่น้ำเพื่อการขนส่งเพิ่มมากขึ้น ตลอดจนถึงการสร้างเขื่อนเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าพลังน้ำ แม้ว่าจะมีความพยายามในการอนุรักษ์โลมาชนิดนี้ แต่ก็ประสบความล้มเหลว โดยโลมาแม่น้ำจีนตัวสุดท้ายได้ตายลงเมื่อปี ค.ศ. 2002 ชื่อ “ฉีฉี” ถูกเลี้ยงไว้ที่สถาบันชลชีววิทยาแห่งอู่ฮั่น  อย่างไรก็ตามในปีค.ศ. 2006 ได้มีการออกสำรวจเพื่อค้นหาพวกมันอีก ทว่าไม่พบว่ามีโลมาชนิดนี้หลงเหลืออยู่ในแม่น้ำแยงซีอีกเลย จึงได้มีการประกาศให้โลมาดังกล่าวมีสถานะเป็นสัตว์ที่กำลังจะสูญพันธุ์ และหากว่าพวกมันสูญพันธุ์ไปจริงๆ เมื่อใด โลมาชนิดนี้ก็จะเป็นสัตว์น้ำเลี้ยงลูกด้วยนมชนิดแรกที่สูญพันธุ์ไป นับแต่การสูญพันธุ์ของสิงโตทะเลจีนและแมวน้ำมองค์คาริบเบียนในช่วงทศวรรษที่ 1950 นับจากปี ค.ศ. 2002 ยังมีรายงานการพบเห็นโลมาแม่น้ำจีนอยู่บ้าง จนกระทั่ง ในเดือนสิงหาคม ปี ค.ศ.2007 ได้มีชาวจีนผู้หนึ่งบันทึกภาพวีดีโอของสัตว์ตัวสีขาวกำลังว่ายน้ำในแม่น้ำแยงซี อย่างไรก็ตาม แม้ว่านักวิทยาศาสตร์บางคนจะลงความเห็นว่า สัตว์ดังกล่าวอาจจะเป็นโลมาไป๋จี ทว่าพวกเขาก็คะเนว่าคงจะยังเหลือพวกมันเพียงแค่หนึ่งถึงสองตัวเท่านั้น ซึ่งไม่พอสำหรับการรักษาเผ่าพันธุ์ให้ดำรงอยู่ได้ ทั้งนี้ นับแต่ปี ค.ศ. 2007 ก็ไม่มีรายงานการพบเห็นพวกมันอีกเลย ดังนั้นจึงกล่าวได้ว่า ในปัจจุบัน โลมาแม่น้ำจีนหรือไป๋จีนั้น ได้กลายเป็นสัตว์สูญพันธุ์ไปแล้ว

อ่านถึงตรงนี้เชื่อว่าหลายๆ คนคงเสียดายใช่ไหมครับ  ผมเองก็ลุ้นครับคิดว่าท้ายสุดอาจจะมีรอดบ้าง  เพราะความเจริญทางอุตสาหกรรมและการประมงที่ใช้เทคโนโลยีสูงขึ้น  เราจึงต้องสูญเสียสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่ฉลาดและน่ารักไปอีกหนึ่งสายพันธุ์  แล้วพบกันใหม่ในบทความหน้านะครับ.......(mata)

เรียบเรียงโดย  พรชัย  สังเวียนวงศ์  (mata)

ภาพประกอบ  สำรวจโลก, myfirstbrain.com