ตะกั่วและแคดเมียมในอาหารทะเลและเครื่องในสัตว์ สะสมได้อย่างไรและเลือกกินแบบไหน
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
หอย ปู และสัตว์น้ำบางชนิดที่อาศัยใกล้พื้นทะเลอาจได้รับตะกั่วและแคดเมียมจากน้ำ อาหาร และตะกอนที่ปนเปื้อน ส่วนเครื่องในสัตว์บางชนิด โดยเฉพาะตับและไต อาจมีแคดเมียมสะสมมากกว่าเนื้อกล้ามเนื้อ เพราะเป็นอวัยวะที่เกี่ยวข้องกับการจัดการและขับสารออกจากร่างกาย
แต่การอยู่ใกล้พื้นทะเลไม่ได้แปลว่าสัตว์น้ำทุกตัวจะมีโลหะหนักมากกว่าปลาผิวน้ำเสมอไป ปริมาณที่พบขึ้นอยู่กับชนิดสัตว์ แหล่งน้ำ อาหาร อายุ และส่วนของร่างกายที่นำมาตรวจ จึงตัดสินจากชื่ออาหารหรือถิ่นอาศัยเพียงอย่างเดียวไม่ได้
โลหะหนักเดินทางมาถึงทะเลได้อย่างไร
ตะกั่วและแคดเมียมพบได้ตามธรรมชาติในเปลือกโลก และอาจเข้าสู่สิ่งแวดล้อมเพิ่มขึ้นจากกิจกรรมของมนุษย์ เช่น การทำเหมือง การถลุงโลหะ การเผาเชื้อเพลิง และของเสียจากแหล่งอุตสาหกรรมหรือชุมชน เมื่อสารปนเปื้อนถูกพัดลงแม่น้ำ บางส่วนละลายในน้ำ บางส่วนจับกับอนุภาคดินและอินทรียวัตถุก่อนตกสะสมเป็นตะกอน
หอยสองฝาหลายชนิดกรองน้ำเพื่อกินอาหาร จึงอาจรับโลหะที่ละลายอยู่ในน้ำหรือเกาะมากับอนุภาคขนาดเล็ก ส่วนสัตว์ที่หากินใกล้พื้นน้ำอาจได้รับสารจากตะกอนและสิ่งมีชีวิตที่กินเข้าไป หากรับเข้ามาต่อเนื่องและขับออกช้ากว่าที่รับ ก็อาจเกิดการสะสมในเนื้อเยื่อได้
งานศึกษาอาหารทะเล 14 ชนิดจากอ่าวปัตตานีพบว่าความเข้มข้นของโลหะแตกต่างกันตามชนิดสัตว์ โดยหอยมีระดับโลหะส่วนใหญ่ที่ศึกษาเฉลี่ยสูงกว่ากุ้งปูและปลา อย่างไรก็ตาม ส่วนที่นำมาตรวจต่างกันด้วย: ตัวอย่างปลาใช้เนื้อกล้ามเนื้อ ขณะที่ตัวอย่างหอยมีเนื้อเยื่อส่วนเครื่องในรวมอยู่ ผลนี้จึงบอกลักษณะของตัวอย่างในพื้นที่ศึกษา ไม่ใช่อันดับตายตัวของอาหารทะเลทุกแห่ง
ทำไมต้องดูส่วนที่กินด้วย
แคดเมียมมีแนวโน้มสะสมในอวัยวะภายในมากกว่าเนื้อกล้ามเนื้อในสัตว์หลายชนิด ตับและไตของสัตว์บกจึงเป็นส่วนที่ควรคำนึงถึงเมื่อกินเป็นประจำ ส่วนปู บริเวณเนื้อสีน้ำตาลภายในกระดองซึ่งรวมอวัยวะย่อยอาหาร อาจมีแคดเมียมสูงกว่าเนื้อขาและก้ามได้ ขณะที่หอยบางชนิดมักกินทั้งตัวรวมเครื่องใน จึงรับสารจากหลายเนื้อเยื่อพร้อมกัน
การเลือกกินเนื้อขาหรือก้ามปูและลดการกินอวัยวะภายในช่วยลดโอกาสได้รับแคดเมียมจากส่วนที่มีแนวโน้มสะสมสูง แต่ไม่ได้รับประกันว่าเนื้อส่วนอื่นปลอดโลหะหนักทั้งหมด และไม่ควรเหมารวมว่าหอยหรือปูทุกตัวมีสารเกินมาตรฐาน
ผลต่อร่างกายขึ้นอยู่กับปริมาณและระยะเวลา
การได้รับแคดเมียมต่อเนื่องเป็นเวลานานอาจกระทบการทำงานของไตและส่งผลต่อกระดูก ส่วนตะกั่วมีผลต่อระบบประสาท โดยเด็กเล็กและทารกในครรภ์ไวต่อผลกระทบเป็นพิเศษ การพบโลหะในอาหารเพียงครั้งเดียวไม่ได้หมายความว่าผู้กินจะป่วยทันที ความเสี่ยงต้องพิจารณาทั้งความเข้มข้น ปริมาณที่กิน และความถี่ร่วมกัน
อาหารที่มีความเข้มข้นไม่สูงก็อาจเป็นแหล่งรับสารสำคัญได้ หากกินบ่อยและกินในปริมาณมาก ดังนั้นการดูแลเรื่องนี้จึงควรมองอาหารทั้งมื้อและพฤติกรรมการกินระยะยาว ไม่จำกัดอยู่ที่อาหารทะเลเพียงอย่างเดียว
เลือกกินอย่างระมัดระวัง
เลือกซื้อจากผู้จำหน่ายที่บอกแหล่งที่มาได้ ติดตามประกาศเตือนของหน่วยงานท้องถิ่นหากเก็บสัตว์น้ำเอง และหลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มีประกาศห้ามจับหรือมีการปนเปื้อน ควรสลับชนิดอาหารและแหล่งที่มา รวมทั้งไม่กินเครื่องในสัตว์หรืออวัยวะภายในปูในปริมาณมากเป็นประจำ
ล้างอาหารเพื่อขจัดดินและสิ่งสกปรกภายนอก และปรุงให้สุกเพื่อลดความเสี่ยงจากเชื้อโรค แต่การล้างหรือต้มไม่ได้รับประกันว่าจะกำจัดตะกั่วและแคดเมียมที่สะสมในเนื้อเยื่อได้ สี กลิ่น และความสดก็ใช้ยืนยันระดับโลหะหนักไม่ได้ การตรวจทางห้องปฏิบัติการและการเฝ้าระวังแหล่งผลิตจึงยังเป็นวิธีสำคัญในการประเมินการปนเปื้อน
https://www.cfs.gov.hk/english/multimedia/multimedia_pub/multimedia_pub_fsf_219_01.html
https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/metals-contaminants-food
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9866291/
ต้นไม้กลายเป็นหิน (Petrified Wood) ขนาดมหึมา อยู่ที่ไหนเรามีคำตอบมาให้คุณแล้ว
ตีเลขเด็ด "ผู้ว่าราชการจังหวัดตาก" เคาะเลขเด่นสลากสัญจร ลุ้นโชคงวด 1 ธันวาคม 2569
ช็อกโกแลตละลายในปาก แต่ไม่ละลายในมือ เพราะไขมันโกโก้ละลายที่ 34 องศา
ฝั่งโขง อ.น๊อตตี้ มาแล้ว! เปิดโพยตัวเลขวันที่ 20 พ.ย. 69 มีครบทั้งเลขเด่น 2 ตัว 3 ตัว และ 4 ตัว
รวมเลขสัตว์นำโชค วันที่ 1 ธันวาคม 2569
จุดเล็ก ๆ บนผิวสตรอว์เบอร์รีคือผล ส่วนเนื้อสีแดงคือฐานรองดอก
ทำไมแมวจึงคาบหนูหรือจิ้งจกมาวางหน้าห้อง จะสอนเราล่าสัตว์ด้วยหรือ?
สร้างทางรถไฟกรุงเทพฯ–โคราช ฝ่าดงพญาเย็นและไข้ป่าในสมัยรัชกาลที่ 5
สูตรสำเร็จ เลขนำโชค งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่นวงกลม 9 จัดชุดบน-ล่าง พร้อมจุดรับทรัพย์ 3 ตัว
โรงแรมที่มีพื้นที่ใหญ่และมีจำนวนห้องพักมากที่สุดในประเทศไทย อายุกว่า 100 ปี
บริษัทรถยนต์สัญชาติไทย ที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดในปัจจุบัน
"ชาร์ลี แชปลิน" กวีแห่งเสียงหัวเราะและคราบน้ำตา






