สารหนูในข้าวและอาหารทะเล ทำไมความร้อนจึงกำจัดออกไม่ได้
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
สารหนูที่ปนเปื้อนในน้ำหรืออาหารไม่ได้หายไปเพียงเพราะนำไปต้มจนเดือด สารหนูเป็นธาตุชนิดหนึ่ง จัดอยู่ในกลุ่มกึ่งโลหะ ความร้อนจากการปรุงอาหารไม่สามารถทำลายอะตอมของธาตุนี้ให้หมดไปได้ แม้รูปแบบของสารประกอบอาจเปลี่ยนแปลงหรือสารหนูบางส่วนอาจเคลื่อนจากอาหารลงสู่น้ำระหว่างปรุงก็ตาม
อย่างไรก็ตาม การตรวจพบสารหนูไม่ได้หมายความว่าอาหารจานนั้นจะทำให้เกิดพิษทันที ความเสี่ยงขึ้นอยู่กับรูปแบบทางเคมี ปริมาณที่ได้รับ และระยะเวลาที่ได้รับด้วย โดยรูปแบบที่หน่วยงานสาธารณสุขให้ความสำคัญมากคือ สารหนูอนินทรีย์ ซึ่งมีความเป็นพิษสูงกว่าสารหนูอินทรีย์หลายรูปแบบที่พบในอาหารทะเล
สารหนูเข้าไปอยู่ในข้าวได้อย่างไร
สารหนูพบได้ตามธรรมชาติในหิน ดิน และน้ำ รวมถึงอาจมาจากกิจกรรมของมนุษย์ ต้นข้าวดูดสารหนูจากดินและน้ำผ่านรากได้ และสภาพนาที่มีน้ำขังเป็นปัจจัยหนึ่งที่เอื้อต่อการดูดซึม ข้าวจึงมีแนวโน้มสะสมสารหนูมากกว่าธัญพืชบางชนิด เช่น ข้าวสาลีหรือข้าวบาร์เลย์
ปริมาณสารหนูแตกต่างกันได้ตามพื้นที่ปลูก น้ำ ดิน และชนิดข้าว การพบสารหนูในข้าวไม่ได้แปลว่าข้าวทุกถุงมีปริมาณเท่ากัน หรือจำเป็นต้องเลิกกินข้าว สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาสหรัฐฯ ระบุว่ายังกินข้าวเป็นส่วนหนึ่งของอาหารที่หลากหลายได้
สิ่งที่ควรระวังคือน้ำที่ใช้หุงด้วย หากใช้น้ำบาดาลหรือน้ำจากแหล่งที่สงสัยว่าปนเปื้อน สารหนูในน้ำอาจเพิ่มเข้าไปในข้าวระหว่างหุง การต้มน้ำอย่างเดียวไม่กำจัดสารหนู และหากต้มนานจนน้ำระเหยมาก ความเข้มข้นของสารหนูในน้ำที่เหลืออาจเพิ่มขึ้น ควรใช้น้ำดื่มจากแหล่งที่เชื่อถือได้หรือน้ำที่ผ่านระบบกำจัดสารหนูอย่างเหมาะสม
หุงอย่างไรให้สารหนูในข้าวลดลง
วิธีหนึ่งคือหุงแบบใช้น้ำมากคล้ายต้มพาสตา ใช้น้ำสะอาดประมาณ 6–10 ส่วนต่อข้าว 1 ส่วน เมื่อต้มจนข้าวสุกแล้วเทน้ำส่วนเกินทิ้ง สารหนูบางส่วนจะออกไปกับน้ำ ไม่ได้ถูกความร้อนทำลาย
งานวิจัยที่ FDA อ้างถึงพบว่าวิธีนี้ลดสารหนูอนินทรีย์ในข้าวได้ประมาณ 40–60% ตามชนิดข้าวและเงื่อนไขการทดลอง ตัวเลขนี้ไม่ใช่เครื่องรับประกันว่าข้าวทุกหม้อจะลดได้เท่ากันหรือไม่มีสารหนูเหลืออยู่เลย
วิธีดังกล่าวมีข้อแลกเปลี่ยน เพราะสารอาหารบางส่วนละลายไปกับน้ำด้วย โดยเฉพาะวิตามินและธาตุเหล็กที่เติมในข้าวขัดสีหรือข้าวนึ่งเสริมสารอาหาร ส่วนการซาวข้าวก่อนหุงช่วยชะสิ่งสกปรกและแป้งผิวเมล็ดได้ แต่จากงานวิจัยของ FDA มีผลต่อการลดสารหนูในข้าวที่หุงแล้วค่อนข้างน้อย
แล้วสารหนูในอาหารทะเลล่ะ
ปลาและสัตว์ทะเลอาจมีสารหนูรวมอยู่ในปริมาณที่ตรวจพบได้ แต่สารหนูในอาหารทะเลส่วนใหญ่อยู่ในรูปอินทรีย์ ซึ่งโดยทั่วไปมีพิษน้อยกว่ารูปอนินทรีย์ ตัวเลขสารหนูรวมจึงบอกความเสี่ยงได้ไม่ครบหากไม่แยกว่าเป็นสารหนูชนิดใด ขณะเดียวกัน อาหารทะเลบางชนิดและสาหร่ายก็อาจมีสารหนูอนินทรีย์ได้ จึงไม่ควรเหมารวมว่าอาหารทะเลทุกชนิดมีสารหนูรูปเดียวกัน
ความกังวลหลักของสารหนูอนินทรีย์คือการได้รับต่อเนื่องเป็นเวลานาน ซึ่งสัมพันธ์กับความเสี่ยงมะเร็งผิวหนัง ปอด และกระเพาะปัสสาวะ รวมถึงผลเสียต่อสุขภาพอื่น ๆ ไม่ได้หมายความว่าการกินข้าวหรือปลาเพียงมื้อเดียวจะทำให้เกิดโรคเหล่านี้
ในชีวิตประจำวัน เลือกใช้น้ำสะอาด กินอาหารและธัญพืชให้หลากหลาย และสำหรับเด็กเล็กให้สลับธัญพืชตามวัยแทนการพึ่งอาหารจากข้าวเพียงชนิดเดียว หากใช้น้ำบาดาลและกังวลเรื่องการปนเปื้อน ควรส่งน้ำตรวจ เพราะดูด้วยตา ดมกลิ่น หรือชิมไม่สามารถยืนยันได้ว่ามีสารหนูหรือไม่
https://www.fda.gov/food/environmental-contaminants-food/what-you-can-do-limit-exposure-arsenic
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26515534/
https://atsdr.cdc.gov/environmental-medicine/hcp/clinician-briefs/arsenic.html
https://food.ec.europa.eu/food-safety/chemical-safety/contaminants/catalogue/arsenic_en
https://stacks.cdc.gov/view/cdc/48040/cdc_48040_DS2.pdf
ตีเลขเด็ด "ผู้ว่าราชการจังหวัดตาก" เคาะเลขเด่นสลากสัญจร ลุ้นโชคงวด 1 ธันวาคม 2569
ต้นไม้กลายเป็นหิน (Petrified Wood) ขนาดมหึมา อยู่ที่ไหนเรามีคำตอบมาให้คุณแล้ว
จุดเล็ก ๆ บนผิวสตรอว์เบอร์รีคือผล ส่วนเนื้อสีแดงคือฐานรองดอก
สร้างทางรถไฟกรุงเทพฯ–โคราช ฝ่าดงพญาเย็นและไข้ป่าในสมัยรัชกาลที่ 5
สูตรสำเร็จ เลขนำโชค งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่นวงกลม 9 จัดชุดบน-ล่าง พร้อมจุดรับทรัพย์ 3 ตัว
ช็อกโกแลตละลายในปาก แต่ไม่ละลายในมือ เพราะไขมันโกโก้ละลายที่ 34 องศา
โรงแรมที่มีพื้นที่ใหญ่และมีจำนวนห้องพักมากที่สุดในประเทศไทย อายุกว่า 100 ปี
บริษัทรถยนต์สัญชาติไทย ที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดในปัจจุบัน
ฝั่งโขง อ.น๊อตตี้ มาแล้ว! เปิดโพยตัวเลขวันที่ 20 พ.ย. 69 มีครบทั้งเลขเด่น 2 ตัว 3 ตัว และ 4 ตัว
ทำไมแมวจึงคาบหนูหรือจิ้งจกมาวางหน้าห้อง จะสอนเราล่าสัตว์ด้วยหรือ?
ทำไมสุนัขชอบหมุนตัวก่อนนอน พฤติกรรมนี้ต้องดูไปถึงบรรพบุรุษของมัน
รวมเลขสัตว์นำโชค วันที่ 1 ธันวาคม 2569






