น้ำตาจากหัวหอม ฝุ่น และความเสียใจต่างกันอย่างไร
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
หั่นหัวหอมอยู่ดี ๆ ก็แสบตาจนน้ำตาไหล พอออกไปเจอลมพัดฝุ่นเข้าตาก็ต้องกะพริบตาถี่ ๆ ส่วนอีกวันหนึ่ง น้ำตากลับไหลเพราะได้ยินข่าวที่ทำให้เสียใจ ทั้งสามสถานการณ์มีหยดน้ำใส ๆ เหมือนกัน แต่สิ่งที่กระตุ้นร่างกายต่างกัน
ภาพน้ำตาที่นำไปส่องกล้องจุลทรรศน์ก็ทำให้เรื่องนี้ดูชวนพิศวง บางภาพมีลายแตกแขนง บางภาพมีเส้นและรูปร่างคล้ายผลึก จึงมีคนเข้าใจว่าน้ำตาแต่ละเหตุการณ์มีลวดลายประจำตัว และมีสารเคมีต่างกันคนละขั้ว
น้ำตาจากหัวหอมกับฝุ่นจัดอยู่ในกลุ่มเดียวกัน คือน้ำตาที่หลั่งเพื่อตอบสนองต่อสิ่งระคายเคือง ส่วนน้ำตาจากความเสียใจเป็นน้ำตาจากอารมณ์ ทั้งสองกลุ่มอาจมีสัดส่วนสารบางอย่างต่างกันได้ แต่ยังใช้ลวดลายจากกล้องบอกอย่างแน่นอนไม่ได้ว่าน้ำตาหยดนั้นเกิดจากอะไร
สามชนิดที่มักใช้แบ่งน้ำตา
น้ำตาชนิดแรกคือน้ำตาพื้นฐาน ซึ่งเคลือบผิวตาอยู่เป็นประจำ แม้เราไม่ได้ร้องไห้ มันช่วยให้ผิวตาชุ่มชื้น หล่อลื่น และช่วยปกป้องกระจกตา ทุกครั้งที่กะพริบตา เปลือกตาจะช่วยเกลี่ยฟิล์มน้ำตาไปทั่วผิวตา
ชนิดที่สองคือน้ำตาตอบสนองต่อการระคายเคือง เมื่อควัน ฝุ่น หรือไอจากหัวหอมมากระตุ้นผิวตา เส้นประสาทจะส่งสัญญาณผ่านก้านสมองไปกระตุ้นต่อมน้ำตาให้หลั่งน้ำตาเพิ่มขึ้น น้ำตาที่ไหลออกมาช่วยชะล้างสิ่งระคายเคืองออกจากตา
เวลาหั่นหัวหอม เซลล์ที่ถูกตัดทำให้เกิดสารระเหยชื่อ ซิน-โพรพาเนไทอัล-เอส-ออกไซด์ เมื่อสารนี้ไปกระตุ้นบริเวณดวงตา เราจึงแสบตาและน้ำตาไหล ส่วนฝุ่นเป็นสิ่งแปลกปลอมที่กระตุ้นผิวตาเช่นกัน แม้ต้นเหตุคนละแบบ น้ำตาที่เพิ่มขึ้นในทั้งสองกรณีก็เป็นน้ำตาตอบสนองต่อการระคายเคือง
ชนิดที่สามคือน้ำตาจากอารมณ์ ซึ่งเกิดได้ทั้งตอนเศร้า ดีใจ หรือมีความรู้สึกรุนแรง สมองส่วนที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์ส่งสัญญาณต่อไปยังระบบควบคุมการหลั่งน้ำตา จนมีน้ำตามากพอจะเอ่อล้นออกมา น้ำตาส่วนเกินบางส่วนยังไหลลงทางท่อน้ำตาไปยังจมูกได้ จึงเป็นเหตุให้หลายคนน้ำมูกไหลเวลาร้องไห้
สารในน้ำตาต่างกันแค่ไหน
น้ำตาไม่ได้มีเพียงน้ำกับเกลือ แต่มีสารหลายกลุ่มร่วมกัน เช่น โปรตีน ไขมัน เอนไซม์ และเกลือแร่ โดยความเข้มข้นของสารบางชนิดเปลี่ยนได้ตามชนิดของน้ำตาและสภาพของดวงตา
งานวิจัยชิ้นหนึ่งเปรียบเทียบน้ำตาของผู้หญิงที่เกิดจากอารมณ์กับน้ำตาที่เกิดจากการระคายเคือง พบว่าความเข้มข้นของโปรตีนในน้ำตาจากอารมณ์สูงกว่าประมาณ 24% ในตัวอย่างที่ศึกษา ตัวเลขนี้ไม่ได้หมายความว่าน้ำตาแห่งความเศร้าของทุกคนจะมีโปรตีนมากกว่าในสัดส่วนเดียวกัน
อีกการศึกษาหนึ่งเปรียบเทียบน้ำตาจากอารมณ์และน้ำตาจากการระคายเคืองในอาสาสมัครสุขภาพดี 22 คน พบสารโมเลกุลขนาดเล็กหลายชนิดที่มีแนวโน้มแตกต่างกัน แต่เมื่อปรับการวิเคราะห์เพื่อคำนึงถึงการทดสอบหลายรายการ ก็ไม่มีสารตัวใดผ่านเกณฑ์นัยสำคัญ และยังไม่มีการยืนยันผลกับกลุ่มตัวอย่างอิสระ จึงยังระบุสารตัวเดียวที่ใช้ชี้ชัดได้ไม่ได้ว่าน้ำตาหยดหนึ่งมาจากความเศร้า
แล้วภาพลายผลึกบอกอะไรได้บ้าง
เมื่อนำน้ำตาวางบนแผ่นสไลด์แล้วปล่อยให้แห้ง สารที่ละลายอยู่สามารถจัดตัวเป็นลวดลายให้เห็นใต้กล้องได้ ภาพบางภาพจึงดูคล้ายกิ่งไม้หรือเกล็ดน้ำแข็ง แต่ลายที่เห็นขึ้นอยู่กับหลายอย่าง ทั้งส่วนประกอบของตัวอย่าง วิธีเตรียม การแห้ง และการถ่ายภาพ
ช่างภาพโรส-ลินน์ ฟิชเชอร์เคยถ่ายภาพน้ำตาจากหลายสถานการณ์ผ่านกล้องจุลทรรศน์ ผลงานของเธอแสดงลวดลายที่แตกต่างกันอย่างสวยงาม โดยเธออธิบายเองว่าภาพได้รับอิทธิพลจากหลายปัจจัย รวมถึงความหนืด องค์ประกอบของน้ำตา การตั้งค่ากล้อง และการปรับภาพภายหลัง จึงควรมองภาพชุดนี้เป็นงานสำรวจทางภาพ ไม่ใช่หลักฐานว่าความเศร้าหรือหัวหอมสร้างผลึกรูปแบบเฉพาะเสมอ
ครั้งต่อไปที่เห็นภาพเปรียบเทียบผลึกน้ำตา ลวดลายเหล่านั้นอาจบอกได้ว่าตัวอย่างแห้งออกมาต่างกัน แต่เพียงภาพเดียวไม่พอจะอ่านอารมณ์ของเจ้าของน้ำตา สิ่งที่ยืนยันได้ชัดกว่าคือดวงตามีน้ำตาคอยดูแลอยู่ทุกวัน และเมื่อมีสิ่งระคายเคืองหรือเกิดอารมณ์รุนแรง ระบบหลั่งน้ำตาก็สามารถตอบสนองเพิ่มขึ้นได้
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7294117/
https://www.mdpi.com/2218-1989/16/9/607
https://www.newyorker.com/tech/annals-of-technology/slide-show-the-topography-of-tears
https://www.loc.gov/everyday-mysteries/categories/food-and-nutrition/item/why-does-chopping-an-onion-make-you-cry/
https://www.aao.org/eye-health/diseases/facts-about-tears
เขียนโดย วัน ๆ หาแต่เรื่อง
เหตุใดเกาะไทยจึงเห็นพระอาทิตย์ขึ้นต่างเวลากัน
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
เลขกำลังวันอังคาร งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 7 ตัว พร้อมเลขวงกลมและแนวทางจับคู่ 2 ตัว–3 ตัว!
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
ทำไม "เบาะรองศีรษะในเบาะรถยนต์" ถึงถูกออกแบบมาให้ถอดออกได้และมีแกนเหล็กยื่น?
ประตูฟุตบอลกว้าง 7.32 เมตร สูง 2.44 เมตร ตัวเลขแปลกๆ นี้มาจากหน่วยอังกฤษปี 1863
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
หวยลาวพัฒนาวันนี้ 17 พฤศจิกายน 2569 เลขเด็ดมาแรง เปิดแนวทาง 2 ตัว 3 ตัว เลขเด่น 9-4-1
ถุงร้อน-ถุงเย็น ใช้ผิดประเภทเสี่ยงมะเร็งจริงไหม ? เช็กวิธีใช้ให้ปลอดภัย
โตโยต้าเตรียมเปิดตัว "GRMN Corolla" รุ่นพิเศษจำนวนจำกัด
หวย 1 ธันวาคม 2569 เปิดสถิติย้อนหลัง 20 ปี! เจาะเลขรางวัลที่ 1-เลขท้าย 2 ตัว มีเลขไหนเคยออกซ้ำบ้าง?
10 จังหวัดในไทยที่เคยเปลี่ยนชื่อ ศรีสะเกษเคยชื่อขุขันธ์ อยุธยาเคยเป็นจังหวัดกรุงเก่า






