เหตุใดเกาะไทยจึงเห็นพระอาทิตย์ขึ้นต่างเวลากัน
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
เช้าวันเดียวกัน คนบนเกาะแห่งหนึ่งอาจเห็นขอบฟ้าเริ่มสว่างแล้ว ขณะที่อีกเกาะยังมืดอยู่ แม้นาฬิกาของทั้งคู่จะเดินตรงกันทุกนาที ตอนเย็นก็เช่นกัน เวลาที่ดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้าไม่ได้ตรงกันทั่วประเทศ
ตัวเลขที่มักเล่ากันว่าเวลาต่างกันเกือบครึ่งชั่วโมงฟังดูเป็นไปได้เมื่อเทียบพื้นที่ที่อยู่ห่างกันมากทางตะวันออกและตะวันตก แต่ถ้าไม่ได้ระบุชื่อเกาะ วันที่ และพิกัด ก็ยังยืนยันไม่ได้ว่าเกาะคู่ใดต่างกันเท่านั้นจริง
เหตุผลหลักคือ แต่ละพื้นที่อยู่คนละตำแหน่งบนโลกที่กำลังหมุน ส่วนเวลาบนนาฬิกาเป็นข้อตกลงร่วมกัน ประเทศไทยใช้เวลาเดียวทั่วประเทศ คือ UTC+7 โดยอ้างอิงเส้นแวง 105 องศาตะวันออก ซึ่งผ่านบริเวณจังหวัดอุบลราชธานี
โลกหมุนไปหนึ่งองศา ใช้เวลาราวสี่นาที
โลกหมุนรอบตัวเองประมาณ 360 องศาใน 24 ชั่วโมง เมื่อหารเฉลี่ยจึงได้ 15 องศาต่อชั่วโมง หรือประมาณ 4 นาทีต่อองศาลองจิจูด พื้นที่ทางตะวันออกจึงมีเวลาสุริยะเฉลี่ยเร็วกว่าพื้นที่ทางตะวันตก
สมาคมดาราศาสตร์ไทยยกตัวอย่างกรุงเทพฯ ที่ลองจิจูดประมาณ 100.5 องศาตะวันออก เทียบกับเส้น 105 องศาตะวันออก ได้ผลต่างจากตำแหน่งตามแนวตะวันออก–ตะวันตกประมาณ 18 นาที ตัวเลขนี้เป็นวิธีประมาณผลของลองจิจูด ไม่ได้แปลว่าเวลาพระอาทิตย์ขึ้นจริงจะห่างกัน 18 นาทีทุกวัน
เช่นเดียวกัน ถ้าสองพื้นที่มีลองจิจูดห่างกันประมาณ 7 องศา ผลต่างของเวลาสุริยะเฉลี่ยจะอยู่ราว 28 นาที ใกล้ครึ่งชั่วโมง แต่จะนำไปบอกว่าเกาะสองแห่งเห็นพระอาทิตย์ขึ้นหรือตกห่างกัน 28 นาทีเสมอไม่ได้ เพราะต้องดูละติจูดและฤดูกาลด้วย
ทำไมต้องเป็นเส้น 105 องศา
เมื่อแบ่งเวลาอ้างอิงแบบชั่วโมงละ 15 องศา เส้นแวง 105 องศาตะวันออกจึงสอดคล้องกับเวลาเร็วกว่า UTC 7 ชั่วโมง เส้นนี้ผ่านพื้นที่อุบลราชธานี แต่ไม่ได้หมายความว่าต้องตั้งนาฬิกาตามเวลาพระอาทิตย์ขึ้นของตัวเมืองอุบลฯ ทุกวัน เป็นการใช้เส้นแวงเป็นหลักอ้างอิงของเวลามาตรฐาน
ข้อมูลของรัฐบาลไทยระบุว่า ประเทศไทยประกาศใช้เวลาอัตราทั่วราชอาณาจักรเร็วกว่าเวลากรีนิช 7 ชั่วโมง โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2463 การใช้เวลาเดียวช่วยให้การเดินทาง การนัดหมาย และตารางต่าง ๆ ตรงกันได้ทั่วประเทศ แม้แสงเช้าจะมาถึงแต่ละพื้นที่ไม่พร้อมกัน
ความต่างระหว่างเวลาสุริยะกับเวลานาฬิกาเห็นได้ชัดเมื่อเดินทางจากตะวันออกไปตะวันตก แต่พระอาทิตย์ขึ้นก่อนหรือหลังยังขึ้นอยู่กับตำแหน่งเหนือ–ใต้และวันที่เลือกด้วย ในตัวอย่างวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2543 สมาคมดาราศาสตร์ไทยคำนวณว่าบ้านตาบา จังหวัดนราธิวาส เห็นดวงอาทิตย์ขึ้นเวลา 06.21.56 น. ก่อนโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งคำนวณได้ 06.24.41 น. แม้โขงเจียมจะอยู่ทางตะวันออกกว่า
หากอยากรู้ว่าเกาะที่กำลังจะไปเห็นพระอาทิตย์ขึ้นหรือตกกี่โมง ให้ตรวจพิกัดและวันเดินทางในตารางของกรมอุตุนิยมวิทยา แล้วเผื่อเวลาสำหรับภูเขาหรือสิ่งกีดขวางขอบฟ้าไว้ด้วย นาฬิกายังใช้เวลาไทยเหมือนเดิม แต่ช่วงที่มองเห็นดวงอาทิตย์จริงอาจต่างจากเวลาคำนวณตามสภาพพื้นที่
เขียนโดย วัน ๆ หาแต่เรื่อง
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
ประตูฟุตบอลกว้าง 7.32 เมตร สูง 2.44 เมตร ตัวเลขแปลกๆ นี้มาจากหน่วยอังกฤษปี 1863
ถุงร้อน-ถุงเย็น ใช้ผิดประเภทเสี่ยงมะเร็งจริงไหม ? เช็กวิธีใช้ให้ปลอดภัย
10 จังหวัดในไทยที่เคยเปลี่ยนชื่อ ศรีสะเกษเคยชื่อขุขันธ์ อยุธยาเคยเป็นจังหวัดกรุงเก่า
เลขกำลังวันอังคาร งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 7 ตัว พร้อมเลขวงกลมและแนวทางจับคู่ 2 ตัว–3 ตัว!
หวยลาวพัฒนาวันนี้ 17 พฤศจิกายน 2569 เลขเด็ดมาแรง เปิดแนวทาง 2 ตัว 3 ตัว เลขเด่น 9-4-1
ทำไม "เบาะรองศีรษะในเบาะรถยนต์" ถึงถูกออกแบบมาให้ถอดออกได้และมีแกนเหล็กยื่น?
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
โตโยต้าเตรียมเปิดตัว "GRMN Corolla" รุ่นพิเศษจำนวนจำกัด
10 ประเทศที่ใช้เวลาเล่นเกมมากที่สุดในโลก ไทยติดอันดับ 7 แชมป์ไม่ใช่จีนหรือญี่ปุ่น !
ทำไม "แปรงล้างห้องน้ำ" ถึงต้องออกแบบให้ขนแปรงชี้ฟูรอบทิศทางต่างจากแปรงสีฟัน?
เบื้องหลังอาชีพคนจัดการเรื่องฉาวในฮอลลีวูด
ทำไม "ถุงเท้ากีฬาส่วนใหญ่" ถึงต้องทอผ้าหนานุ่มเป็นพิเศษบริเวณส้นเท้าและอุ้งเท้า?
ทำไม "ตะปูตอกไม้" ถึงต้องมีรอยหยักบากขีดเล็กๆ อยู่บริเวณใต้หัวตะปู?


