หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

10 จังหวัดในไทยที่เคยเปลี่ยนชื่อ ศรีสะเกษเคยชื่อขุขันธ์ อยุธยาเคยเป็นจังหวัดกรุงเก่า

เขียนโดย หนึ่งวัน พันกว่าเรื่อง


ถ้าย้อนเวลากลับไปเกือบ 90 ปีก่อน คนศรีสะเกษจะบอกว่าตัวเองอยู่ จังหวัดขุขันธ์ และคนอยุธยาสมัยรัชกาลที่ 6 ก็เคยอยู่ใน จังหวัดกรุงเก่า ชื่อจังหวัดที่เราท่องจำกันจนชิน หลายชื่อเพิ่งได้มาเมื่อไม่ถึงร้อยปีนี้เอง

บทความนี้รวบรวม จังหวัดที่เคยเปลี่ยนชื่อ 10 จังหวัด พร้อมชื่อเดิม ชื่อใหม่ ปีหรือรัชสมัยที่เปลี่ยน และเหตุผลเฉพาะกรณีที่มีแหล่งอ้างอิงระบุไว้จริง เรียงจากการเปลี่ยนชื่อครั้งล่าสุดย้อนกลับไปหาครั้งเก่าที่สุด ข้อมูลอ้างอิงจากวิกิพีเดียภาษาไทยของแต่ละจังหวัด เว็บไซต์ทางการของจังหวัด และเอกสารที่อ้างถึงราชกิจจานุเบกษา (ตรวจสอบ ณ 17 พฤศจิกายน 2569)


สรุปเร็ว: 10 จังหวัดที่เคยเปลี่ยนชื่อ (ชื่อปัจจุบัน ← ชื่อเดิม)

ครั้งล่าสุดคือกรุงเทพมหานคร (2515) ครั้งเก่าที่สุดในรายการคือสุรินทร์ (2329) ห่างกัน 186 ปี และในรายการนี้มีถึง 4 จังหวัดที่เปลี่ยนชื่อในรัชกาลที่ 6


ทำไมจังหวัดในไทยถึงเคยเปลี่ยนชื่อ

ก่อนจะไปดูทีละจังหวัด ขอเล่าภาพรวมสั้น ๆ ก่อน การเปลี่ยนชื่อเมืองหรือจังหวัดในไทยไม่ได้เกิดขึ้นแบบสุ่ม แต่มักมาพร้อมกับการปรับระบบการปกครอง เช่น

ช่วงที่มีการเปลี่ยนชื่อถี่ที่สุดคือสมัยรัชกาลที่ 6 ซึ่งตรงกับช่วงที่เริ่มใช้คำว่า "จังหวัด" แทน "เมือง" ทั่วประเทศในปี 2459 ตามข้อมูลในหน้าวิกิพีเดียของกรุงเทพมหานคร

เปิดรายชื่อ จังหวัดที่เคยเปลี่ยนชื่อ ทั้ง 10 จังหวัด

1. กรุงเทพมหานคร ← จังหวัดพระนคร และจังหวัดธนบุรี (2514-2515)

หลายคนลืมไปแล้วว่าฝั่งพระนครกับฝั่งธนบุรีเคยเป็น คนละจังหวัด กัน หลังยกเลิกระบบมณฑลในปี 2476 ทั้งสองแยกเป็นจังหวัดอิสระโดยสมบูรณ์

กรณีนี้จึงเป็นทั้งการรวมจังหวัดและการเปลี่ยนชื่อในคราวเดียว และถือเป็นการเปลี่ยนชื่อระดับจังหวัดที่ใหม่ที่สุดในรายการนี้

2. ศรีสะเกษ ← จังหวัดขุขันธ์ (2481)

นี่คือกรณีที่คนแปลกใจมากที่สุด เพราะจังหวัดศรีสะเกษเคยใช้ชื่อ "จังหวัดขุขันธ์" มาก่อน

เรื่องเหตุผล บทความประวัติท้องถิ่นใน GotoKnow อธิบายว่า ขณะนั้นศาลากลางจังหวัดตั้งอยู่ที่อำเภอศรีสะเกษ แต่ชื่อจังหวัดไม่ใช่ศรีสะเกษ ส่วนสภาวัฒนธรรมเมืองขุขันธ์มองว่าการเปลี่ยนครั้งนั้น "ดูจะขาดเหตุผล" จึงถือเป็นประเด็นที่คนในพื้นที่ยังเห็นต่างกันอยู่

3. พระนครศรีอยุธยา ← จังหวัดกรุงเก่า (2461)

ชาวบ้านทั่วไปยังเรียกอยุธยาว่า "กรุงเก่า" กันอยู่ และนั่นก็เคยเป็น ชื่อทางการ ของจังหวัดจริง ๆ

ข้อควรรู้: เว็บไซต์จังหวัดพระนครศรีอยุธยาเขียนว่ามณฑลกรุงเก่าเปลี่ยนเป็นมณฑลอยุธยาในปี 2469 ซึ่งไม่ตรงกับปีในราชกิจจานุเบกษาที่วิกิพีเดียอ้างไว้ ผู้เขียนจึงใช้ปีตามเอกสารราชกิจจานุเบกษาเป็นหลัก

4. สุราษฎร์ธานี ← เมืองไชยา ที่บ้านดอน (2458)

เมืองที่ตั้งอยู่ที่บ้านดอนเคยใช้ชื่อว่า "เมืองไชยา" ส่วนเมืองไชยาเดิมถูกเรียกเป็นอำเภอพุมเรียง แต่ชาวบ้านก็ยังเรียกชื่อเดิมกันอยู่ จนเกิดคำว่าไชยาเก่า ไชยาใหม่ สับสนกันในราชการ

5. นราธิวาส ← เมืองบางนรา (2458)

ก่อนจะเป็นนราธิวาส ชาวไทยพุทธเรียกพื้นที่นี้ว่า "บางนรา" ส่วนชื่อในภาษามลายูคือ "เมอนารา" ที่แปลว่าหอคอย

6. ประจวบคีรีขันธ์ ← เมืองปราณบุรี (2458)

ประวัติของประจวบฯ วนไปวนมาน่าสนใจ ในสมัยรัชกาลที่ 4 เมืองกุยเคยเปลี่ยนชื่อเป็นเมืองประจวบคีรีขันธ์ ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 มีการรวมหลายเมืองเข้าด้วยกันแล้วพระราชทานนามว่า "เมืองปราณบุรี" ตั้งที่ว่าการที่เกาะหลัก

7. บุรีรัมย์ ← เมืองนางรอง (2444)

บุรีรัมย์เคยถูกเรียกว่า "เมืองแปะ" มาก่อน และช่วงหนึ่งชื่อทางราชการก็ไปอยู่กับ "นางรอง"

8. สมุทรสาคร ← เมืองสาครบุรี (สมัยรัชกาลที่ 4)

คนรุ่นเก่ายังเรียกสมุทรสาครว่า "ท่าจีน" ตามชื่อบ้านท่าจีนที่ถูกยกฐานะขึ้นเป็น เมืองสาครบุรี เพื่อใช้เป็นหัวเมืองระดมพลและเมืองด่านหน้าทางทะเล

9. ปทุมธานี ← เมืองสามโคก (2358)

ชื่อ "สามโคก" ยังอยู่เป็นชื่ออำเภอในปัจจุบัน แต่ครั้งหนึ่งเคยเป็นชื่อของทั้งเมือง

จังหวัดนี้จึงเปลี่ยนสองต่อ คือเปลี่ยนชื่อหนึ่งครั้งและเปลี่ยนตัวสะกดอีกหนึ่งครั้ง

10. สุรินทร์ ← เมืองประทายสมันต์ (2329)

สุรินทร์เป็นการเปลี่ยนชื่อที่เก่าที่สุดในรายการนี้ ย้อนไปถึงต้นกรุงรัตนโกสินทร์

ตารางสรุป จังหวัดที่เคยเปลี่ยนชื่อ ชื่อเดิม ปี และเหตุผล

ลำดับชื่อปัจจุบันชื่อเดิมเปลี่ยนเมื่อรัชสมัยเหตุผล/หมายเหตุตามแหล่งข้อมูล
1กรุงเทพมหานครจังหวัดพระนคร + จังหวัดธนบุรี → นครหลวงกรุงเทพธนบุรี21 ธ.ค. 2514 รวมเป็นนครหลวงกรุงเทพธนบุรี / 14 ธ.ค. 2515 ใช้ชื่อกรุงเทพมหานครรัชกาลที่ 9รวมสองจังหวัดตามประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 24 แล้วปรับปรุงการปกครองใหม่ในปีถัดมา
2ศรีสะเกษจังหวัดขุขันธ์มีผล 14 พ.ย. 2481รัชกาลที่ 8 (สมัยผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์)พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนนามจังหวัดและอำเภอบางแห่ง พ.ศ. 2481 / ชื่อขุขันธ์ย้ายไปเป็นชื่ออำเภอ
3พระนครศรีอยุธยาจังหวัดกรุงเก่า23 มี.ค. 2461 (ตามราชกิจจานุเบกษา เล่ม 35 หน้า 412)รัชกาลที่ 6ประกาศพร้อมเปลี่ยนมณฑลกรุงเก่าเป็นมณฑลอยุธยา
4สุราษฎร์ธานีเมืองไชยา (ที่ตั้งบ้านดอน)29 ก.ค. 2458รัชกาลที่ 6ไชยาเก่า-ไชยาใหม่สับสนกัน และทรงเห็นว่าราษฎรเรียบร้อย ตั้งมั่นในศีลธรรม
5นราธิวาสเมืองบางนรา10 มิ.ย. 2458รัชกาลที่ 6บางนราเป็นชื่อตำบลบ้าน ควรมีชื่อเมืองไว้เป็นหลักฐาน
6ประจวบคีรีขันธ์เมืองปราณบุรีพ.ศ. 2458 (ตามวิทยานิพนธ์ มศว)รัชกาลที่ 6ชาวบ้านสับสนกับเมืองปราณที่ปากน้ำปราณบุรี
7บุรีรัมย์เมืองนางรอง (ชื่อทางราชการ)3 ส.ค. 2444รัชกาลที่ 5ที่ว่าการตั้งอยู่ที่บุรีรัมย์ แต่ตราตำแหน่งยังเป็นนางรอง
8สมุทรสาครเมืองสาครบุรี (ท่าจีน)ไม่ระบุปีในแหล่งที่ใช้รัชกาลที่ 4แหล่งข้อมูลไม่ได้ระบุเหตุผล
9ปทุมธานีเมืองสามโคก → เมืองประทุมธานี23 ส.ค. 2358 / ปรับตัวสะกดเป็นปทุมธานี พ.ศ. 2461รัชกาลที่ 2 / รัชกาลที่ 6แหล่งข้อมูลไม่ได้ระบุเหตุผลการเปลี่ยนชื่อ
10สุรินทร์เมืองประทายสมันต์พ.ศ. 2329รัชกาลที่ 1ตั้งตามสร้อยบรรดาศักดิ์ของเจ้าเมือง

เกร็ดเพิ่มเติม: ชื่อที่เปลี่ยนแค่ตัวสะกดหรือชื่อเรียกเดิม

นอกจาก 10 จังหวัดข้างต้น ยังมีอีกหลายจังหวัดที่ชื่อเดิมต่างจากปัจจุบัน แต่ผู้เขียนไม่นับรวมในอันดับ เพราะเป็นเรื่องตัวสะกดหรือชื่อระดับอำเภอก่อนตั้งจังหวัด เช่น

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

จังหวัดศรีสะเกษเดิมชื่ออะไร

เดิมชื่อ "จังหวัดขุขันธ์" และเปลี่ยนเป็นจังหวัดศรีสะเกษตามพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนนามจังหวัดและอำเภอบางแห่ง พ.ศ. 2481 มีผลวันที่ 14 พฤศจิกายน 2481

อยุธยาเคยชื่อจังหวัดอะไร

เคยชื่อ "จังหวัดกรุงเก่า" ก่อนเปลี่ยนเป็นจังหวัดพระนครศรีอยุธยาในสมัยรัชกาลที่ 6 (23 มีนาคม 2461 ตามราชกิจจานุเบกษาที่วิกิพีเดียอ้างไว้)

กรุงเทพฯ เคยเป็นจังหวัดอะไร

เคยแบ่งเป็นจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี ปี 2514 รวมเป็นนครหลวงกรุงเทพธนบุรี และปี 2515 เปลี่ยนเป็นกรุงเทพมหานคร

สุราษฎร์ธานีชื่อเดิมคืออะไร ใครตั้งชื่อ

เมืองที่บ้านดอนเดิมใช้ชื่อเมืองไชยา รัชกาลที่ 6 พระราชทานนามใหม่ว่าสุราษฎร์ธานีเมื่อ 29 กรกฎาคม 2458

จังหวัดที่เปลี่ยนชื่อล่าสุดคือจังหวัดอะไร

ในรายการนี้ กรณีล่าสุดคือกรุงเทพมหานครในปี 2515 ส่วนกรณีที่เป็นการเปลี่ยนชื่อจังหวัดเดียวล้วน ๆ ล่าสุดคือศรีสะเกษในปี 2481

ชื่อเก่าของจังหวัดหายไปไหน

หลายชื่อยังอยู่ แต่เปลี่ยนไปเป็นชื่ออำเภอ เช่น อำเภอขุขันธ์ (ศรีสะเกษ) อำเภอไชยา (สุราษฎร์ธานี) อำเภอสามโคก (ปทุมธานี) และอำเภอนางรอง (บุรีรัมย์) ส่วนคำว่ากรุงเก่าและท่าจีนยังเป็นคำเรียกติดปากของคนในพื้นที่

สรุป จังหวัดที่เคยเปลี่ยนชื่อ บอกอะไรเราบ้าง

ทั้ง 10 จังหวัดที่เคยเปลี่ยนชื่อ นี้ทำให้เห็นว่าชื่อจังหวัดไม่ได้หยุดนิ่ง แต่ขยับตามการย้ายเมือง การปฏิรูปการปกครอง และพระราชดำริของพระมหากษัตริย์แต่ละรัชกาล ชื่อเก่าหลายชื่อก็ไม่ได้หายไปไหน แต่ไปอยู่ในชื่ออำเภอ ชื่อแม่น้ำ หรือคำเรียกติดปากของคนในพื้นที่ เช่น ขุขันธ์ ไชยา สามโคก ท่าจีน และกรุงเก่า

จังหวัดของคุณเคยมีชื่ออื่นไหม หรือคนในบ้านยังเรียกจังหวัดด้วยชื่อเก่าอยู่หรือเปล่า มาเล่าในคอมเมนต์กันหน่อย ถ้ารู้จักจังหวัดอื่นที่เคยเปลี่ยนชื่อและมีหลักฐานอ้างอิง แนะนำมาได้เลย เดี๋ยวรวบรวมทำภาค 2

แหล่งข้อมูล

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
หนึ่งวัน พันกว่าเรื่อง's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 9 ครั้ง
เขียนโดย หนึ่งวัน พันกว่าเรื่อง
ค่าครองชีพถูกที่สุด,จังหวัดค่าครองชีพต่ำ,อยู่ได้สบาย,เชียงราย,อีสาน,ค่าครองชีพไทย2569
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
เลขกำลังวันอังคาร งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 7 ตัว พร้อมเลขวงกลมและแนวทางจับคู่ 2 ตัว–3 ตัว!ประตูฟุตบอลกว้าง 7.32 เมตร สูง 2.44 เมตร ตัวเลขแปลกๆ นี้มาจากหน่วยอังกฤษปี 1863หวยลาวพัฒนาวันนี้ 17 พฤศจิกายน 2569 เลขเด็ดมาแรง เปิดแนวทาง 2 ตัว 3 ตัว เลขเด่น 9-4-1หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศสลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯถุงร้อน-ถุงเย็น ใช้ผิดประเภทเสี่ยงมะเร็งจริงไหม ? เช็กวิธีใช้ให้ปลอดภัยหวยลาววันนี้ 17 พ.ย. 69 เปิดแนวทางเลขเด็ดหลายสำนัก ทั้งหวยลาวพัฒนาและลาวสตาร์ VIPเหตุใดเกาะไทยจึงเห็นพระอาทิตย์ขึ้นต่างเวลากันเปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบันทำไม "เบาะรองศีรษะในเบาะรถยนต์" ถึงถูกออกแบบมาให้ถอดออกได้และมีแกนเหล็กยื่น?โตโยต้าเตรียมเปิดตัว "GRMN Corolla" รุ่นพิเศษจำนวนจำกัด
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
ทำไม "ฝาถังน้ำมันรถยนต์" ของรถแต่ละคันถึงอยู่สลับซ้ายขวาไม่เหมือนกันทุกรุ่น?ทำไม "ป้ายราคาตามซูเปอร์มาร์เก็ต" ถึงนิยมใช้ตัวอักษรสีแดงสดตัดกับพื้นหลังสีขาว?เบื้องหลังการจ้างแขกร่วมงานบนเรือยอชต์ที่เมืองคานส์ทำไม "กระดาษทรายขัดไม้" ถึงต้องมีตัวเลขบอกเบอร์ความหยาบละเอียดที่ด้านหลังแผ่น?
ตั้งกระทู้ใหม่