ทำไมการหั่นหัวหอมจึงทำให้แสบตาและน้ำตาไหล
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
เพิ่งหั่นหัวหอมไปได้ไม่กี่ชิ้น ตาก็เริ่มแสบจนต้องหยุดมีด วางเขียงแล้วรีบเดินหนี บางครั้งแค่กลับมายืนใกล้เขียงอีก น้ำตาก็ไหลซ้ำ ทั้งที่ยังเหลือหอมอีกครึ่งหัวรออยู่
อาการนี้เกิดขึ้นได้กับทั้งคนทำอาหารมือใหม่และคนที่เข้าครัวเป็นประจำ ความแรงต่างกันตามชนิดของหอม ปริมาณที่หั่น และความไวต่อการระคายเคืองของแต่ละคน
ต้นเหตุคือสารระเหยที่เกิดขึ้นเมื่อเนื้อหัวหอมถูกตัด สารนี้ลอยไปกระตุ้นเส้นประสาทบริเวณดวงตา ร่างกายจึงหลั่งน้ำตาออกมาช่วยชะล้างสิ่งระคายเคือง ไม่ได้หมายความว่าคนหั่นอ่อนแอกว่าคนอื่น
ตอนหัวหอมยังเป็นหัวอยู่ สารตั้งต้นและเอนไซม์บางชนิดถูกเก็บแยกกันภายในเซลล์ พอมีดตัดผ่าน เซลล์แตก สารเหล่านั้นจึงมาสัมผัสกันและเกิดปฏิกิริยา จนได้สารระเหยชื่อโพรเพนไทอัลเอสออกไซด์ ซึ่งเป็นตัวสำคัญที่ทำให้แสบตา
สารระคายเคืองเดินทางออกจากบริเวณเขียงได้ทั้งในอากาศและละอองเล็ก ๆ งานวิจัยที่ใช้กล้องความเร็วสูงสังเกตการหั่นพบว่า ใบมีดที่ทื่อและการตัดที่เร็วขึ้นทำให้เกิดละอองมากขึ้น การทดลองนี้วัดละอองจากการตัดภายใต้สภาวะควบคุม จึงไม่ได้รับประกันว่าทุกคนจะหยุดน้ำตาไหลทันทีเมื่อเปลี่ยนมีด
เริ่มจากมีดคมและหั่นอย่างนุ่มนวล
ใช้มีดที่คมพอดี วางหัวหอมด้านตัดลงบนเขียงให้มั่นคง แล้วค่อย ๆ หั่นโดยไม่กระแทกแรง งอนิ้วมือข้างที่จับหอมให้ปลายนิ้วหลบคมมีด มีดคมช่วยให้ตัดได้สะอาดและงานวิจัยพบว่าเกิดละอองน้อยกว่ามีดทื่อเมื่อเทียบในการทดลอง ส่วนการหั่นช้าลงก็ช่วยลดละอองได้เช่นกัน
ไม่จำเป็นต้องรีบซอยให้เสร็จภายในไม่กี่วินาที ถ้าเริ่มแสบจนมองไม่ชัด ให้วางมีดแล้วถอยออกจากเขียงก่อน รอให้มองเห็นชัดจึงกลับมาหั่นต่อ
ลองแช่เย็นก่อนหั่น
สมาคมผู้ปลูกหัวหอมแห่งสหรัฐอเมริกาแนะนำให้นำหัวหอมแช่เย็นอย่างน้อย 30 นาทีก่อนหั่น เป็นวิธีที่ลองได้ง่ายหากวางแผนทำอาหารล่วงหน้า แต่ผลอาจต่างกันไป งานทดลองเรื่องละอองชิ้นหนึ่งพบว่าหอมที่เย็นให้ละอองมากขึ้นในเงื่อนไขการทดลอง จึงยังบอกไม่ได้ว่าการแช่เย็นจะช่วยทุกคนเสมอไป
อีกวิธีที่เชฟและคนทำครัวบางคนใช้คือเหลือส่วนโคนรากไว้หั่นท้ายสุด เพื่อช่วยยึดชั้นหอมขณะซอย สมาคมผู้ปลูกหัวหอมแนะนำวิธีนี้เช่นกัน แม้จะไม่มีหลักประกันว่าจะกันน้ำตาได้ทั้งหมด เมื่อหั่นเสร็จแล้วเก็บส่วนที่เหลือในภาชนะปิดและแช่ตู้เย็น
กันสารระคายเคืองออกจากตา
เปิดเครื่องดูดควันหรือจัดพื้นที่ให้มีอากาศถ่ายเท โดยหลีกเลี่ยงลมที่พัดจากเขียงเข้าหน้าโดยตรง ถ้าต้องหั่นครั้งละมาก ๆ แว่นว่ายน้ำที่แนบกระชับเป็นอีกทางเลือก เพราะช่วยกั้นไม่ให้สารระคายเคืองเข้าตาได้ง่าย
เมื่อหั่นเสร็จให้ล้างมือก่อนจับหน้า อย่าขยี้ตาด้วยมือที่เพิ่งจับหอม หากแสบตาให้พักจากเขียงและล้างตาด้วยน้ำสะอาด หากปวดตามาก ตาแดงหรืออาการระคายเคืองไม่ทุเลา ควรปรึกษาแพทย์
สำหรับมื้อต่อไป ลองเริ่มจากมีดคม หั่นเบามือ และจัดทิศทางลมให้พ้นหน้า หากยังแสบมากก็เพิ่มแว่นที่แนบกระชับ วิธีเหล่านี้ช่วยลดโอกาสที่สารระคายเคืองจะเข้าตา แม้จะไม่มีวิธีใดรับประกันว่าไม่ต้องเสียน้ำตาเลยทุกครั้ง
5 ประเทศที่มีค่าแรงขั้นต่ำสูงที่สุดในเอเชีย
เปิด 5 โรงเรียนที่มีค่าแรกเข้าและค่าใช้จ่ายสูงที่สุด
ประเทศไหนมีรถไฟความเร็วสูงยาวที่สุดในโลก
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
เทียบ 3 ตารางหวยดัง งวด 16 พ.ย. 69! เดลินิวส์–บางกอกทูเดย์มีเลข 2-6 ร่วม จับตาคู่ 26-62
OK ล็อตเตอรี่ รวม 10 เลขขายดี เปิดแนวทาง 4 สำนักดัง จับจุดเลขเด่นงวด 16 พ.ย. 69
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
ทำไมถุงหูหิ้วทั่วไปจึงไม่ควรใส่อาหารร้อน
ส่องเลขปิงปองและเลขธูป แม่ผึ้ง พุ่มพวง ดวงจันทร์ วัดทับกระดาน วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569
โรงเรียนประจำชื่อดังในไทย ต้องจ่ายค่าเทอมและค่าหอพักปีละเท่าไร
พนักงานขับรถไฟไทยได้เงินเดือนเท่าไร อาชีพนี้ต้องสอบอะไรบ้าง





