สัตว์ที่ได้ฉายา “ราชาแห่งการอดนอน” ชั่วโมงนอนน้อยจนอึ้ง คำตอบไม่ใช่ยีราฟ !
ถ้าถามว่า สัตว์ชนิดไหนนอนน้อยที่สุดในโลก หลายคนอาจนึกถึง “ยีราฟ” สัตว์คอยาวที่ขึ้นชื่อเรื่องการนอนหลับเพียงช่วงสั้นๆในแต่ละวัน แต่รู้หรือไม่ว่า ยังมีสัตว์อีกชนิดหนึ่งที่มีพฤติกรรมการนอนน่าทึ่งยิ่งกว่า เพราะมันสามารถบินต่อเนื่องเหนือมหาสมุทรได้นานหลายวัน โดยมีเวลานอนเฉลี่ยเพียง 42 นาทีต่อวันเท่านั้น !
สัตว์ที่กำลังพูดถึงคือ นกโจรสลัดใหญ่ (Great Frigatebird) นกทะเลขนาดใหญ่ที่มีความสามารถในการบินต่อเนื่องเป็นเวลาหลายวันโดยไม่ต้องลงจอด และที่น่าทึ่งไปกว่านั้นคือ มันสามารถหลับระหว่างบินอยู่กลางอากาศได้จริง จนกลายเป็นหัวข้อที่นักวิทยาศาสตร์ให้ความสนใจอย่างมาก อย่างไรก็ตาม ตัวเลข 42 นาทีเป็นเวลานอนเฉลี่ยที่ตรวจพบเฉพาะช่วงที่นกบินอยู่เหนือทะเล ไม่ใช่เวลานอนตามปกติในทุกวันของชีวิต
รู้จักนกโจรสลัดใหญ่ ราชาแห่งการอดนอนที่หลับกลางอากาศได้
นกโจรสลัดใหญ่ (Great Frigatebird) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Fregata minor เป็นนกทะเลที่พบได้ในมหาสมุทรเขตร้อนหลายพื้นที่ทั่วโลก มีลักษณะเด่นคือ ปีกยาวเรียว หางแฉก และรูปร่างที่เหมาะกับการบินร่อน โดยมีความกว้างของปีกเมื่อกางออกมากกว่า 2 เมตร
นกชนิดนี้มีความสามารถในการใช้กระแสลมยกตัว ทำให้สามารถบินร่อนเหนือมหาสมุทรได้เป็นเวลานานโดยไม่จำเป็นต้องกระพือปีกตลอดเวลา บางครั้งสามารถเดินทางได้หลายร้อยกิโลเมตรต่อวัน เพื่อหาอาหาร แต่สิ่งที่ทำให้นกโจรสลัดใหญ่แตกต่างจากนกทั่วไป คือความสามารถในการบินต่อเนื่องหลายวัน และปรับรูปแบบการนอนให้สอดคล้องกับชีวิตกลางอากาศได้อย่างน่าประหลาดใจ
งานวิจัยเผย นกโจรสลัดใหญ่นอนแค่ 42 นาทีต่อวันระหว่างบินข้ามทะเล
ในปี 2016 ทีมนักวิทยาศาสตร์ได้เผยแพร่งานวิจัยชื่อ “Evidence that birds sleep in mid-flight” ในวารสารวิชาการ Nature Communications โดยศึกษาพฤติกรรมการนอนของนกโจรสลัดใหญ่ขณะบินอยู่เหนือมหาสมุทร
นักวิจัยติดตั้งอุปกรณ์ตรวจวัดคลื่นไฟฟ้าสมอง (EEG) บนนก เพื่อบันทึกกิจกรรมของสมองระหว่างการบินต่อเนื่อง โดยติดตามการเดินทางของนกที่บินเหนือมหาสมุทรนานสูงสุดประมาณ 10 วัน
การศึกษาครั้งนี้ติดตามนกโจรสลัดใหญ่เพศเมียที่กำลังทำรัง จำนวน 14 ตัว และสามารถตรวจสอบได้ว่านกเหล่านี้เข้าสู่ภาวะหลับจริงระหว่างบินหรือไม่ ผลการศึกษาพบว่า นกโจรสลัดใหญ่นอนเฉลี่ยเพียง 0.69 ชั่วโมงต่อวันหรือประมาณ 42 นาที ในระหว่างบินเหนือทะเล คิดเป็นเพียง 7.4% ของเวลานอนที่ตรวจพบเมื่ออยู่บนบก นอกจากนี้ การนอนส่วนใหญ่เกิดขึ้นในเวลากลางคืน และมักเป็นการหลับสั้นๆหลายครั้ง ไม่ใช่การนอนต่อเนื่องยาวนานเหมือนมนุษย์
นกโจรสลัดใหญ่หลับกลางอากาศได้อย่างไร โดยไม่ตกลงทะเล ?
หนึ่งในการค้นพบที่น่าสนใจที่สุดคือ นกโจรสลัดใหญ่สามารถนอนหลับโดยใช้สมองเพียงซีกเดียวได้ ซึ่งเรียกว่า Unihemispheric Sleep หรือการนอนหลับแบบสมองซีกเดียว ระหว่างการนอนรูปแบบนี้ สมองซีกหนึ่งจะเข้าสู่ภาวะหลับ ขณะที่สมองอีกซีกยังคงตื่นตัว ทำให้นกยังสามารถรับรู้ข้อมูลบางอย่างจากสภาพแวดล้อมได้ อย่างไรก็ตาม นักวิจัยยังพบสิ่งที่น่าประหลาดใจอีกอย่าง คือบางช่วงนกโจรสลัดใหญ่สามารถหลับโดยใช้สมองทั้งสองซีกพร้อมกันได้ด้วย โดยพบพฤติกรรมนี้ในช่วงที่กำลังบินร่อนหรือใช้กระแสลมช่วยพยุงตัว
การค้นพบดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า การบิน และการนอนสามารถเกิดขึ้นพร้อมกันได้ แม้นกจะไม่ได้ตื่นตัวด้วยสมองทั้งสองซีกตลอดเวลาอย่างที่เคยเข้าใจกัน
หลับครั้งละไม่กี่วินาที แต่ยังบินต่อได้นานหลายวัน
สิ่งที่น่าทึ่งอีกอย่างคือ นกโจรสลัดใหญ่มีช่วงเวลาการนอนที่สั้นมาก โดยงานวิจัยพบว่า การนอนหลับแบบคลื่นช้า (Slow-Wave Sleep) ขณะบินมีระยะเวลาเฉลี่ยต่อครั้งประมาณ 11 วินาทีเท่านั้น
เมื่อเทียบกับการนอนบนบก ซึ่งมีระยะเวลาการนอนแบบคลื่นช้าต่อครั้งเฉลี่ยประมาณ 28 วินาที จึงสะท้อนให้เห็นว่านกชนิดนี้สามารถปรับช่วงเวลาการหลับให้สั้นลงอย่างมากในระหว่างการบิน
นักวิทยาศาสตร์ตั้งข้อสังเกตว่า ความจำเป็นในการหาอาหาร การรับรู้ทิศทาง และการเฝ้าระวังสิ่งแวดล้อมกลางมหาสมุทร อาจทำให้นกต้องตื่นตัวเป็นส่วนใหญ่ แม้ว่ามันจะมีความสามารถในการนอนระหว่างบินก็ตาม
ความจริงอีกด้าน นกโจรสลัดใหญ่กลับนอนนานถึง 12.8 ชั่วโมงเมื่ออยู่บนบก
แม้นกโจรสลัดใหญ่จะถูกพูดถึงในฐานะสัตว์ที่นอนน้อยจนน่าทึ่ง แต่ยังมีข้อเท็จจริงอีกด้านที่หลายคนอาจไม่เคยรู้ เพราะเมื่อนกกลับมาอยู่บนบก นักวิจัยพบว่ามันสามารถนอนได้เฉลี่ยประมาณ 12.8 ชั่วโมงต่อวัน นั่นหมายความว่า เวลานอนเพียง 42 นาทีไม่ได้เป็นพฤติกรรมปกติที่เกิดขึ้นทุกวันตลอดชีวิต แต่เป็นรูปแบบการนอนที่พบในช่วงการบินต่อเนื่องเหนือมหาสมุทร ซึ่งมีความจำเป็นต้องตื่นตัวเป็นพิเศษ
การค้นพบนี้ทำให้นักวิทยาศาสตร์สนใจว่า นกโจรสลัดใหญ่สามารถรักษาความสามารถในการบิน และหาอาหารได้อย่างไร แม้ต้องลดเวลานอนลงอย่างมาก และกลไกดังกล่าวมีความแตกต่างจากการอดนอนของมนุษย์อย่างไร
เหตุใดยีราฟจึงขึ้นชื่อว่าเป็นสัตว์ที่นอนน้อย ?
ยีราฟ (Giraffe) เป็นสัตว์อีกชนิดหนึ่งที่มีชื่อเสียงเรื่องการนอนน้อย โดยข้อมูลจากการรวบรวมระยะเวลานอนของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่นำมาเผยแพร่โดย Visual Capitalist ในปี 2026 ระบุว่า ยีราฟมีเวลานอนเฉลี่ยประมาณ 1.9 ชั่วโมงต่อวัน ซึ่งเป็นค่าต่ำที่สุดในชุดข้อมูลดังกล่าว
เหตุผลหนึ่งที่ยีราฟใช้เวลานอนค่อนข้างน้อย เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของสัตว์กินพืชขนาดใหญ่ที่ต้องใช้เวลาหาอาหาร และเคี้ยวเอื้อง รวมถึงการเฝ้าระวังสัตว์นักล่าในธรรมชาติ นอกจากนี้ ยีราฟยังเป็นสัตว์ที่มีร่างกายสูงใหญ่ การนอนลงกับพื้น และลุกขึ้นยืนต้องใช้การเคลื่อนไหวหลายขั้นตอน จึงอาจทำให้การเปลี่ยนจากท่านอนกลับมาอยู่ในท่าพร้อมเคลื่อนที่ใช้เวลามากกว่าสัตว์ขนาดเล็กบางชนิด อย่างไรก็ตาม ตัวเลข 1.9 ชั่วโมงเป็นค่าประมาณจากชุดข้อมูลที่รวบรวมการศึกษาสัตว์หลายชนิด ไม่ใช่ค่าที่พบเหมือนกันในยีราฟทุกตัว
ยีราฟนอนยืนได้จริงหรือ ?
ยีราฟสามารถพักผ่อน และหลับในท่ายืนได้ รวมถึงสามารถนอนหมอบหรือนอนราบกับพื้นได้เช่นกัน โดยรูปแบบการนอนมักแบ่งเป็นช่วงสั้นๆ หลายครั้งตลอดวัน และคืน
ข้อมูลจากงานวิจัยในวารสาร Journal of Sleep Research ปี 1996 ซึ่งติดตามพฤติกรรมยีราฟในสวนสัตว์ผ่านการบันทึกวิดีโอต่อเนื่อง 152 คืน พบว่ายีราฟมีเวลานอนเฉลี่ยประมาณ 4.6 ชั่วโมงต่อวัน โดยสามารถนอนทั้งในท่ายืน และท่านอนราบ
ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า ระยะเวลานอนของยีราฟอาจแตกต่างกันตามวิธีการศึกษา สภาพแวดล้อม และเงื่อนไขในการสังเกต จึงไม่ควรนำตัวเลข 1.9 ชั่วโมงมาใช้เป็นค่าตายตัวสำหรับยีราฟทุกตัว
สรุป : นกโจรสลัดใหญ่ไม่ได้อดนอนตลอดชีวิต แต่มีวิธีนอนที่น่าทึ่ง
แม้ยีราฟจะเป็นสัตว์ที่มีตัวเลขเวลานอนต่ำมากในชุดข้อมูลเปรียบเทียบสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม แต่นกโจรสลัดใหญ่กลับมีความสามารถที่น่าทึ่งกว่าในอีกแง่หนึ่ง เพราะมันสามารถบินต่อเนื่องเหนือมหาสมุทรได้นานหลายวัน พร้อมกับนอนหลับเฉลี่ยเพียง 42 นาทีต่อวันในช่วงที่บินอยู่กลางอากาศ
เรื่องราวนี้จึงไม่ได้แสดงให้เห็นเพียงว่าสัตว์ชนิดใดนอนน้อยที่สุด แต่ยังสะท้อนถึงความสามารถในการปรับตัวของสิ่งมีชีวิตที่แตกต่างกันตามสภาพแวดล้อม และวิถีชีวิตอีกด้วย
อ้างอิง:
1.https://www.nature.com/articles/ncomms12468
2.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27485308/
3.https://maxplanckneuroscience.org/evidence-that-birds-sleep-in-mid-flight/
4.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8795798/
5.https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1783362/
6.https://www.visualcapitalist.com/animals-that-sleep-most-least/
ภาพประกอบจาก Wikipedia Common:
Drew Avery (CC BY 2.0), NOAA Photo Library (CC BY 2.0), Jivan (CC BY-SA 3.0 / CC BY 2.5), Bernard DUPONT (CC BY-SA 2.0) และ Eric Kilby (CC BY-SA 2.0)
ภายใต้สัญญาอนุญาต:
https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/deed.en
https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.en
https://creativecommons.org/licenses/by/2.5/
https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/deed.en
เขียนโดย Wisdom Insight
นักสังเกตชีวิต และนักวิเคราะห์กระแสข่าว
ติดตามข่าวสารสำคัญทั้งในประเทศ และต่างประเทศ
เน้นการตรวจสอบข้อมูลจากหลายแหล่ง เพื่อให้เนื้อหาถูกต้อง เป็นกลาง และน่าเชื่อถือ
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
ทำไมถุงหูหิ้วทั่วไปจึงไม่ควรใส่อาหารร้อน
ส่องเลขปิงปองและเลขธูป แม่ผึ้ง พุ่มพวง ดวงจันทร์ วัดทับกระดาน วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
ประเทศไหนมีรถไฟความเร็วสูงยาวที่สุดในโลก
เปิด 5 โรงเรียนที่มีค่าแรกเข้าและค่าใช้จ่ายสูงที่สุด
OK ล็อตเตอรี่ รวม 10 เลขขายดี เปิดแนวทาง 4 สำนักดัง จับจุดเลขเด่นงวด 16 พ.ย. 69
5 ประเทศที่มีค่าแรงขั้นต่ำสูงที่สุดในเอเชีย
เปิดรายได้พนักงานโรงแรม 5 ดาว เงินเดือนรวมค่าบริการได้เท่าไร
เลขเด็ดบอล. ซุปเปอร์บอลมาแล้ว คัดเลขเด่นทั้งบนล่าง งวด 16 พ.ย 69
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน






