ใครคือราชาแห่งการอดนอน? เปิดความลับสัตว์โลกหลับแค่ 42 นาทีต่อวัน!

ถ้าพูดถึงสัตว์ที่นอนน้อยที่สุด หลายคนอาจนึกถึงยีราฟเป็นอันดับแรก เพราะเป็นสัตว์ที่ขึ้นชื่อเรื่องการพักผ่อนเพียงไม่กี่ชั่วโมงต่อวัน แต่ความจริงยังมีสัตว์อีกชนิดที่มีพฤติกรรมการนอนน่าทึ่งยิ่งกว่า นั่นคือ นกโจรสลัดใหญ่ (Great Frigatebird) นกทะเลที่สามารถบินต่อเนื่องเหนือมหาสมุทรได้นานหลายวัน โดยมีเวลานอนเฉลี่ยเพียงประมาณ 42 นาทีต่อวันในช่วงที่บินอยู่กลางทะเล

นกโจรสลัดใหญ่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Fregata minor เป็นนกทะเลขนาดใหญ่ มีปีกยาวเรียวและหางแฉก สามารถใช้กระแสลมช่วยพยุงตัวให้บินร่อนได้นานโดยไม่ต้องกระพือปีกตลอดเวลา ความสามารถนี้ทำให้มันเดินทางไกลเพื่อหาอาหารได้โดยไม่จำเป็นต้องลงจอดบ่อยครั้ง

ความลับดังกล่าวถูกเปิดเผยจากงานวิจัยปี 2016 เรื่อง Evidence that birds sleep in mid-flight ซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Nature Communications นักวิทยาศาสตร์ติดตั้งอุปกรณ์ตรวจวัดกิจกรรมสมองของนก เพื่อศึกษาว่ามันสามารถนอนหลับขณะบินได้จริงหรือไม่ ผลการศึกษาพบว่า ระหว่างบินเหนือมหาสมุทร นกโจรสลัดใหญ่นอนเฉลี่ยเพียง 0.69 ชั่วโมง หรือประมาณ 42 นาทีต่อวันเท่านั้น

ที่น่าทึ่งยิ่งกว่านั้นคือ นกชนิดนี้สามารถนอนหลับโดยใช้สมองเพียงซีกเดียว ขณะที่สมองอีกซีกยังคงตื่นตัว เรียกว่า Unihemispheric Sleep ทำให้ยังสามารถรับรู้สภาพแวดล้อมและควบคุมการบินได้ นอกจากนี้ยังพบว่าบางช่วงมันสามารถหลับโดยใช้สมองทั้งสองซีกพร้อมกันได้ด้วย โดยการนอนแต่ละครั้งมักเกิดขึ้นเป็นช่วงสั้น ๆ ไม่ใช่การหลับยาวต่อเนื่องเหมือนมนุษย์

อย่างไรก็ตาม เวลานอน 42 นาทีไม่ได้เป็นพฤติกรรมปกติของนกโจรสลัดใหญ่ตลอดชีวิต เพราะเมื่อนักวิจัยศึกษาขณะมันอยู่บนบก กลับพบว่ามันสามารถนอนได้ประมาณ 12.8 ชั่วโมงต่อวัน แสดงให้เห็นว่าร่างกายของมันปรับรูปแบบการพักผ่อนให้เหมาะสมกับการเดินทางเหนือมหาสมุทรได้อย่างน่าทึ่ง

แล้วทำไมยีราฟจึงขึ้นชื่อว่าเป็นสัตว์ที่นอนน้อย?

ยีราฟเป็นสัตว์อีกชนิดที่มีเวลานอนค่อนข้างจำกัด ข้อมูลจากงานศึกษาที่ได้รับการนำไปอ้างอิงในชุดข้อมูลเปรียบเทียบสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมระบุว่า ยีราฟมีเวลานอนเฉลี่ยประมาณ 1.9 ชั่วโมงต่อวัน อย่างไรก็ตาม งานวิจัยเกี่ยวกับยีราฟในสวนสัตว์ที่ตีพิมพ์ใน Journal of Sleep Research ปี 1996 รายงานเวลานอนเฉลี่ยประมาณ 4.6 ชั่วโมงต่อวัน ซึ่งแสดงให้เห็นว่าตัวเลขอาจแตกต่างกันตามวิธีศึกษาและสภาพแวดล้อม

ยีราฟสามารถพักผ่อนทั้งในท่ายืนและท่านอนหมอบได้ โดยช่วงหลับลึกมักเกิดขึ้นในระยะเวลาสั้น ๆ การต้องคอยระวังสัตว์นักล่าและใช้เวลาหาอาหารเป็นปัจจัยหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับรูปแบบการพักผ่อนของมัน

เมื่อเปรียบเทียบกันแล้ว นกโจรสลัดใหญ่มีความโดดเด่นตรงที่สามารถลดเวลานอนเหลือเพียงประมาณ 42 นาทีในช่วงบินเหนือทะเล ขณะที่ยีราฟมีข้อมูลเวลานอนเฉลี่ยแตกต่างกันตามการศึกษา ดังนั้นจึงไม่ควรสรุปว่านกโจรสลัดใหญ่เป็นสัตว์ที่นอนน้อยที่สุดในโลกอย่างเด็ดขาด แต่ถือเป็นหนึ่งในสัตว์ที่มีความสามารถในการนอนระหว่างบินอันน่าทึ่งที่สุดชนิดหนึ่ง

เรื่องราวนี้สะท้อนให้เห็นว่า ธรรมชาติมีวิธีปรับตัวเพื่อความอยู่รอดที่น่าเหลือเชื่อ เพราะแม้แต่การนอนหลับซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นต่อสิ่งมีชีวิต ก็ยังสามารถเปลี่ยนรูปแบบให้เหมาะสมกับการใช้ชีวิตได้อย่างน่าทึ่ง

แหล่งที่มา

• Nature Communications – Evidence that birds sleep in mid-flight (2016)
• Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) – งานวิจัยด้านระยะเวลาการนอนของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม (2007)
• Journal of Sleep Research – งานศึกษาพฤติกรรมการนอนของยีราฟ (1996)
• San Diego Zoo Wildlife Alliance – ข้อมูลพฤติกรรมและการพักผ่อนของยีราฟ

ขอบคุณที่แวะมาอ่านนะครับ ถ้าชอบก็อย่าลืมกดไลน์ กดแชร์และกดติดตามด้วยนะครับเพื่อที่ท่านจะได้ไม่พลาดข่าวสารต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์และสาระความบันเทิง