10 จังหวัดที่มีป่าไม้น้อยที่สุดในไทย นนทบุรี-ปทุมธานีป่า 0 ไร่ อยุธยาเหลือแค่ 26 ไร่

รู้หรือไม่ว่าในประเทศไทยมี 2 จังหวัดที่มีพื้นที่ป่าไม้ 0 ไร่ ตามข้อมูลล่าสุดของกรมป่าไม้ และอีกหลายจังหวัดมีป่าเหลือไม่ถึง 1% ของพื้นที่ทั้งจังหวัด ขณะที่เชียงใหม่จังหวัดเดียวมีป่ามากกว่า 9.4 ล้านไร่

บทความนี้จัดอันดับ 10 จังหวัดที่มีป่าไม้น้อยที่สุดในไทย จากตารางพื้นที่ป่าไม้แยกรายจังหวัด พ.ศ. 2567 ของสำนักจัดการที่ดินป่าไม้ กรมป่าไม้ ซึ่งเป็นชุดข้อมูลรายจังหวัดล่าสุดที่เผยแพร่ พร้อมเหตุผลว่าทำไมบางจังหวัดถึงไม่มีป่าเลย และข้อสังเกตที่คนส่วนใหญ่ไม่รู้เกี่ยวกับการนับพื้นที่ป่า

อ่านก่อน กรมป่าไม้นับ "พื้นที่ป่า" อย่างไร

• ใช้ภาพถ่ายดาวเทียม ข้อมูลปี 2567 แปลจากภาพดาวเทียม Sentinel-2 และ Landsat 8 ของปี 2567 ครอบคลุมทั้งประเทศ
• ต้องเป็นผืนต่อเนื่อง พื้นที่ป่าหมายถึงไม้ยืนต้นที่ปกคลุมเป็นผืนต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 3.125 ไร่ (0.5 เฮกตาร์) รวมถึงทุ่งหญ้าและลานหินตามธรรมชาติที่อยู่ล้อมรอบด้วยป่า
• สวนไม่นับเป็นป่า สวนยูคาลิปตัส วนเกษตร สวนผลไม้ สวนยางพารา และสวนปาล์ม ไม่ถูกนับ เพราะผลผลิตหลักไม่ใช่เนื้อไม้หรือเป็นพื้นที่ปลูกเชิงพาณิชย์
• ร้อยละในบทความนี้ คำนวณจากเนื้อที่ป่าหารด้วยเนื้อที่จังหวัดในตารางเดียวกัน

ดังนั้น จังหวัดที่ดูเขียวขจีด้วยสวนผลไม้หรือสวนยาง อาจมีพื้นที่ป่าตามนิยามน้อยกว่าที่คิด นี่คือเหตุผลสำคัญที่ทำให้หลายจังหวัดในภาคกลางติดอันดับ

จัดอันดับ 10 จังหวัดที่มีป่าไม้น้อยที่สุดในไทย

1. นนทบุรี 0.00 ไร่

• เนื้อที่จังหวัด: 398,013.70 ไร่ (ราว 636.8 ตร.กม.)
• เนื้อที่ป่า: 0.00 ไร่ คิดเป็น 0% ของพื้นที่จังหวัด
• อันดับพื้นที่ป่าจากมากไปน้อย: 76 จาก 77 จังหวัด

นนทบุรีเป็นจังหวัดปริมณฑลที่ติดกรุงเทพฯ มีพื้นที่ราว 636.8 ตารางกิโลเมตร และเป็นจังหวัดที่เล็กเป็นอันดับ 3 ของประเทศตามตารางของกรมป่าไม้ หลายคนอาจนึกถึงสวนทุเรียนนนท์และสวนผลไม้ริมแม่น้ำเจ้าพระยา แต่ตามนิยามของกรมป่าไม้ สวนผลไม้ไม่นับเป็นพื้นที่ป่า เมื่อรวมกับการขยายตัวของเมือง หมู่บ้าน และถนน ผลการแปลภาพดาวเทียมจึงพบพื้นที่ป่าเป็นศูนย์

2. ปทุมธานี 0.00 ไร่

• เนื้อที่จังหวัด: 950,264.31 ไร่ (ราว 1,520.4 ตร.กม.)
• เนื้อที่ป่า: 0.00 ไร่ คิดเป็น 0% ของพื้นที่จังหวัด
• อันดับพื้นที่ป่าจากมากไปน้อย: 77 จาก 77 จังหวัด

ปทุมธานีมีพื้นที่ใหญ่กว่านนทบุรีกว่า 2 เท่า (ราว 1,520.4 ตารางกิโลเมตร) แต่ก็มีพื้นที่ป่า 0 ไร่เช่นกัน จังหวัดนี้อยู่บนที่ราบลุ่มภาคกลาง พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นนาข้าว คลองชลประทาน นิคมอุตสาหกรรม ชุมชนเมือง และสถานศึกษาขนาดใหญ่ จึงแทบไม่มีผืนไม้ยืนต้นต่อเนื่องที่เข้านิยามป่าไม้

3. พระนครศรีอยุธยา 26.62 ไร่

• เนื้อที่จังหวัด: 1,592,367.35 ไร่ (ราว 2,547.8 ตร.กม.)
• เนื้อที่ป่า: 26.62 ไร่ คิดเป็น 0.0017% ของพื้นที่จังหวัด
• อันดับพื้นที่ป่าจากมากไปน้อย: 75 จาก 77 จังหวัด

อยุธยาเมืองมรดกโลกมีพื้นที่ทั้งจังหวัดราว 1.59 ล้านไร่ แต่พบพื้นที่ป่าเพียง 26.62 ไร่ หรือราว 42,600 ตารางเมตร ใกล้เคียงกับสนามฟุตบอลมาตรฐานราว 6 สนามเท่านั้น คิดเป็นสัดส่วนเพียง 0.0017% ของพื้นที่จังหวัด เพราะอยุธยาตั้งอยู่บนที่ราบลุ่มที่แม่น้ำเจ้าพระยา ป่าสัก และลพบุรีไหลมาบรรจบกัน พื้นที่จึงถูกใช้ทำนาและเป็นชุมชนมาหลายร้อยปี

4. อ่างทอง 49.47 ไร่

• เนื้อที่จังหวัด: 593,996.89 ไร่ (ราว 950.4 ตร.กม.)
• เนื้อที่ป่า: 49.47 ไร่ คิดเป็น 0.0083% ของพื้นที่จังหวัด
• อันดับพื้นที่ป่าจากมากไปน้อย: 74 จาก 77 จังหวัด

อ่างทองเป็นจังหวัดเล็กในภาคกลาง มีพื้นที่ราว 950.4 ตารางกิโลเมตร และมีพื้นที่ป่าเพียง 49.47 ไร่ หรือ 0.0083% ของพื้นที่จังหวัด ภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่มริมแม่น้ำเจ้าพระยาและแม่น้ำน้อยเกือบทั้งหมด พื้นที่ส่วนใหญ่จึงเป็นนาข้าวและชุมชน

5. สิงห์บุรี 310.95 ไร่

• เนื้อที่จังหวัด: 510,716.51 ไร่ (ราว 817.1 ตร.กม.)
• เนื้อที่ป่า: 310.95 ไร่ คิดเป็น 0.061% ของพื้นที่จังหวัด
• อันดับพื้นที่ป่าจากมากไปน้อย: 73 จาก 77 จังหวัด

สิงห์บุรีเมืองเล็กริมแม่น้ำเจ้าพระยามีพื้นที่ป่า 310.95 ไร่ หรือราว 0.5 ตารางกิโลเมตร คิดเป็น 0.061% ของพื้นที่จังหวัด แม้ตัวเลขจะมากกว่าอ่างทองหลายเท่า แต่ก็ยังน้อยมากเมื่อเทียบกับพื้นที่ทั้งจังหวัดกว่า 5 แสนไร่

6. กรุงเทพมหานคร 3,634.51 ไร่

• เนื้อที่จังหวัด: 977,490.79 ไร่ (ราว 1,564.0 ตร.กม.)
• เนื้อที่ป่า: 3,634.51 ไร่ คิดเป็น 0.37% ของพื้นที่จังหวัด
• อันดับพื้นที่ป่าจากมากไปน้อย: 72 จาก 77 จังหวัด

เมืองหลวงที่มีประชากรหนาแน่นที่สุดของประเทศยังมีพื้นที่ที่ดาวเทียมจำแนกได้ว่าเป็นป่า 3,634.51 ไร่ หรือ 0.37% ของพื้นที่ทั้งหมด มากกว่าป่าของอยุธยา อ่างทอง และสิงห์บุรีรวมกันราว 9 เท่า กรุงเทพฯ ยังเป็นจังหวัดที่มีชายฝั่งทะเลสั้น ๆ ที่เขตบางขุนเทียนด้วย

7. นครปฐม 5,602.54 ไร่

• เนื้อที่จังหวัด: 1,339,004.62 ไร่ (ราว 2,142.4 ตร.กม.)
• เนื้อที่ป่า: 5,602.54 ไร่ คิดเป็น 0.42% ของพื้นที่จังหวัด
• อันดับพื้นที่ป่าจากมากไปน้อย: 71 จาก 77 จังหวัด

นครปฐมเป็นจังหวัดปริมณฑลฝั่งตะวันตกของกรุงเทพฯ มีพื้นที่ราว 2,142.4 ตารางกิโลเมตร พบพื้นที่ป่า 5,602.54 ไร่ หรือ 0.42% พื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัดเป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำท่าจีน ใช้ทำการเกษตร สวนผัก สวนผลไม้ และเป็นเมืองที่ขยายตัวต่อจากกรุงเทพฯ

8. พิจิตร 12,172.54 ไร่

• เนื้อที่จังหวัด: 2,699,361.06 ไร่ (ราว 4,319.0 ตร.กม.)
• เนื้อที่ป่า: 12,172.54 ไร่ คิดเป็น 0.45% ของพื้นที่จังหวัด
• อันดับพื้นที่ป่าจากมากไปน้อย: 70 จาก 77 จังหวัด

พิจิตรเป็นจังหวัดขนาดใหญ่ที่สุดในลิสต์นี้ มีพื้นที่ราว 2.7 ล้านไร่ แต่มีพื้นที่ป่าเพียง 12,172.54 ไร่ หรือ 0.45% พิจิตรอยู่บนที่ราบลุ่มแม่น้ำน่านและแม่น้ำยม พื้นที่ส่วนใหญ่ใช้ทำนา จึงเป็นจังหวัดที่มีสัดส่วนป่าน้อยที่สุดในกลุ่มจังหวัดที่มีพื้นที่เกิน 2 ล้านไร่

9. สมุทรปราการ 16,779.62 ไร่

• เนื้อที่จังหวัด: 592,001.82 ไร่ (ราว 947.2 ตร.กม.)
• เนื้อที่ป่า: 16,779.62 ไร่ คิดเป็น 2.83% ของพื้นที่จังหวัด
• อันดับพื้นที่ป่าจากมากไปน้อย: 69 จาก 77 จังหวัด

สมุทรปราการเป็นจังหวัดชายทะเลอ่าวไทยตอนบนที่ติดกรุงเทพฯ ทั้งเป็นที่ตั้งสนามบินสุวรรณภูมิ นิคมอุตสาหกรรม และชุมชนเมืองหนาแน่น มีพื้นที่ป่า 16,779.62 ไร่ หรือ 2.83% ของพื้นที่จังหวัด

10. สมุทรสงคราม 18,106.78 ไร่

• เนื้อที่จังหวัด: 258,417.75 ไร่ (ราว 413.5 ตร.กม.)
• เนื้อที่ป่า: 18,106.78 ไร่ คิดเป็น 7.01% ของพื้นที่จังหวัด
• อันดับพื้นที่ป่าจากมากไปน้อย: 68 จาก 77 จังหวัด

สมุทรสงครามคือจังหวัดที่มีพื้นที่เล็กที่สุดในประเทศตามตารางของกรมป่าไม้ (ราว 413.5 ตารางกิโลเมตร) มีพื้นที่ป่า 18,106.78 ไร่ ติดอันดับ 10 ในแง่จำนวนไร่ แต่ถ้าวัดเป็นสัดส่วนจะได้ถึง 7.01% ซึ่งสูงกว่าจังหวัดอื่นในลิสต์นี้ทุกจังหวัด เป็นตัวอย่างที่ดีว่าการวัดแบบไร่กับแบบร้อยละให้ภาพต่างกัน

ตารางสรุป 10 จังหวัดป่าไม้น้อยที่สุด

ถ้าวัดเป็นร้อยละ อันดับเปลี่ยนไปไหม

เมื่อเปลี่ยนจากจำนวนไร่มาวัดเป็นสัดส่วนของพื้นที่จังหวัด 8 อันดับแรกยังเหมือนเดิม แต่ชัยนาทจะเข้ามาแทนสมุทรสงคราม เพราะชัยนาทมีป่า 40,629.02 ไร่ จากพื้นที่ราว 1.57 ล้านไร่

• 1. นนทบุรี 0%
• 2. ปทุมธานี 0%
• 3. พระนครศรีอยุธยา 0.0017%
• 4. อ่างทอง 0.0083%
• 5. สิงห์บุรี 0.061%
• 6. กรุงเทพมหานคร 0.37%
• 7. นครปฐม 0.42%
• 8. พิจิตร 0.45%
• 9. ชัยนาท 2.59%
• 10. สมุทรปราการ 2.83%

จังหวัดที่มีป่าน้อยที่สุดของแต่ละภาค

แบ่งภาคตามตารางของกรมป่าไม้ และวัดจากสัดส่วนพื้นที่ป่าต่อพื้นที่จังหวัด

• ภาคเหนือ: เชียงราย 39.28% (2,824,309.61 ไร่)
• ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ: มหาสารคาม 3.75% (131,429.65 ไร่)
• ภาคกลาง: นนทบุรี 0% (0.00 ไร่)
• ภาคตะวันออก: ระยอง 8.13% (186,368.55 ไร่)
• ภาคตะวันตก: ราชบุรี 32.85% (1,065,128.09 ไร่)
• ภาคใต้: ปัตตานี 6.07% (75,033.67 ไร่)

เทียบอีกฝั่ง 5 จังหวัดที่มีป่าไม้มากที่สุดในไทย

• 1. เชียงใหม่ 9,422,762.41 ไร่ (68.11%)
• 2. ตาก 7,699,231.90 ไร่ (71.20%)
• 3. กาญจนบุรี 7,478,170.33 ไร่ (61.72%)
• 4. แม่ฮ่องสอน 6,644,841.49 ไร่ (83.29%)
• 5. ลำปาง 5,428,793.90 ไร่ (69.55%)

ส่วนจังหวัดที่มีสัดส่วนป่าสูงที่สุดคือแม่ฮ่องสอน ป่าปกคลุมถึง 83.29% ของพื้นที่จังหวัด

5 ข้อสังเกตที่คนส่วนใหญ่ไม่รู้

• 10 จังหวัดรวมกันยังไม่ถึง 0.06% ของป่าทั้งประเทศ ท็อป 10 มีป่ารวมกัน 56,683.03 ไร่ หรือ 0.056% ของพื้นที่ป่าทั้งประเทศ ขณะที่เชียงใหม่จังหวัดเดียวมีป่า 9,422,762.41 ไร่
• มี 8 จังหวัดที่ป่าไม่ถึง 1% ได้แก่ นนทบุรี, ปทุมธานี, พระนครศรีอยุธยา, อ่างทอง, สิงห์บุรี, กรุงเทพมหานคร, นครปฐม, พิจิตร
• มี 24 จังหวัดจาก 77 จังหวัดที่ป่าไม่ถึง 10% ของพื้นที่จังหวัด
• ทั้ง 10 อันดับอยู่ในภาคกลางตามการแบ่งภาคของกรมป่าไม้ ส่วนใหญ่อยู่บนที่ราบลุ่มแม่น้ำ สะท้อนว่าพื้นที่ลุ่มน้ำอุดมสมบูรณ์ถูกใช้ทำนาและเป็นเมืองมาอย่างยาวนาน
• ป่าทั้งประเทศลดลงเล็กน้อย จาก 101,818,155.77 ไร่ในปี 2566 เหลือ 101,785,271.58 ไร่ในปี 2567 ลดลงราว 32,884.19 ไร่ สัดส่วนยังอยู่ที่ประมาณ 31.46% ต่ำกว่าเป้าหมาย 40% ตามนโยบายป่าไม้แห่งชาติ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

จังหวัดไหนมีป่าไม้น้อยที่สุดในไทย?

นนทบุรีและปทุมธานี มีพื้นที่ป่า 0 ไร่ตามตารางพื้นที่ป่าไม้รายจังหวัด พ.ศ. 2567 ของกรมป่าไม้ ตามด้วยพระนครศรีอยุธยา 26.62 ไร่ และอ่างทอง 49.47 ไร่

กรุงเทพฯ มีพื้นที่ป่ากี่ไร่?

กรุงเทพมหานครมีพื้นที่ป่า 3,634.51 ไร่ หรือราว 0.37% ของพื้นที่ทั้งหมด อยู่อันดับ 6 ของจังหวัดที่มีป่าน้อยที่สุด

ประเทศไทยมีพื้นที่ป่าไม้กี่ไร่ ปี 2567?

101,785,271.58 ไร่ หรือ 31.46% ของพื้นที่ประเทศ

จังหวัดไหนมีป่าไม้มากที่สุดในไทย?

ถ้าวัดเป็นไร่คือเชียงใหม่ 9,422,762.41 ไร่ ถ้าวัดเป็นร้อยละคือแม่ฮ่องสอน 83.29%

ทำไมสวนทุเรียนหรือสวนยางไม่นับเป็นป่า?

ตามนิยามของกรมป่าไม้ พื้นที่ที่มีต้นไม้แต่ผลผลิตหลักไม่ใช่เนื้อไม้ เช่น วนเกษตร สวนผลไม้ สวนยางพารา และสวนปาล์ม รวมถึงสวนยูคาลิปตัส จะไม่ถูกจัดเป็นพื้นที่ป่า

ข้อมูลนี้มาจากไหน?

ตารางที่ 2 พื้นที่ป่าไม้แยกรายจังหวัด พ.ศ. 2567 และตารางที่ 1 พื้นที่ป่าของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2556–2567 จากสถิติกรมป่าไม้ (สำนักจัดการที่ดินป่าไม้)

สรุป 10 จังหวัดที่มีป่าไม้น้อยที่สุดในไทย

สรุปแล้ว จังหวัดที่มีป่าไม้น้อยที่สุดในไทย ตามข้อมูลกรมป่าไม้ปี 2567 คือนนทบุรีและปทุมธานีที่มีป่า 0 ไร่ ตามด้วยอยุธยา อ่างทอง สิงห์บุรี กรุงเทพฯ นครปฐม พิจิตร สมุทรปราการ และสมุทรสงคราม เกือบทั้งหมดอยู่ในที่ราบลุ่มภาคกลาง ซึ่งเป็นแหล่งปลูกข้าวและเมืองใหญ่ของประเทศ ตัวเลขนี้ไม่ได้แปลว่าจังหวัดเหล่านี้ไม่มีต้นไม้เลย แต่หมายถึงไม่มีผืนไม้ยืนต้นต่อเนื่องที่เข้านิยามป่าไม้

จังหวัดของคุณมีพื้นที่ป่าเหลือมากน้อยแค่ไหน แปลกใจกับอันดับไหนมากที่สุด มาแชร์กันในคอมเมนต์ได้เลย

ข้อมูลจากสถิติพื้นที่ป่าไม้ ปี 2567 กรมป่าไม้ ตัวเลขร้อยละคำนวณจากตารางต้นฉบับ