เบื้องหลัง "ลายตารางข้าวหลามตัดหรือร่องนูนที่ด้ามจับไขควงพลาสติก" มีไว้ทำไม?

เวลาที่เราหยิบเครื่องมือช่างสามัญประจำบ้านอย่าง "ไขควง" ขึ้นมาใช้งาน ไม่ว่าจะเป็นการขันสกรูตัวเล็กๆ ไปจนถึงงานซ่อมแซมหนักๆ สิ่งที่เราจะสังเกตเห็นได้ทันทีคือ "ลวดลายตารางสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด ร่องนูน หรือปุ่มยางกันลื่น" ที่สลักหรือขึ้นรูปไว้อย่างประณีตบริเวณด้ามจับ หลายคนอาจจะเคยคิดว่าลวดลายเหล่านี้ถูกออกแบบมาเพื่อให้ด้ามจับดูสวยงามเท่ ทันสมัย หรือช่วยให้จับถนัดมือขึ้นทั่วๆ ไป ความจริงแล้ว เบื้องหลังลายตารางบนด้ามจับไขควงนี้ คืองงานวิศวกรรมสรีรศาสตร์แรงบิดข้อมือ (Torque Ergonomics) ฟิสิกส์แรงเสียดทานผิวสัมผัส และวัสดุศาสตร์เพื่อความปลอดภัยของช่างมืออาชีพ

ในทางฟิสิกส์และกลศาสตร์วิศวกรรม การขันหรือคลายสกรูให้แน่นหนาต้องอาศัย "แรงบิด (Torque)" ที่เกิดจากการออกแรงหมุนของข้อมือมนุษย์ หากด้ามจับไขควงทำมาจากพลาสติกเรียบเนียนเกลี้ยงเกลา เมื่อมือของเราเริ่มมีเหงื่อออก หรือต้องออกแรงบิดขันสกรูในมุมที่ยากลำบาก ด้ามจับจะเกิดอาการลื่นไถลหลุดมือ ทำให้แรงบิดสูญเสียไป และอาจพลาดไปกระแทกโดนชิ้นงานหรือนิ้วมือจนได้รับบาดเจ็บได้

วิศวกรผู้ออกแบบเครื่องมือจึงได้นำศาสตร์ "การทำลายตารางกันลื่น (Knurling หรือ Diamond Texture Pattern)" มาใช้ โดยลวดลายข้าวหลามตัดนูนต่ำเหล่านี้ถูกคำนวณระยะห่างและความสูงของสันนูนมาอย่างแม่นยำ เพื่อให้ "ร่องตารางทำหน้าที่เป็นจุดตัดแรงเสียดทาน" ที่ช่วยจิกยึดเข้ากับร่องลึกของลายผิวหนังที่ฝ่ามือและปลายนิ้วของเราได้อย่างแน่นหนา แม้ในขณะที่มือเปียกน้ำมันหรือมีเหงื่อชุ่ม

นอกจากนี้ ในแง่ของสรีรศาสตร์ รูปร่างของด้ามจับที่มีเหลี่ยมมุมร่วมกับลายตารางยังช่วยกระจายแรงกดทับจากฝ่ามือไม่ให้ไปจดจ่ออยู่ ณ จุดใดจุดหนึ่ง ช่วยลดความเมื่อยล้าของกล้ามเนื้อข้อมือเมื่อต้องใช้งานต่อเนื่องเป็นเวลานาน ลายตารางข้าวหลามตัดบนด้ามจับไขควง จึงเป็นผลงานชิ้นเอกทางวิศวกรรมเครื่องมือช่าง ที่ผสานฟิสิกส์แรงเสียดทานเข้ากับการออกแรงบิดได้อย่างทรงพลังและปลอดภัยครับ