ความเห็นจากผู้เกี่ยวข้อง

งานที่ปรึกษา EIA นั้น การประเมินผลกระทบหลายๆด้าน มักใช้ค่าสูงสุด หรือ Worse Case ซึ่งหลายครั้งมักไม่สอดคล้องกับโลกความจริง เช่น โครงการอาคารชุดพักอาศัยแห่งหนึ่ง ใช้ระบบที่จอดรถอัตโนมัติ ก็จะต้องให้ผู้ออกแบบใช้สมมติฐานตั้งต้นว่าผู้อาศัยทุกห้อง ตื่นเช้า อาบน้ำแต่งตัวเสร็จพร้อมกัน ทุกห้องมีรถ 1 คัน และขับรถออกไปทำงานพร้อมกัน หรือแม้กระทั่งตอนเย็น ทุกคนก็กลับมาจากทำงานพร้อมกัน..ซึ่งมันก็น่าร้ากอ่ะ คล้ายทุกคนดำเนินชีวิตอย่างมีระเบียบวินัย ใฝ่คุณธรรม

          โครงการอาคารชุดพักอาศัยอีกแห่งหนึ่ง มีที่ดินเปล่าไว้พัฒนาโครงการขนาดประมาณ 16 ไร่ ตั้งอยู่ห่างจากถนนใหญ่เข้าไปประมาณ 200 เมตร ผ่านที่ดินภาระจำยอม ซึ่งเป็นของบริษัทลูก และข้ามคลอง เจ้าของโครงการ (บริษัทแม่) วางแผนไว้ว่า หากผ่านการพิจารณาเห็นชอบ ก็จะสร้างถนนทางเข้ากับสะพานไปพร้อมกัน แต่โครงการนี้มีผู้คัดค้านร้องเรียนเข้ามาหลายครั้ง ดังนั้น คณะกรรมการผู้มีอำนาจพิจารณาเห็นชอบ จึงขอให้ทำถนนและสะพานที่มีระบบสาธารณูปโภคพร้อม เช่น มีระบบไฟฟ้าแสงสว่าง ระบบระบายน้ำ และพอสร้างถนนและสะพานเสร็จ ก็กลายเป็นถนนที่พาไปสู่ที่ว่างเปล่า เพราะโครงการไม่ผ่านเห็นชอบจ้า

          โครงการอาคารชุดพักอาศัยอีกแห่งหนึ่ง คณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิต้องการทราบค่าความสั่นสะเทือนจากเครื่องจักรที่ใช้ทำฐานราก กล่าวคือ จะให้ที่ปรึกษาไปวัดค่าความสั่นสะเทือนของจริงมาใช้ประเมินผลกระทบต่อบ้านเรือนข้างเคียง ซึ่งการประสานงานให้ Lab ที่ทำการตรวจวัดดังกล่าว อย่างไว ก็ใช้เวลาประมาณ 2 สัปดาห์ แต่ขณะนั้นเหลือเวลาเพียงสัปดาห์เดียว สุดท้ายต้องเอาข้อมูลมาจากรายงาน Monitor เครื่องจักรชนิดเดียวกันที่ใช้ก่อสร้างโครงการรถไฟฟ้า

          โครงการนิคมอุตสาหกรรมแห่งหนึ่ง มีการเก็บตัวอย่างคุณภาพน้ำ บริเวณโดยรอบโครงการ พบว่า จุดหนึ่งมีธาตุโลหะหนักปนเปื้อนอยู่ในแหล่งน้ำใต้ดิน ซึ่งเกิดโดยธรรมชาติและมิได้แพร่ไปยังแหล่งน้ำที่ชุมชนใช้อุปโภคบริโภค เมื่อโครงการเข้าพิจารณากับคณะกรรมการฯ มีกรรมการท่านหนึ่ง ให้ความเห็นว่า เข้าใจว่า เป็นสารพิษที่เกิดขึ้นเอง แต่โครงการของคุณควรจะมีมาตรการลดมลพิษดังกล่าวด้วย ที่ปรึกษากับเจ้าของโครงการก็ถึงกับมึนว่า อ้าว นี่ฉันต้องแก้ไขสิ่งที่ฉันไม่ได้ทำด้วยหรอกเหรอ

          ละอองน้ำเสียและมีเทน (Aerosol & Methane) เป็นมลพิษที่ทุกวันนี้ ผู้ออกแบบระบบอาคารจะต้องเตรียมพื้นที่ไว้ใช้กำจัด ส่วนใหญ่ก็อัดลงดิน โดยทั่วไป ก๊าซมีเทน จะเกิดจากการน้ำเสียที่เข้มข้นมาก เช่น ฟาร์มสุกร ส่วนอุจจาระของมนุษย์มันก็ยังไม่ได้เข้มข้นขนาดนั้น คำถาม คือ มันมีผลกระทบที่มีนัยสำคัญต่อสุขภาพจริงหรือ ทุกวันนี้ ก็ยังไม่ทราบว่า มีงานวิจัยใดที่บ่งชี้ว่า มันมีผล แต่เคยมีผู้ทรงคุณวุฒิท่านหนึ่งในอดีต ตั้งข้อสังเกตว่า มันเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นจากกระบวนการบำบัดน้ำเสีย  และทุกวันนี้ ก็ยังไม่มีใครกล้าแตะ หรือเอามันออกจากการให้ความเห็น ซึ่งหากมีงานวิจัยรองรับ ก็นับว่าความเห็นนี้ควรมีอยู่ต่อไป

          อาคารชุด High Raise หรือสูงเกิน 20 ชั้น ผลกระทบที่สำคัญกลุ่มหนึ่งที่หลีกเลี่ยงไม่พ้น คือ การบดบังแสงแดด ลม และทัศนียภาพ บางครั้งจบด้วยการเยียวยาด้วยเงิน การปลูกต้นไม้ หรือกรณีมีผู้ร้องว่า ทำให้ตากผ้าไม่แห้ง ก็อาจมีการซื้อเครื่องอบผ้าให้ แต่ก็มีผู้ได้รับผลกระทบบางราย ให้ความเห็นว่า

          Øผู้อาศัยในอาคารสูงอาจมีการซักผ้าและตากชุดชั้น 7 วัน 7 สี เป็นที่อุจาดตา..เคยคุยกันขำๆในหมู่มิตรสหายที่ทำงานที่ปรึกษาด้วยกันว่า หรือเราจะมีมาตรการให้ผู้พักอาศัยใส่ชุดชั้นในสีเดียวกันกับสีผนังตึก หรือไม่ต้องใส่ชั้นในดี จะได้ช่วยลดผลกระทบ แล้วถ้าผู้อาศัยมองลงมาเห็นหมู่บ้านจัดสรรตากผ้า มันจะไม่อุจาดตาเค้าบ้างหรอกหรือ

          Øอาจมีการใช้อาคารเป็นจุดซุ่มยิง ลอบสังหาร..มันก็อาจเกิดขึ้นได้แหละ แต่ท่านอาจจะชมภาพยนตร์ American Sniper หรือ Shooter มากไปหน่อย วิธีส่งใครไปสัมปรายภพ มันน่าจะมีวิธีอื่นมากมาย หรือว่า เค้าคิดว่า คนในหมู่บ้านมีแต่บุคคลสำคัญ ที่ประกอบอาชีพที่มีเกียรติ ศักดิ์ศรี เช่น ผู้พิพากษา อัยการ ทนายความ แพทย์ นักธุรกิจ นักการเมืองท้องถิ่น ฯลฯ หรือว่า ผู้ให้ความเห็นกังวล เพราะเค้าเคยไปขัดผลประโยชน์ใคร..ก็ไม่รู้สินะ

          Ø บางครั้งมีคำดูหมิ่น เช่น บ้านพวกเขาหลังนึงไม่ต่ำกว่า 10 ล้านบาท ส่วน condo เนี่ย ห้องนึงแค่ 1-2 ล้านบาท มันคนละระดับกับเขา เปรียบดั่งเอา ภูเขาสลัมมาตั้งไว้..ตอนฟังอยากแทรกถามว่า แล้วหนูน้อยอาราเล่ล่ะฮะ (นี่มัน..ช่อง9 cartoon ดักแก่จัง) บางคนที่มาร่วมประชุม ก็อ้างว่าตนเป็นหม่อมอะรัยสักอย่าง พอมาเดินเข้ามาในห้องประชุมสักพัก ที่ปรึกษานำเสนอข้อมูลโครงการ นางก็พูดแทรกขึ้นมาว่า ‘ทำไม ฉันจะต้องมานั่งฟังไอ้พวกไพร่มาเผยอปากพล่ามอะรัยก็ไม่รู้’ ผู้เชี่ยวชาญที่นั่งรอนำเสนอข้อมูลถึงกับพึมพำว่า ‘เชร็ดโด้ เอาเรื่อง’

          วิธีปฏิเสธของคณะกรรมการผู้มีอำนาจพิจารณาโครงการ สำหรับโครงการที่สุ่มเสี่ยงว่าอาจโดนฟ้องร้องจากผู้คัดค้านในอนาคต คือ กำหนดเงื่อนไขที่ทำไม่ได้ และเมื่อเป็นสิ่งที่เจ้าของโครงการ ผู้ออกแบบและที่ปรึกษา ทำไม่ได้ เขาก็มีเหตุผลที่จะไม่เห็นชอบโครงการ  และต่อให้เห็นชอบไปแล้ว โดนฟ้องร้อง เขาก็รอดทุกครั้ง เพราะโบ้ยว่า ที่ปรึกษาทำข้อมูลมา เขามีหน้าที่แค่พิจารณา ไม่สะดวกที่จะมารับผิดชอบอะรัย ระยะหลังมีการกระจายอำนาจไปยังจังหวัดต่างๆ ผู้ทรงคุณวุฒิท่านนึงยังเคยพูดหยอกๆว่า ‘กระจายโอกาสติดคุกออกไปบ้าง’