ทำไมตู้ ATM ทั่วโลก ถึงนิยมใช้ "รหัส PIN 4 หลัก" แทนที่จะเป็น 6 หลัก?

ทำไมตู้ ATM ทั่วโลก ถึงนิยมใช้ "รหัส PIN 4 หลัก" แทนที่จะเป็น 6 หลัก?

เวลาที่เราเดินไปกดเงินสดที่ตู้ ATM หรือทำธุรกรรมทางการเงินผ่านบัตรเดบิต/เครดิต สิ่งที่เราต้องทำเป็นประจำจนคุ้นชินก็คือการกดรหัสผ่านส่วนตัว หรือที่เรียกว่า PIN (Personal Identification Number) จำนวน 4 หลัก หลายคนอาจเคยนึกสงสัยด้วยความห่วงใยในความปลอดภัยของบัญชีเงินฝากว่า ทำไมธนาคารทั่วโลกถึงกำหนดให้ใช้รหัสผ่านแค่เพียง 4 หลักเท่านั้น ทำไมไม่เพิ่มเป็น 6 หลัก หรือ 8 หลัก เพื่อให้ยากต่อการคาดเดาและป้องกันมิจฉาชีพได้ดียิ่งขึ้นไปอีก ความจริงแล้ว เบื้องหลังตัวเลข 4 หลักบนแป้นกด ATM มีที่มาทางประวัติศาสตร์จิตวิทยาการจดจำของมนุษย์ และหลักการออกแบบความปลอดภัยที่ถูกคำนวณมาอย่างสมบูรณ์แบบแล้ว

ย้อนกลับไปในจุดเริ่มต้นของประวัติศาสตร์ตู้ ATM อัตโนมัติเครื่องแรกของโลกในช่วงปลายทศวรรษที่ 1960 ผู้คิดค้นระบบคือ John Shepherd-Barron วิศวกรชาวสก็อตแลนด์จากบริษัท De La Rue เขาได้ออกแบบให้รหัสบัตรเอทีเอ็มในตอนแรกมีจำนวน 6 หลัก แต่หลังจากที่เขาทดลองให้ภรรยาของเขาลองใช้งานจริง ปรากฏว่าภรรยาของเขากลับบ่นอุบและจำรหัสผ่าน 6 หลักไม่ได้ เนื่องจากมนุษย์เรามีข้อจำกัดทางธรรมชาติในการจดจำชุดตัวเลขยาวๆ ในหัวสมองระยะสั้น (Short-term Memory) โดยทั่วไปแล้ว สมองของมนุษย์เราจะจดจำชุดตัวเลขหรือข้อมูลสุ่มได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุดเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 4 ถึง 6 หน่วยความจำเท่านั้น หากเพิ่มเป็น 6 หรือ 8 หลัก ผู้ใช้งานจะเริ่มจดจำไม่ได้จนต้องจดใส่กระดาษพกไว้ในกระเป๋าสตางค์ ซึ่งเป็นช่องโหว่ความปลอดภัยที่อันตรายยิ่งกว่าการตั้งรหัสสั้นเสียอีก เขาจึงตัดสินใจลดจำนวนลงเหลือ 4 หลัก ซึ่งกลายเป็นมาตรฐานสากลที่ใช้งานกันทั่วโลกจนถึงปัจจุบัน

ในมิติทางคณิตศาสตร์และความปลอดภัย รหัส PIN 4 หลัก (ตั้งแต่ 0000 ถึง 9999) มีจำนวนชุดความเป็นไปได้ทั้งหมดถึง 10,000 รูปแบบ ซึ่งดูเหมือนจะน้อย แต่ธนาคารและสถาบันการเงินทั่วโลกได้เสริมมาตรการป้องกันความปลอดภัยขั้นเด็ดขาดด้วย "ระบบล็อกบัญชีอัตโนมัติ" (3-Try Lockout Policy) หากมีบุคคลพยายามสุ่มเดารหัสผ่านผิดติดต่อกันเกิน 3 ครั้ง ระบบของตู้ ATM จะทำการยึดบัตรและล็อกบัญชีทันทีเพื่อป้องกันการถูกเจาะระบบ ทำให้โอกาสที่มิจฉาชีพจะสุ่มเดารหัสผ่าน 4 หลักให้ถูกภายใน 3 ครั้งแรก มีความน่าจะเป็นน้อยกว่า 0.03% เท่านั้น 

ยิ่งไปกว่านั้น ในยุคดิจิทัลปัจจุบัน ธนาคารยังได้เพิ่มชั้นความปลอดภัยอื่นๆ เข้ามาเสริมทัพ เช่น การแจ้งเตือนผ่านแอปพลิเคชันมือถือทุกครั้งที่มีการกดเงินสด หรือการจำกัดวงเงินถอนต่อวัน ทำให้รหัส 4 หลักยังคงทำหน้าที่รักษาความปลอดภัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยไม่สร้างภาระทางสมองให้ผู้ใช้งานต้องปวดหัวกับการจดจำรหัสผ่านยาวๆ ความลงตัวระหว่างความปลอดภัยและหลักจิตวิทยาของมนุษย์นี้เอง คือเหตุผลที่ทำให้รหัส 4 หลักยังคงยืนหยัดเป็นมาตรฐานโลกแห่งการเงินมายยาวนานหลายทศวรรษครับ