ทำไมเล็บมือกับเล็บเท้าถึงยาวเร็วไม่เท่ากัน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เคยไหม ตัดเล็บมือกับเล็บเท้าในวันเดียวกัน ผ่านไปไม่นานก็ต้องหยิบที่ตัดเล็บมาจัดการเล็บมืออีกแล้ว ส่วนเล็บเท้ากลับดูเหมือนยังยาวขึ้นไม่มากนัก

ทั้งที่เป็นเล็บเหมือนกัน และงอกออกมาจากร่างกายเดียวกัน ทำไมถึงต้องตัดบ่อยต่างกันขนาดนี้?

โดยทั่วไปเล็บมือยาวเร็วกว่าเล็บเท้า เพราะบริเวณที่สร้างเล็บของแต่ละตำแหน่งมีอัตราการสร้างเซลล์ต่างกัน งานวิจัยพบความแตกต่างนี้ได้ชัดเจน แต่ยังอธิบายไม่ได้แน่ชัดว่าปัจจัยใดเป็นสาเหตุหลักเพียงอย่างเดียว

งานศึกษาที่วัดเล็บในกลุ่มคนอเมริกันวัยหนุ่มสาวที่มีสุขภาพดี พบว่าเล็บมือยาวเฉลี่ยประมาณ 3.47 มิลลิเมตรต่อเดือน ส่วนเล็บเท้าเฉลี่ยประมาณ 1.62 มิลลิเมตรต่อเดือน หรือเล็บมือยาวเร็วกว่าเล็บเท้าราวสองเท่า ตัวเลขนี้เป็นค่าเฉลี่ยจากกลุ่มที่ศึกษา เล็บของแต่ละคนอาจยาวเร็วต่างออกไป

เล็บยาวขึ้นมาได้อย่างไร?

บริเวณใต้ผิวหนังใกล้โคนเล็บมีส่วนที่เรียกว่า “เนื้อเยื่อสร้างเล็บ” ทำหน้าที่สร้างเซลล์ใหม่ เมื่อเซลล์เหล่านี้สะสมและแข็งตัวเป็นแผ่นเล็บ ก็จะค่อย ๆ ดันเล็บส่วนที่อยู่ด้านหน้าให้เคลื่อนออกไปทางปลายนิ้ว เราจึงเห็นปลายเล็บยาวขึ้นทีละนิด

กระบวนการนี้เกิดทั้งที่มือและเท้า แต่ความเร็วไม่เท่ากัน การไหลเวียนเลือด อายุ สุขภาพ การบาดเจ็บ และปัจจัยอื่น ๆ อาจมีผลต่อการสร้างเล็บได้ อย่างไรก็ตาม ยังบอกไม่ได้ว่าเล็บมือยาวเร็วกว่าเพราะเลือดไหลเวียนดีกว่าเพียงอย่างเดียว

แม้แต่เล็บแต่ละนิ้วก็ไม่ได้ยาวเท่ากันทั้งหมด ในงานศึกษาเดียวกัน เล็บนิ้วก้อยมือยาวช้ากว่าเล็บมืออื่น ๆ ส่วนเล็บหัวแม่เท้ายาวเร็วกว่าเล็บเท้านิ้วอื่น ดังนั้นเวลาตัดเล็บแล้วพบว่าบางนิ้วยาวกว่านิ้วข้าง ๆ เล็กน้อย ก็เกิดขึ้นได้ตามปกติ

เล็บเท้าใช้เวลางอกใหม่นานกว่า

ถ้าเล็บหลุดหรือเสียหายจนต้องรอเล็บใหม่งอกมาแทนทั้งแผ่น เล็บมือโดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 4–6 เดือน ขณะที่เล็บเท้าอาจใช้ประมาณ 12–18 เดือน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับนิ้วและสภาพของเนื้อเยื่อสร้างเล็บด้วย

แม้เล็บเท้าจะยาวช้ากว่า ก็ยังควรหมั่นดูแล ตัดเล็บเท้าค่อนข้างตรง ไม่สั้นจนชิดเนื้อหรือแคะมุมลึกเกินไป เพื่อลดโอกาสเกิดเล็บขบ และเลือกสวมรองเท้าที่ไม่บีบปลายนิ้ว

เมื่อไรควรให้แพทย์ตรวจ?

ความเร็วที่ต่างกันระหว่างเล็บมือกับเล็บเท้าเพียงอย่างเดียวมักไม่ใช่เรื่องน่ากังวล แต่ถ้าเล็บเปลี่ยนไปจากเดิม เช่น หนาขึ้น เปลี่ยนสี หลุดล่อน มีร่องลึกขวางเล็บ หรือผิวรอบเล็บบวมแดง ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ โดยเฉพาะเมื่อมีแถบสีเข้มเกิดขึ้นใหม่หรือเปลี่ยนแปลง ควรให้แพทย์ผิวหนังตรวจ

ครั้งหน้าที่เล็บมือยาวจนต้องตัดก่อนเล็บเท้า จึงไม่ใช่เรื่องแปลก แต่ถ้าเล็บนิ้วใดเปลี่ยนรูปร่าง สี หรือมีอาการเจ็บร่วมด้วย การดูความเปลี่ยนแปลงเหล่านั้นสำคัญกว่าการจับเวลาเพียงอย่างเดียว