ถ้าน้ำแข็งทั่วโลกละลายหมด จะมีน้ำเพิ่มขึ้นเท่าไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ลองนึกถึงน้ำแข็งก้อนใหญ่ในช่องแช่แข็ง พอละลายแล้วมันอาจกลายเป็นน้ำได้ไม่เต็มภาชนะอย่างที่คิด แต่ถ้านำน้ำแข็งจากภูเขา ธารน้ำแข็ง และแผ่นน้ำแข็งขั้วโลกทั้งหมดมาละลาย ปริมาณน้ำจะมากแค่ไหน?

คำตอบต้องแยกน้ำแข็งที่อยู่บนบกออกจากน้ำแข็งที่ลอยอยู่ในทะเลก่อน เพราะทั้งสองแบบส่งผลต่อระดับน้ำทะเลต่างกัน

หากน้ำแข็งบนบกทั้งหมดละลายและน้ำไหลลงมหาสมุทร ระดับน้ำทะเลเฉลี่ยทั่วโลกจะสูงขึ้นประมาณ 70 เมตร ตามการประมาณของสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐฯ หรือ USGS ตัวเลขนี้เป็นภาพรวมโดยประมาณ ไม่ใช่ความสูงที่น้ำจะเพิ่มเท่ากันทุกชายฝั่ง

ถ้าคิดเป็นปริมาณน้ำแบบหยาบ ๆ โดยใช้พื้นที่ผิวมหาสมุทรปัจจุบันประมาณ 360 ล้านตารางกิโลเมตร คูณด้วยความสูง 70 เมตร จะได้เทียบเท่าน้ำประมาณ 25 ล้านลูกบาศก์กิโลเมตร หรือราว 25 ล้านล้านล้านลิตร แต่เมื่อชายฝั่งเปลี่ยนและน้ำแผ่เข้าท่วมพื้นที่ใหม่ พื้นที่รองรับน้ำก็เปลี่ยนไปด้วย จึงไม่ควรมองตัวเลขนี้เป็นปริมาณน้ำละลายที่วัดได้อย่างแม่นยำ

น้ำแข็งก้อนใหญ่อยู่ที่ไหน?

ศูนย์ข้อมูลหิมะและน้ำแข็งแห่งชาติสหรัฐฯ หรือ NSIDC ประเมินว่า หากแผ่นน้ำแข็งแอนตาร์กติกาละลายทั้งหมด จะทำให้ระดับน้ำทะเลเฉลี่ยสูงขึ้นเกือบ 60 เมตร ส่วนแผ่นน้ำแข็งกรีนแลนด์คิดเป็นประมาณ 7.4 เมตร ขณะที่ธารน้ำแข็งอื่น ๆ นอกแผ่นน้ำแข็งทั้งสองแห่งรวมกันมีศักยภาพเพิ่มระดับน้ำทะเลอีกไม่ถึงครึ่งเมตร ตัวเลขแต่ละส่วนเป็นค่าประมาณและปัดเศษ จึงไม่จำเป็นต้องบวกกันได้เท่ากับ 70 เมตรพอดี

นั่นหมายความว่าน้ำแข็งที่เห็นลอยอยู่กลางทะเลไม่ได้เป็นแหล่งหลักของน้ำที่จะทำให้ระดับทะเลสูงขึ้นหลายสิบเมตร น้ำแข็งบนแผ่นดินต่างหากที่เก็บน้ำปริมาณมหาศาลไว้ เมื่อสูญเสียน้ำแข็งลงทะเล จึงเป็นการเติมน้ำจากบนบกเข้าสู่มหาสมุทร

แล้วน้ำแข็งที่ลอยอยู่ในทะเลล่ะ?

ลองสังเกตน้ำแข็งที่ลอยในแก้วน้ำ เมื่อน้ำแข็งละลาย ระดับน้ำในแก้วแทบไม่เปลี่ยน เพราะก้อนน้ำแข็งได้แทนที่น้ำไว้แล้วตั้งแต่ตอนที่ลอยอยู่ น้ำแข็งทะเลก็มีหลักการคล้ายกัน

อย่างไรก็ตาม น้ำทะเลกับน้ำที่ได้จากน้ำแข็งมีความเค็มและความหนาแน่นต่างกัน NSIDC อธิบายว่าการละลายของน้ำแข็งทะเลอาจทำให้ระดับน้ำสูงขึ้นได้เล็กน้อย แต่มีผลโดยตรงน้อยกว่าการละลายของน้ำแข็งบนบกและการขยายตัวของน้ำทะเลเมื่ออุ่นขึ้นมาก

แม้น้ำแข็งทะเลละลายจะเพิ่มระดับน้ำโดยตรงเพียงเล็กน้อย การสูญเสียน้ำแข็งก็ยังส่งผลต่อสภาพแวดล้อมขั้วโลกและระบบภูมิอากาศได้

ถ้าทะเลสูงขึ้น 70 เมตร พื้นที่ชายฝั่งจะเป็นอย่างไร?

พื้นที่ราบต่ำ เมืองชายฝั่ง ปากแม่น้ำ และเกาะที่มีระดับความสูงไม่มากจะได้รับผลกระทบอย่างรุนแรง แนวชายฝั่งจะเปลี่ยนไป น้ำเค็มอาจรุกเข้าสู่พื้นที่น้ำจืดและพื้นที่เกษตร ผู้คนจำนวนมากต้องย้ายถิ่นฐาน ส่วนพื้นที่ใดจะจมลึกเท่าไรต้องดูระดับความสูง ภูมิประเทศ และการเปลี่ยนแปลงระดับทะเลในบริเวณนั้น ไม่อาจนำค่าเฉลี่ยโลกไปบวกเท่ากันทุกจุดได้

ตัวเลข 70 เมตรเป็นสถานการณ์สมมติเมื่อน้ำแข็งบนบกละลายหมด ไม่ใช่คำทำนายว่าทะเลจะสูงขึ้น 70 เมตรภายในปี 2100 NASA ระบุว่าการสูญเสียน้ำแข็งจากกรีนแลนด์และแอนตาร์กติกาจะส่งผลต่อระดับทะเลต่อไปเป็นเวลาหลายพันปี โดยปริมาณในอนาคตขึ้นอยู่กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

ถึงไม่ต้องรอให้น้ำแข็งละลายหมด ระดับทะเลที่ค่อย ๆ สูงขึ้นก็ทำให้น้ำทะเลหนุนและน้ำท่วมชายฝั่งสร้างความเสียหายได้ง่ายขึ้นแล้ว เรื่องสำคัญจึงอยู่ที่ปริมาณและความเร็วของการเปลี่ยนแปลงในช่วงเวลาที่ชุมชนต้องเตรียมรับมือ