คนเชื้อชาติไหนอาศัยอยู่ในประเทศไทยมากที่สุด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เดินเข้าตลาดแถวบ้าน เราอาจได้ยินทั้งภาษาไทย ภาษาเมียนมา และภาษาอื่น ๆ ในวันเดียวกัน บางคนเกิดและเติบโตที่นี่ บางคนย้ายมาทำงานหรือสร้างครอบครัวอยู่ในไทยมาหลายปี

ถ้าถามว่าคนเชื้อชาติไหนอยู่ในประเทศไทยมากที่สุด คำตอบต้องแยกก่อนว่ากำลังพูดถึง ชาติพันธุ์ หรือ สัญชาติ เพราะทั้งสองอย่างใช้บอกคนละเรื่อง และตัวเลขที่มีอยู่ก็นับไม่เหมือนกัน

หากพูดถึงชาติพันธุ์โดยกว้าง รายงานของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติระบุว่า คนส่วนใหญ่ของประเทศไทยเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ไทย แต่รายงานฉบับนั้นเป็นข้อมูลเก่า และระบุด้วยว่าไม่มีสถิติทางการที่จำแนกประชากรทุกกลุ่มตามเชื้อชาติหรือชาติพันธุ์ จึงไม่ควรหยิบตัวเลขสัญชาติมาใช้เป็นเปอร์เซ็นต์ของชาติพันธุ์ไทย

ส่วนถ้าถามตามสัญชาติ มีข้อมูลที่ใหม่และเปรียบเทียบได้ชัดเจนกว่า สำมะโนประชากรและเคหะ พ.ศ. 2568 ของสำนักงานสถิติแห่งชาติพบว่า ในบรรดาผู้อยู่อาศัยในประเทศไทยที่ทราบสัญชาติ ร้อยละ 92.0 มีสัญชาติไทย และอีกร้อยละ 8.0 ไม่มีสัญชาติไทย

หมายความว่า ในคนที่สำรวจพบและทราบสัญชาติทุก 100 คน จะมีประมาณ 92 คนถือสัญชาติไทย ตัวเลขนี้บอกสถานะทางกฎหมาย ไม่ได้บอกว่าทั้ง 92 คนมีบรรพบุรุษ ภาษา หรือวัฒนธรรมเหมือนกันทั้งหมด

แล้วถ้านับเฉพาะคนที่ไม่มีสัญชาติไทยล่ะ?

สำมะโนเดียวกันพบว่า ผู้มีสัญชาติเมียนมาเป็นกลุ่มใหญ่ที่สุด คิดเป็นร้อยละ 72.2 ของประชากรที่ไม่มีสัญชาติไทย รองลงมาคือสัญชาติลาวร้อยละ 8.4 และกัมพูชาร้อยละ 6.7 ตามลำดับ ส่วนสัญชาติจีนมีร้อยละ 3.3

ต้องระวังฐานที่ใช้คิดนิดหนึ่ง ร้อยละ 72.2 นี้หมายถึงสัดส่วน ภายในกลุ่มคนที่ไม่มีสัญชาติไทย ไม่ใช่ร้อยละของประชากรทั้งประเทศ และคำว่า “สัญชาติเมียนมา” ก็ไม่ได้หมายความว่าทุกคนเป็นชาติพันธุ์เดียวกัน เพราะประเทศหนึ่งอาจมีคนหลายกลุ่มชาติพันธุ์อยู่ร่วมกัน

อีกจุดที่ชวนสับสนคือ คนสัญชาติไทยอาจมีรากครอบครัวหรือระบุอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ต่างกันได้ เช่น มีเชื้อสายจีน มลายู กะเหรี่ยง หรือกลุ่มอื่น ๆ ขณะที่บางคนอาจมีความผูกพันกับมากกว่าหนึ่งวัฒนธรรม สัญชาติบนเอกสารจึงไม่ใช่เครื่องมือวัดเรื่องราวทั้งหมดของครอบครัวคนคนหนึ่ง

ดังนั้น ถ้ารวมทุกคนที่อาศัยอยู่ในไทย คำตอบตามข้อมูลสัญชาติคือ คนสัญชาติไทยมีจำนวนมากที่สุด ส่วนในกลุ่มที่ไม่มีสัญชาติไทย ผู้มีสัญชาติเมียนมามีสัดส่วนสูงที่สุดตามสำมะโนปี 2568 ขณะที่คำถามเรื่องชาติพันธุ์มีข้อจำกัดด้านข้อมูล และไม่ควรนำตัวเลขสองแบบมาปนกัน