สลิปเงินเดือนอ่านยังไง: เงินได้ หักอะไร เหลือเข้าบัญชีเท่าไร

สลิปเงินเดือนเดือนหนึ่งมีตัวเลขเต็มไปหมด แต่โครงของมันมีแค่ 3 ก้อน คือเงินได้ รายการหัก และเงินได้สุทธิที่โอนเข้าบัญชีจริง อ่าน 3 ก้อนนี้ออก ตัวเลขที่เหลือจะตามมาเอง สูตรสั้นๆ คือเงินได้รวมลบรายการหักรวม เหลือเท่าไรคือเงินที่ได้จริงเดือนนั้น

ก้อนแรก: เงินได้

เงินได้คือทุกอย่างที่บริษัทจ่ายให้เดือนนั้น เริ่มจากเงินเดือนประจำ แล้วบวกค่าล่วงเวลา ค่ากะ เบี้ยเลี้ยง ค่าครองชีพ และโบนัสถ้าเดือนนั้นมีโบนัสออก ยอดเงินได้เดือนที่มีโบนัสจะพุ่งขึ้น แต่ภาษีหัก ณ ที่จ่ายก็จะพุ่งตามไปด้วย เพราะบริษัทคำนวณภาษีจากรายได้รวมทั้งปี ไม่ใช่แค่เดือนนั้นเดือนเดียว ส่วนเงินที่นายจ้างสมทบให้ เช่น ประกันสังคมส่วนของนายจ้าง จะไม่มาหักจากเงินของเรา

ก้อนที่สอง: รายการหัก 3 ตัวที่เจอบ่อยที่สุด

ตัวแรกคือประกันสังคม ลูกจ้างมาตรา 33 ถูกหัก 5% ของค่าจ้าง ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ฐานค่าจ้างที่ใช้คิดอยู่ระหว่าง 1,650 ถึง 17,500 บาท เงินเดือน 10,000 บาทถูกหัก 500 บาท ส่วนเงินเดือนตั้งแต่ 17,500 บาทขึ้นไปถูกหักเท่ากันที่ 875 บาทต่อเดือน และนายจ้างสมทบให้อีกเท่ากัน ตัวที่สองคือภาษีหัก ณ ที่จ่าย เงินเดือนเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(1) บริษัทต้องหักตามมาตรา 50(1) ด้วยวิธีประมาณรายได้ทั้งปี หักค่าใช้จ่าย 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท หักค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท และหักเงินสมทบประกันสังคม แล้วคิดภาษีแบบขั้นบันได โดยเงินได้สุทธิ 150,000 บาทแรกได้รับยกเว้น ตัวที่สามคือกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ถ้าบริษัทมีกองทุนและสมัครเป็นสมาชิก จะถูกหักเงินสะสมตามอัตราที่เลือก กฎหมายกำหนดไว้ระหว่าง 2% ถึง 15% ของค่าจ้าง นายจ้างสมทบให้อีกฝ่ายตามข้อบังคับกองทุน เงินส่วนนี้ไม่เหมือนประกันสังคม เพราะไม่มีทุกบริษัท ถ้าบริษัทไม่มีกองทุน สลิปก็จะไม่มีบรรทัดนี้

ตัวอย่างสมมติ: เงินเดือน 30,000 บาท

สมมติพนักงานคนหนึ่งได้เงินเดือน 30,000 บาท ไม่มีค่าล่วงเวลา ไม่มีโบนัส และไม่ได้เป็นสมาชิกกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ประกันสังคมหัก 875 บาท ส่วนภาษีคิดจากรายได้ทั้งปี 360,000 บาท หักค่าใช้จ่าย 100,000 บาท หักค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท หักเงินสมทบประกันสังคม 10,500 บาท เหลือเงินได้สุทธิ 189,500 บาท 150,000 บาทแรกยกเว้น ที่เหลือ 39,500 บาทเสีย 5% เป็นภาษีปีละ 1,975 บาท เฉลี่ยเดือนละประมาณ 165 บาท เงินเดือน 30,000 บาทจึงเหลือเข้าบัญชีประมาณ 28,960 บาท คนที่มีค่าลดหย่อนอื่น เช่น เบี้ยประกันชีวิตหรือเงินสะสมกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ จะเสียภาษีต่างออกไป

เช็กลิสต์: ยอดไหนผิดให้ถาม HR ก่อน

ก่อนเชื่อตัวเลขทุกบรรทัด เช็ก 4 จุดนี้ หนึ่ง ประกันสังคมเกิน 875 บาทหรือไม่ ถ้าเงินเดือนไม่ถึง 17,500 บาทแต่ถูกหักเต็มเพดาน แปลว่าผิด สอง มีรายการหักที่ไม่รู้จักหรือไม่ เช่น เงินกู้สหกรณ์หรือค่าฌาปนกิจ ถ้าไม่รู้ว่าคืออะไรให้ถาม สาม ยอดเงินได้ตรงกับที่ตกลงไว้หรือไม่ เดือนที่มีโบนัสหรือค่าล่วงเวลาต้องเห็นยอดนั้นเพิ่มเข้ามา สี่ ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเปลี่ยนแบบกระโดดหรือไม่ ถ้าเดือนก่อนไม่หักแล้วเดือนนี้หักเยอะ อาจเพราะโบนัสเข้ามาในเดือนนั้น จุดที่ต้องจำไว้คือแต่ละบริษัทหัวข้อหักไม่เหมือนกัน ตัวเลขในบทนี้เป็นตัวอย่างเท่านั้น และเรื่องภาษีละเอียดของแต่ละคนไม่เท่ากันเพราะค่าลดหย่อนต่างกัน ถ้าตัวเลขดูแปลกให้ถาม HR หรือฝ่ายบัญชี อย่าเดาเอง

เก็บสลิปไว้ใช้ตอนยื่นภาษี

สลิปแต่ละเดือนเก็บไว้ อย่าทิ้ง เพราะต้นปีบริษัทต้องออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย หรือใบ 50 ทวิ ให้ภายในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ของปีถัดไป ตัวเลขในใบนั้นคือตัวเลขที่ใช้ยื่นภาษีเงินได้ประจำปี ถ้าภาษีที่ถูกหักไว้มากกว่าภาษีที่ต้องจ่ายจริง จะได้ขอคืนส่วนต่าง