ฟอสซิลพืชในอำพันกะฉิ่นราว 99 ล้านปีบอกอะไรเรื่องเส้นทางสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

อำพันจากรัฐกะฉิ่นในเมียนมาร์อายุราว 99 ล้านปีเก็บซากพืชไว้หลายกลุ่ม ตั้งแต่พืชดอกและพืชที่มีเมล็ดกลุ่มอื่น ไปจนถึงพืชไม่มีเมล็ด งานวิจัยเสนอว่าพืชโบราณบางกลุ่มเดินทางมากับ West Burma Block มาถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่เส้นทางนี้เป็นแบบจำลองทางชีวภูมิศาสตร์ ไม่ใช่สิ่งที่เห็นได้โดยตรงจากซากในอำพัน

งานวิจัยในวารสาร Nature Ecology & Evolution ศึกษาอำพันจากรัฐกะฉิ่น และระบุว่ากลุ่มตัวอย่างมีทั้งพืชดอก พืชที่มีเมล็ดกลุ่มอื่น และพืชไม่มีเมล็ด ผู้เขียนมองว่าตัวอย่างนี้มีความหลากหลายทั้งด้านรูปร่างและสายวิวัฒนาการสูง เมื่อเทียบกับแหล่งฟอสซิลพืชขนาดใหญ่ในช่วงต้นถึงกลางยุคครีเทเชียส

ข่าวจาก Curtin University ที่เผยแพร่ผ่าน Scimex ระบุว่าทีมศึกษาฟอสซิลพืชมากกว่า 3,000 ชิ้น และจำแนกรูปร่างพืชดอกได้อย่างน้อย 392 แบบ จำนวนนี้นับแบบจากลักษณะรูปร่าง ไม่ใช่การยืนยันว่ามีพืชดอก 392 ชนิด ตัวอย่างที่พบมีทั้งดอก ผล ใบ และเมล็ด ซึ่งคงรายละเอียดสามมิติไว้ในอำพัน

อำพันเก็บชิ้นส่วนพืชไว้ให้เห็นรายละเอียด แต่ไม่ได้แทนป่าทั้งผืนหรือบอกว่าพืชแต่ละกลุ่มมีมากน้อยเพียงใดในธรรมชาติ นักวิจัยจึงนำข้อมูลฟอสซิลมาประกอบกับประวัติธรณีวิทยา เพื่อเสนอว่าพืชโบราณกระจายมาถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้อย่างไร

แบบจำลองของผู้เขียนวางเส้นทางไว้กับ West Burma Block ซึ่งแยกจากส่วนตะวันตกเฉียงเหนือของแผ่นออสเตรเลียในยุคจูแรสซิก ก่อนเคลื่อนไปทางเหนือและชนกับซุนดาแลนด์ภายในยุคอีโอซีน ข่าวจาก Curtin ประเมินการชนไว้ราว 50 ล้านปีก่อน ตัวเลขนี้กล่าวถึงเวลาที่บล็อกชนกับซุนดาแลนด์ ไม่ใช่อายุของอำพัน

Nature ระบุว่าในช่วงประมาณ 100–50 ล้านปีก่อน ภูมิภาคเบอร์มาอยู่ในละติจูดต่ำและมีภูมิประเทศระดับต่ำ ผู้เขียนเสนอว่าสภาพเช่นนี้อาจเป็นที่พักพิงและทางผ่านให้พืชโบราณดำรงอยู่และเพิ่มความหลากหลาย ก่อนพืชบางกลุ่มจะเคลื่อนสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไปกับ West Burma Block พวกเขาจึงมองว่ารากของความหลากหลายพืชดอกในป่าฝนเขตร้อนของภูมิภาคนี้อาจเก่าเกิน 100 ล้านปี

อย่างไรก็ตาม ฟอสซิลอายุราว 99 ล้านปีไม่ได้แปลว่าป่าฝนปัจจุบันมีชนิดหรือหน้าตาเหมือนกลุ่มพืชในอำพัน และยังไม่ยืนยันว่าฟอสซิลแต่ละชิ้นเป็นบรรพบุรุษโดยตรงของพืชที่มีชีวิตอยู่ทุกวันนี้ งานนี้เสนอภาพประวัติศาสตร์ของพืชจากหลักฐานที่พบ ส่วนความสัมพันธ์ของพืชแต่ละกลุ่มต้องอาศัยการศึกษาเฉพาะเพิ่มเติม

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th