ทำไมเวลาดูหนังตื่นเต้น มือเราถึงเผลอจิกหมอนหรือกำมือแน่น?

ทำไมเวลาดูหนังตื่นเต้น มือเราถึงเผลอจิกหมอนหรือกำมือแน่น?

เวลาที่เรานั่งลุ้นระทึกไปกับภาพยนตร์ระทึกขวัญ ฉากไล่ล่าอันดุเดือด หรือตอนที่ตัวละครเอกกำลังตกอยู่ในอันตราย หากสังเกตปฏิกิริยาของร่างกายตัวเองในห้องมืด เรามักจะพบว่ามือทั้งสองข้างของเรากำลังจิกหมอนแน่น กำหมัดเข้าหากันโดยไม่รู้ตัว หรือแม้แต่เกร็งกล้ามเนื้อแขนและขาจนแทบจะหยุดหายใจ ทั้งที่เราเป็นเพียงผู้ชมที่นั่งอยู่บนโซฟาเฉยๆ ไม่ได้มีภัยอันตรายใดๆ พุ่งเข้าหาตัวจริงๆ เลยแม้แต่น้อย ปฤกิริยาทางกายภาพที่ดูเหมือนพร้อมจะกระโจนเข้าสู่สนามรบนี้ มีคำอธิบายทางประสาทวิทยาและสัญชาตญาณการเอาตัวรอดที่ฝังรากลึกอยู่ในตัวมนุษย์

เบื้องหลังพฤติกรรมการกำมือแน่นหรือจิกหมอนเวลาดูหนังตื่นเต้น เกี่ยวข้องโดยตรงกับการทำงานของสมองส่วนอะมิกดลา (Amygdala) และระบบประสาทซิมพาเทติก (Sympathetic Nervous System) เมื่อดวงตาส่งสัญญาณภาพความตึงเครียดหรืออันตรายไปยังสมอง สมองจะประเมินว่าเรากำลังเผชิญกับสถานการณ์คับขัน และเตรียมพร้อมร่างกายเข้าสู่โหมด "สู้หรือหนี" (Fight or Flight Response) ทันที ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนความเครียดอย่างอะดรีนาลีนออกมา เพื่อสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อมัดใหญ่ รวมถึงกล้ามเนื้อที่มือและแขน เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการป้องกันตัวหรือหยิบจับสิ่งของในยามฉุกเฉิน

นอกจากนี้ การที่เราจิกหมอนหรือกำมือแน่น ยังทำหน้าที่เสมือน "วาล์วระบายพลังงานส่วนเกิน" ที่ร่างกายผลิตขึ้นมาเพื่อเตรียมรับมือกับภัยคุกคาม เมื่อพลังงานความตื่นตัวถูกสร้างขึ้นมามหาศาล แต่เราไม่สามารถวิ่งหนีหรือต่อสู้กับใครได้จริงในโรงหนังหรือห้องนั่งเล่น ร่างกายจึงเลือกปลดปล่อยพลังงานเหล่านั้นออกมาในรูปแบบของการเกร็งกล้ามเนื้อและการกำหมัดอย่างรุนแรง เพื่อลดความอึดอัดและรักษาสมดุลของระบบประสาทเอาไว้

ยิ่งไปกว่านั้น พฤติกรรมนี้ยังสะท้อนถึงการเอาใจช่วยและการจำลองความรู้สึกร่วม (Empathy) กับตัวละคร สมองส่วนกระจกเงาจะทำการจำลองสถานการณ์เสมือนว่าเรากำลังเผชิญเหตุการณ์นั้นอยู่จริงๆ ทำให้กล้ามเนื้อตอบสนองตามความรู้สึกตื่นเต้นและหวาดกลัวนั้นโดยอัตโนมัติ

การเผลอกำหมัดหรือจิกหมอนแน่นเวลาดูหนังตื่นเต้น จึงเป็นหลักฐานชั้นดีที่แสดงให้เห็นว่า แม้สมองส่วนเหตุผลจะรู้ดีว่านี่เป็นเพียงเรื่องสมมติในจอภาพยนตร์ แต่สัญชาตญาณดิบในการเอาตัวรอดของมนุษย์ยังคงทำงานอย่างแข็งขันและตอบสนองต่อความตื่นเต้นเร้าใจอย่างเต็มที่เสมอครับ