ดาวเทียมสะท้อนแสงลงพื้นโลกตอนกลางคืนได้จริงหรือ? เทคโนโลยีที่นักดาราศาสตร์กังวลทำงานอย่างไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

การสาธิตในแคลิฟอร์เนียใช้สปอตไลต์บนพื้นดินจำลองแสงจากดาวเทียมสะท้อนกระจก ไม่ใช่การทดสอบด้วยดาวเทียมที่ขึ้นสู่วงโคจร บริษัท Reflect Orbital ทดลองจัดแสงใกล้เมืองโลนไพน์ (Lone Pine) ในรัฐแคลิฟอร์เนียเมื่อต้นเดือนตุลาคม 2026 เพื่อให้เห็นว่าพื้นที่ทะเลทรายจะสว่างแค่ไหน หากวันหนึ่งมีดาวเทียมทำงานได้จริง The Guardian รายงานว่าคนในพื้นที่ตกใจกับแสงที่ส่องลงมาจากแนวภูเขา

หลักการคือใช้กระจกแผ่นใหญ่บนดาวเทียมรับแสงอาทิตย์ แล้วปรับมุมให้แสงสะท้อนไปยังจุดหนึ่งบนพื้นโลก ดวงอาทิตย์ยังส่องดาวเทียมอยู่ แม้บริเวณเป้าหมายจะเข้าสู่กลางคืนแล้ว แสงจึงมาจากดวงอาทิตย์จริง แต่ถูกเปลี่ยนทิศทาง ไม่ได้เกิดจากดาวเทียมผลิตแสงเอง

รายงาน The Guardian ระบุว่าแบบดาวเทียมที่เสนอใช้กระจกเส้นผ่านศูนย์กลางราว 59 ฟุต หรือประมาณ 18 เมตร ซึ่งจะสะท้อนแสงเป็นบริเวณกว้างราว 3 ไมล์ หรือประมาณ 5 กิโลเมตร บริษัทเสนอให้ปรับความสว่างได้ตั้งแต่ระดับใกล้แสงจันทร์ไปจนถึงสว่างเท่าแดดตอนเที่ยง ตัวเลขเหล่านี้เป็นรายละเอียดของดาวเทียมสาธิตที่เสนอ ไม่ใช่ผลวัดจากบริการที่เปิดให้ใช้งานแล้ว

การสาธิตที่เป็นข่าวใช้สปอตไลต์บนพื้นดิน ส่วนดาวเทียมที่ตั้งใจใช้จริงยังไม่ได้ขึ้นสู่วงโคจร The Guardian รายงานว่าเดือนกรกฎาคม 2026 หน่วยงานกำกับดูแลสหรัฐฯ อนุมัติข้อเสนอส่งดาวเทียมสาธิตดวงแรก ซึ่งคาดว่าจะปล่อยในปี 2027 การอนุมัติข้อเสนอไม่ได้แปลว่าดาวเทียมถูกปล่อยแล้ว ส่วนบริษัทอธิบายบริการบนเว็บไซต์ว่าอยากให้ลูกค้าขอแสงผ่านแอป เพื่อช่วยทีมค้นหาและกู้ภัย เพิ่มแสงให้พื้นที่ทำงาน หรือเสริมการผลิตไฟฟ้าจากแผงโซลาร์ตอนกลางคืน ทั้งหมดนี้ยังเป็นแผนธุรกิจและคำอธิบายจากบริษัท

สมาคมดาราศาสตร์อเมริกัน (AAS) คัดค้านโครงการต่อ FCC ตั้งแต่เดือนมีนาคม 2026 โดยประเมินว่าดาวเทียม Earendil-1 อาจสว่างกว่าพระจันทร์เต็มดวง 2–4 เท่า หากมันผ่านสนามภาพของกล้องโทรทรรศน์ แสงสะท้อนอาจกลบวัตถุที่กำลังสังเกตและทำให้ตัวตรวจจับในกล้องรับแสงมากเกินไป จนต้องใช้เวลาฟื้นตัวก่อนถ่ายภาพต่อ นี่เป็นการประเมินความเสี่ยงจากแบบโครงการ ไม่ใช่ความเสียหายที่เกิดขึ้นแล้ว

อีกเรื่องคือแสงที่กระจายในบรรยากาศ AAS ระบุว่าแสงสะท้อนอาจสร้างวงสว่างรอบดาวเทียมและทำให้ท้องฟ้ารอบลำแสงสว่างขึ้น นักดาราศาสตร์จึงกังวลว่ากล้องจะเก็บวัตถุจางได้ยาก โดยเฉพาะช่วงหลังตะวันตกและก่อนรุ่งเช้า ซึ่งเป็นเวลาสำคัญของการสังเกตวัตถุที่เปลี่ยนแปลงเร็วหรืออยู่ต่ำใกล้ขอบฟ้า

บริษัทบอกว่าตั้งใจปรับความสว่างและหลบหอดูดาวหรือพื้นที่อ่อนไหว เว็บไซต์ของบริษัทอธิบายว่าลำแสงจะส่องเฉพาะพื้นที่ที่ได้รับอนุญาต ส่วน AAS ระบุในคำคัดค้านเดือนมีนาคมว่ายังไม่เห็นรายละเอียดว่าบริษัทจะกำหนดและใช้เขตหลบเลี่ยงอย่างไร ต่อมา Reflect Orbital บอก The Guardian ว่ากำลังหารือกับนักวิทยาศาสตร์และนักดาราศาสตร์ เรื่องเหล่านี้จึงยังต้องพิสูจน์ด้วยการทดสอบและข้อมูลจากดาวเทียมจริง

สิ่งที่จะชี้ขาดคือข้อมูลจากการทดสอบบนวงโคจร: ลำแสงอยู่ในขอบเขตที่บริษัทกำหนดหรือไม่ แสงฟุ้งรบกวนได้ไกลเพียงใด และหอดูดาวหลบดาวเทียมได้จริงเพียงใด การจำลองด้วยสปอตไลต์ตอบได้แค่ว่าพื้นที่เป้าหมายสว่างอย่างไร ยังตอบผลต่อท้องฟ้าและการสังเกตระยะยาวไม่ได้

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th