ปากแมลง Noo-Noo ในอำพันพม่า แท้จริงยาวแค่ไหน เมื่อส่วนปลายฟอสซิลขาดหายไป

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

Cretodorus noonoo เป็นแมลงโบราณชนิดใหม่ที่ค้นพบในก้อนอำพันรัฐคะฉิ่น (Kachin) ประเทศเมียนมา ซึ่งมีอายุเก่าแก่ราว 99 ล้านปี โดยทีมวิจัยได้ทำการตรวจวิเคราะห์ฟอสซิลแมลงในวงศ์ Neazoniidae จำนวน 13 ตัวอย่าง ซึ่งเป็นกลุ่มตัวอย่างที่นำมาศึกษาเปรียบเทียบ สำหรับชื่อชนิด noonoo นั้น ตั้งตามชื่อของ "นู-นู" (Noo-Noo) ตัวละครเครื่องดูดฝุ่นจากรายการเทเลทับบีส์ (Teletubbies) เนื่องจากอวัยวะส่วนปากมีลักษณะเป็นท่อยาวและยืดหยุ่นได้คล้ายคลึงกัน

ตัวอย่างต้นแบบแรก (Holotype) ของแมลงชนิดนี้เป็นตัวผู้เต็มวัย มีขนาดยาว 8.7 มิลลิเมตร วัดจากปลายหัวถึงปลายส่วนท้อง ในส่วนของ labium หรือระยางค์ปากส่วนล่างแบ่งออกเป็น 3 ท่อน มีความยาวแต่ละท่อนอยู่ที่ 0.36, 1.1 และ 9.6 มิลลิเมตร ซึ่งถ้านับเฉพาะส่วนที่พบจะรวมกันได้ 11.06 มิลลิเมตร อย่างไรก็ตาม ส่วนปลายสุดของ labium ในตัวอย่างนี้ได้ขาดหายไป ทำให้ไม่สามารถวัดความยาวที่แท้จริงจากฟอสซิลชิ้นนี้ได้โดยตรง แต่นักวิจัยประเมินจากสัดส่วนและร่องรอยโครงสร้างว่า ปากของมันอาจยาวได้ถึงเกือบสองเท่าของความยาวลำตัว

เมื่อทีมนักวิจัยใช้เทคโนโลยีเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ระดับจุลภาค (micro-CT) สแกนดูโครงสร้างอย่างละเอียด พบว่าผิวชั้นนอกของท่อปากตรงส่วนปลายมีรอยพับขวางเป็นคลื่นถี่ๆ ซึ่งน่าจะช่วยให้ท่อยืดหยุ่นและโค้งงอได้สะดวก ขณะเดียวกันก็ช่วยเสริมความแข็งแรงไม่ให้ท่อหักพับหรือแบนลีบ นอกจากนี้ รอยต่อระหว่างท่อนที่สองและสามยังมีลักษณะคล้ายข้อศอก ช่วยให้แมลงสามารถเอียงท่อปากมาทางด้านหน้าได้ โดยมีฟอสซิลบางชิ้นคงสภาพในลักษณะที่ท่อปากกำลังโค้งงอ จึงช่วยยืนยันสมมติฐานนี้ได้เป็นอย่างดี

ลักษณะท่อปากที่ชี้ไปทางด้านหลังและมีโครงสร้างแบบเจาะดูด ทำให้คาดว่ามันไม่น่าจะใช้ดูดกินน้ำหวานจากดอกไม้เหมือนผีเสื้อ อีกทั้งยังตรวจไม่พบละอองเกสรดอกไม้ติดอยู่ตามตัวอย่าง นักวิจัยจึงสันนิษฐานว่า แมลงชนิดนี้น่าจะใช้ท่อปากยาวๆ สอดลึกเข้าไปตามรอยแตกหรือร่องเปลือกไม้โบราณ เพื่อเจาะเข้าถึงท่อลำเลียงของพืชและดูดกินน้ำเลี้ยงเป็นอาหาร

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th