Yellowdish ทำให้กล้วยคาเวนดิชผสมพันธุ์ได้ แล้วช่วยสู้โรคปานามาได้แค่ไหน?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

Yellowdish เป็นสายกล้วยคาเวนดิชที่ Yelloway ระบุว่าผสมพันธุ์ได้ จึงเปิดทางให้นำไปผสมกับกล้วยสายต้านโรคและคัดเลือกลูกผสมรุ่นต่อไป บริษัท Chiquita บอกว่าการผสมกับสายต้านโรคของ Yelloway ให้ลูกที่มีชีวิตและกำลังโตในสถานเพาะพันธุ์แล้ว แต่ประกาศนี้ยังไม่ยืนยันว่าลูกผสมต้านโรคปานามาได้

คาเวนดิชต้าน TR4 อีกสายหนึ่งชื่อ QCAV-4 พัฒนาโดย QUT และแยกจาก Yellowdish OGTR อนุญาตให้ปลูกสายนี้เชิงพาณิชย์ในออสเตรเลีย ส่วน FSANZ อนุมัติให้ใช้เป็นอาหารในออสเตรเลียและนิวซีแลนด์แล้ว QUT ระบุในข่าววันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2024 ว่าเวลานั้นยังไม่มีแผนปลูกหรือขายให้ผู้บริโภคในออสเตรเลีย ขณะที่รายงาน ABC วันที่ 2 กันยายน 2026 ระบุว่ายังไม่มีการปลูกเชิงพาณิชย์และผู้บริโภคในออสเตรเลียยังซื้อไม่ได้

กล้วยคาเวนดิชที่ปลูกกันแพร่หลายขยายต้นใหม่ด้วยหน่อ ทำให้ต้นลูกแทบเหมือนต้นแม่ทางพันธุกรรม วิธีนี้ทำให้ผลกล้วยมีลักษณะสม่ำเสมอ แต่ถ้าเชื้อโรคเล่นงานต้นแบบเดียวกัน แปลงที่ปลูกต้นคล้ายกันจำนวนมากก็เสี่ยงตามไปด้วย โรคปานามาสายพันธุ์ Tropical Race 4 หรือ TR4 เป็นหนึ่งในโรคที่คุกคามกล้วยคาเวนดิช

อุปสรรคอยู่ที่คาเวนดิชมีโครโมโซมสามชุด จึงมักเป็นหมันและผสมพันธุ์ยาก ตามรายงานของ The Guardian นักปรับปรุงพันธุ์จึงแทบไม่มีทางนำลักษณะจากกล้วยสายอื่นมาผสมกับคาเวนดิชด้วยวิธีปรับปรุงพันธุ์ตามปกติ

Chiquita ประกาศเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2026 ว่า Yelloway ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่าง Chiquita กับ KeyGene พัฒนา Yellowdish ขึ้นมา บริษัทระบุว่าสายนี้มีความสมบูรณ์พันธุ์และยังคงพันธุกรรมของคาเวนดิชไว้ครบ ข้อมูลนี้มาจากประกาศของบริษัทที่ร่วมโครงการ ยังไม่ใช่ผลการทดลองที่ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ

เมื่อมีสายคาเวนดิชที่ผสมพันธุ์ได้ นักวิจัยก็จับคู่กับกล้วยสายที่มีลักษณะต้านโรคเพื่อรวมลักษณะที่ต้องการไว้ในรุ่นลูก ขั้นต่อไปคือคัดว่าต้นไหนต้านโรคปานามาได้จริง และยังให้ผลผลิตกับรสชาติที่ผู้ปลูกและผู้ซื้อยอมรับ

รายละเอียดสำคัญยังไม่เปิดเผย The Guardian รายงานว่าผู้พัฒนาไม่ได้บอกวิธีพัฒนา Yellowdish หรือจำนวนโครโมโซมของมัน อีกทั้งผลลูกผสมอาจมีรูปร่างและลักษณะต่างจากคาเวนดิช

Chiquita ตั้งเป้าว่าจะมีพันธุ์เชิงพาณิชย์อย่างน้อยหนึ่งพันธุ์ส่งให้คู่ค้าในระยะแรกภายในปี 2030 ตัวเลขนี้เป็นเป้าหมายของบริษัท ไม่ใช่กำหนดวางขายที่รับประกัน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th