คำว่า ‘ควรบริโภคก่อน’ บนฉลากอาหาร แปลว่าหมดอายุแล้วหรือยัง?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เห็นวันที่ “ควรบริโภคก่อน” บนอาหารเลยมาแล้ว ต้องทิ้งทันทีไหม? คำนี้ไม่ใช่ความหมายเดียวกับ “หมดอายุ” ตามคำอธิบายของกองอาหาร อย. ทั้งสองวันอ้างถึงคุณภาพอาหารภายใต้เงื่อนไขการเก็บที่ระบุไว้บนฉลาก แต่ใช้บอกช่วงเวลาคนละแบบ: “ควรบริโภคก่อน” คือวันสิ้นสุดช่วงที่อาหารยังคงคุณภาพดี ส่วน “หมดอายุ” คือวันที่แสดงการสิ้นสุดของคุณภาพอาหาร

บางผลิตภัณฑ์พิมพ์คำอังกฤษกำกับวันที่ไว้ด้วย จึงควรดูคำภาษาไทยและภาษาอังกฤษควบคู่กัน

วันที่บนฉลากมีเงื่อนไขเรื่องการเก็บรักษากำกับอยู่ นิยามของ อย. ผูกวันทั้งสองแบบกับการเก็บตามที่ระบุไว้ หากวางอาหารไว้นอกอุณหภูมิที่ฉลากกำหนดหรือเก็บผิดวิธี วันที่นั้นก็ไม่ใช่คำรับรองว่าคุณภาพจะคงเดิมจนถึงวันพิมพ์ การอ่านวันจึงควรอ่านคู่กับคำแนะนำการเก็บ ไม่ดูตัวเลขวันที่อย่างเดียว

อย. ระบุว่าคำไทยและภาษาอังกฤษบนฉลากต้องมีความหมายสอดคล้องกัน โดย “ควรบริโภคก่อน” ใช้กับ Best before หรือ BBD ส่วน “หมดอายุ” ใช้กับ Expire date หรือ EXP

FAQ ของกองอาหาร อย. ลงวันที่ 13 สิงหาคม 2567 อธิบายตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับที่ 450 ว่า โดยหลักฉลากต้องแสดงคำว่า “ควรบริโภคก่อน” กำกับวันที่ เว้นแต่ประกาศเฉพาะของอาหารนั้นกำหนดให้ใช้คำว่า “หมดอายุ”

แล้วถ้าเลยวันที่ “ควรบริโภคก่อน” ไปแล้วล่ะ? อย. ยกตัวอย่างว่า อาหารบางชนิดอาจยังบริโภคได้เมื่อคุณภาพไม่เปลี่ยน เช่น สีจางลงแต่คุณภาพยังคงเดิม ตัวอย่างนี้จำกัดอยู่ที่อาหารบางชนิดและกรณีที่คุณภาพไม่เปลี่ยน อย. ไม่ได้รับรองว่าอาหารทุกชนิดปลอดภัยหลังวันที่พิมพ์ไว้ และไม่ได้แนะนำให้กินทุกอย่างที่เลยวัน

อีกจุดที่ควรรู้คือ อย. ระบุว่าอาหารที่พ้นวันที่ “ควรบริโภคก่อน” หรือ “หมดอายุ” แล้ววางจำหน่ายไม่ได้ ดังนั้นถ้าเจอสินค้าบนชั้นวางที่ผ่านวันที่พิมพ์ไว้ ควรแจ้งร้านหรือผู้จำหน่าย ไม่ควรมองว่าเป็นสินค้าลดราคาแล้วซื้อได้ตามปกติ

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th