พบปราสาทดินแดงกลางป่าสุรินทร์ คาดอายุ 1,000 ปี เผยร่องรอยที่ยังรอคำตอบ

สรุปประเด็นสำคัญ

• มีรายงานพบซากโบราณสถานที่เรียกว่า “ปราสาทดินแดง” หรือ “ได่กระฮอม” ในพื้นที่เทือกเขาพนมดงรัก อำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์

• ลักษณะซากที่ปรากฏมีทั้งเศษอิฐแดงและชิ้นส่วนที่ถูกสันนิษฐานว่าเกี่ยวข้องกับสถาปัตยกรรมขอมโบราณ

• อายุประมาณ 1,000 ปีเป็นเพียงข้อสันนิษฐานเบื้องต้น ยังต้องรอการตรวจสอบทางโบราณคดีอย่างเป็นทางการ

ซากปราสาทกลางป่า จุดเริ่มต้นของเรื่องราวที่ยังไม่กระจ่าง

        กลายเป็นประเด็นที่น่าจับตาสำหรับผู้สนใจประวัติศาสตร์ เมื่อมีการเผยแพร่ภาพซากโบราณสถานที่เรียกว่า “ปราสาทดินแดง” หรือ “ได่กระฮอม” ซึ่งตั้งอยู่กลางป่าบนเทือกเขาพนมดงรัก ในพื้นที่อำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์

        รายงานที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 26–27 ตุลาคม 2569 ระบุว่า ซากดังกล่าวอาจเป็นโบราณสถานที่มีอายุเก่าแก่ถึง 1,000 ปี โดยพิจารณาจากลักษณะสิ่งก่อสร้างและลวดลายที่ปรากฏ อย่างไรก็ตาม ข้อมูลนี้ยังเป็นข้อสันนิษฐาน ไม่ใช่ผลการกำหนดอายุที่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการ

ร่องรอยที่เหลืออยู่บอกอะไรได้บ้าง

        จากรายละเอียดที่สื่อรายงาน พื้นที่ดังกล่าวมีลักษณะเป็นผังสี่เหลี่ยมขนาดประมาณ 1 งาน ปัจจุบันเหลือเศษอิฐแดงกระจัดกระจาย และมีชิ้นส่วนลักษณะคล้ายส่วนยอดของสถาปัตยกรรมวางอยู่บนพื้น นอกจากนี้ ยังมีรายงานถึงแนวหินธรรมชาติบริเวณใกล้เคียง

        สิ่งที่น่าสนใจคือ ซากเหล่านี้อาจช่วยให้นักโบราณคดีตั้งคำถามได้หลายด้าน ทั้งรูปแบบการก่อสร้าง อายุของโบราณสถาน และหน้าที่ของสิ่งก่อสร้างในอดีต

        แต่การเห็นรูปร่างของชิ้นส่วนเพียงอย่างเดียว ยังไม่เพียงพอที่จะสรุปว่าปราสาทแห่งนี้สร้างขึ้นในสมัยใดแน่ชัด จำเป็นต้องศึกษารูปแบบศิลปกรรม วัสดุก่อสร้าง บริบทของพื้นที่ และหลักฐานอื่นที่เกี่ยวข้องประกอบกัน

เหตุใดจึงเชื่อมโยงกับอารยธรรมขอมโบราณ

        ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่างของไทยมีหลักฐานปราสาทและเมืองโบราณที่ได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมขอมอยู่หลายแห่ง กรมศิลปากรอธิบายถึงพัฒนาการของเมืองโบราณและศาสนสถานในพื้นที่นี้ ซึ่งสะท้อนความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมที่เกิดขึ้นมายาวนาน

        บริบทดังกล่าวทำให้การศึกษาซากปราสาทดินแดงมีความน่าสนใจ เพราะอาจช่วยเพิ่มความเข้าใจเกี่ยวกับการตั้งถิ่นฐานและการใช้พื้นที่ในอดีตได้

        อย่างไรก็ตาม ไม่ควรนำอายุหรือประวัติของปราสาทแห่งอื่นมาใช้ยืนยันอายุของปราสาทดินแดงโดยตรง แต่ละแห่งต้องอาศัยหลักฐานของตนเองในการกำหนดอายุและตีความความสำคัญทางประวัติศาสตร์

จากร่องรอยโบราณสู่โอกาสในการอนุรักษ์

        หากผลการศึกษายืนยันว่าเป็นโบราณสถานที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ การจัดการพื้นที่ในระยะต่อไปย่อมมีความสำคัญ ทั้งการสำรวจ บันทึกสภาพ การประเมินความเสี่ยง และการกำหนดแนวทางอนุรักษ์ที่เหมาะสม

        แม้จะมีแนวคิดผลักดันพื้นที่ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม แต่การเปิดให้เข้าชมควรพิจารณาควบคู่กับความปลอดภัย สิทธิในพื้นที่ การดูแลทรัพยากรธรรมชาติ และการป้องกันความเสียหายต่อหลักฐานทางโบราณคดี

        ขณะนี้ ประเด็นสำคัญจึงไม่ใช่เพียงการคาดเดาว่าปราสาทแห่งนี้เก่าแก่แค่ไหน แต่คือการทำให้ข้อมูลได้รับการตรวจสอบ เพื่อให้เรื่องราวของสถานที่แห่งนี้ได้รับการบันทึกอย่างถูกต้อง

ท้ายที่สุด หากปราสาทดินแดงได้รับการยืนยันว่ามีคุณค่าทางประวัติศาสตร์จริง ระหว่างการพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวกับการเก็บรักษาไว้เพื่อการศึกษาระยะยาว คุณคิดว่าควรให้ความสำคัญกับแนวทางใดก่อน และเพราะเหตุใด