ผีเสื้อที่ไปรุมดินเปียก กำลังหาอะไรอยู่?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

หลังฝนตก อาจเห็นผีเสื้อหลายตัวเกาะดินชื้นริมทาง พวกมันดูดน้ำและแร่ธาตุจากพื้นเปียก โดยตัวผู้ของหลายชนิดมักหาโซเดียมจากแอ่งดินชื้น

ผีเสื้อใช้ปากที่ม้วนเป็นงวงดูดของเหลวจากดินชื้น ไม่ได้กินดินเป็นก้อน ๆ แอ่งแต่ละแห่งมีแร่ธาตุไม่เท่ากัน ผีเสื้อที่ลงแอ่งเดียวกันจึงอาจได้รับโซเดียมต่างกัน

นักวิจัยเสนอเหตุผลไว้สองทางเพื่ออธิบายว่าทำไมตัวผู้หลายชนิดจึงลงไปหาโซเดียม มันอาจช่วยการทำงานของระบบประสาทและกล้ามเนื้อระหว่างบิน หรือเป็นสารอาหารที่ตัวผู้ส่งให้ตัวเมียขณะผสมพันธุ์ ผู้วิจัยระบุว่า ตอนนั้นยังมีหลักฐานทดลองไม่มากพอจะชี้ว่าคำอธิบายข้อไหนถูก

ทีมวิจัยทดลองกับผีเสื้อชนิด Battus philenor โดยจัดตัวผู้เป็นสองกลุ่ม: กลุ่มได้รับโซเดียมกับกลุ่มที่ได้แต่น้ำเปล่า จากนั้นจึงสังเกตการเกี้ยวพาราสีและการบิน งานชิ้นนี้ตีพิมพ์ในวารสาร Animal Behaviour ปี 2016

ระหว่างเกี้ยวพาราสี ตัวผู้กลุ่มโซเดียมใช้เวลาบินในสัดส่วนมากกว่าและทำท่าบินเกี้ยวพาราสีนานกว่า เมื่อรวมผลการทดลอง กลุ่มที่ได้โซเดียมมีตัวผู้ผสมพันธุ์สำเร็จ 71 จาก 85 ตัว (83.5%) ส่วนกลุ่มน้ำเปล่ามี 58 จาก 89 ตัว (65.2%)

อย่างไรก็ตาม นักวิจัยไม่พบว่าโซเดียมช่วยเพิ่มความเร็ว ระยะทาง หรือระยะเวลาบินนอกช่วงเกี้ยวพาราสี

ท่าทางเกี้ยวพาราสีของตัวผู้ที่ได้รับโซเดียมยังต่างจากกลุ่มน้ำเปล่า ผู้วิจัยจึงเสนอว่าท่าบินอาจเป็นสัญญาณให้ตัวเมียประเมินตัวผู้ก่อนผสมพันธุ์ แต่การทดลองไม่ได้พิสูจน์ว่าตัวเมียเลือกคู่เพราะได้รับโซเดียมจากตัวผู้

การทดลองนี้ยืนยันผลเฉพาะตัวผู้ของ Battus philenor ที่ศึกษา และไม่ได้วัดการส่งโซเดียมถึงตัวเมียหรือโอกาสรอดของไข่โดยตรง งานนี้ชี้ว่าโซเดียมเกี่ยวข้องกับการเกี้ยวพาราสีของผีเสื้อชนิดนี้ ส่วนประโยชน์ต่อฝ่ายเมียยังไม่ใช่ผลที่วัดได้

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th