กล้อง Euclid มองกาแล็กซี แต่กลับเจอดาวหางดวงใหม่ได้อย่างไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

Euclid พบดาวหาง C/2026 S1 เพราะซอฟต์แวร์ตรวจเห็นรอยเป็นเส้นพาดผ่านภาพสำรวจกาแล็กซี นักวิจัยคำนวณตำแหน่งของวัตถุ แล้วตามหารอยเดิมในภาพชุดอื่นจนเชื่อมได้ว่าเป็นดาวหางดวงเดียวกัน ก่อนรายงานให้ศูนย์ Minor Planet Center (MPC) ตรวจสอบ

องค์การอวกาศยุโรป (ESA) ระบุว่า Euclid ถ่ายภาพที่พบดาวหางระหว่างวันที่ 16–24 กันยายน 2569 กล้องเคยบันทึกดาวหางที่นักดาราศาสตร์รู้จักแล้ว แต่ C/2026 S1 เป็น ดาวหางดวงแรกที่ภารกิจนี้ค้นพบโดยไม่เคยมีรายงานมาก่อน คำว่า “ดวงใหม่” จึงหมายถึงเพิ่งถูกค้นพบ ไม่ได้หมายความว่าดาวหางเพิ่งก่อตัวขึ้น

Euclid ถูกออกแบบมาให้ถ่ายภาพกาแล็กซีที่อยู่ไกล เพื่อนำไปศึกษาการกระจายตัวของสสารมืดและพลังงานมืด ไม่ได้สร้างมาเพื่อติดตามดาวหางที่เคลื่อนเร็ว กล้องจะถ่ายบริเวณหนึ่งอย่างละเอียดแล้วเลื่อนไปยังบริเวณถัดไป อีกทั้งยังหลีกเลี่ยงแนวท้องฟ้าที่มีฝุ่นในระบบสุริยะหนาแน่น เพราะฝุ่นรบกวนภาพกาแล็กซี

ดาวหางตัดผ่านบริเวณสนามลึกทางเหนือของ Euclid ซึ่งเป็นพื้นที่สำรวจที่กล้องถ่ายซ้ำหลายครั้ง ESA ระบุว่ากล้องบันทึกมันได้ใน ห้าช่องภาพ รวม 16 ภาพถ่าย แต่ละช่องมีภาพซ้ำ 2–4 ภาพในช่วงหลายวัน รอยที่ปรากฏเป็นเส้นในภาพหนึ่งช่วยให้นักวิจัยคำนวณตำแหน่ง แล้วค้นต่อในภาพช่องอื่น

มิกโก เพินติเนน นักศึกษาปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยเฮลซิงกิ เป็นผู้พัฒนาซอฟต์แวร์ค้นหาวัตถุเคลื่อนที่ในภาพ Euclid เขาสังเกตเห็นเส้นพาดผ่านภาพ จากนั้นคำนวณตำแหน่งและพบวัตถุเดิมในภาพอีกสี่ชุด รวมเป็นห้าชุดภาพ

เมื่อดูภาพขยาย นักวิจัยเห็นฝุ่นและก๊าซฟุ้งรอบแกน บ่งชี้ว่าวัตถุกำลังปล่อยฝุ่นและก๊าซแบบดาวหาง บัญชีดาวหางและดาวเคราะห์น้อยที่รู้จักไม่มีวัตถุนี้ จึงรายงานต่อ MPC เพื่อให้ตรวจสอบ ศูนย์ยืนยันเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2569 และตั้งชื่อว่า C/2026 S1 (Euclid)

การพบดาวหางยังช่วยงานหลักของ Euclid ด้วย ทีมต้องแยกแสงจากวัตถุที่เคลื่อนผ่านออกจากภาพก่อนวิเคราะห์กาแล็กซี ESA ระบุว่าดาวหางดวงนี้ไม่เหมาะเป็นเป้าหมายของภารกิจ Comet Interceptor แต่การค้นพบช่วยทดสอบการประสานงานระหว่างทีม Euclid กับนักดาราศาสตร์ที่ติดตามวัตถุใหม่

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th