ครม. 27 ต.ค. 2569 ลดภาษีสรรพสามิต E20-B20 มีผล 28 ต.ค. 2569–27 ม.ค. 2570

มติ ครม. ลดภาษี E20-B20 นาน 3 เดือน

คณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2569 ปรับลดอัตราภาษีสรรพสามิตสำหรับน้ำมันเชื้อเพลิง 2 ประเภท ได้แก่ น้ำมันแก๊สโซฮอล์ E20 และน้ำมันดีเซล B20 โดยกำหนดระยะเวลามาตรการ 3 เดือน ตั้งแต่วันที่ 28 ตุลาคม 2569 ถึงวันที่ 27 มกราคม 2570

อย่างไรก็ตาม จุดสำคัญที่ควรทำความเข้าใจตั้งแต่ต้นคือ การลดภาษีสรรพสามิตไม่ได้หมายความว่าราคาน้ำมันหน้าปั๊มจะลดลงในจำนวนเดียวกันโดยอัตโนมัติ ตัวเลขที่ลดลงอย่างแน่นอนตามมาตรการนี้คืออัตราภาษี ส่วนราคาขายปลีกที่ผู้บริโภคจ่ายจริงยังขึ้นอยู่กับปัจจัยอื่นด้วย

เปิดตัวเลขให้ชัด ภาษี E20 และ B20 ลดลงเท่าไร

ตัวเลขภาษีสรรพสามิตก่อนลดและหลังลดของน้ำมันทั้งสองประเภทมีดังนี้

น้ำมันดีเซล B20 อัตราภาษีก่อนลด: 5.953 บาทต่อลิตร อัตราภาษีหลังลด: 0.431 บาทต่อลิตร ส่วนต่างภาษี: ลดลง 5.522 บาทต่อลิตร

น้ำมันแก๊สโซฮอล์ E20 อัตราภาษีก่อนลด: 6.000 บาทต่อลิตร อัตราภาษีหลังลด: 0.358 บาทต่อลิตร ส่วนต่างภาษี: ลดลง 5.642 บาทต่อลิตร

ตัวเลขที่มีการกล่าวถึงในลักษณะว่า B20 ลดภาษีประมาณ 5.50 บาทต่อลิตร และ E20 ประมาณ 5.60 บาทต่อลิตร เป็นการปัดเศษจากส่วนต่างจริง จึงควรใช้ตัวเลขเต็มเมื่อต้องการเปรียบเทียบอัตราภาษีอย่างถูกต้อง

ทั้งสองอัตราจะใช้ตามกรอบเวลาที่กำหนดไว้ คือวันที่ 28 ตุลาคม 2569 ถึงวันที่ 27 มกราคม 2570 โดยมาตรการนี้เป็นการปรับลดภาษีสรรพสามิตในช่วงเวลาจำกัด ไม่ใช่การประกาศลดอัตราอย่างถาวร

การลดภาษีครั้งนี้ไม่ได้ยกเลิกกลไกราคาคาร์บอน ยังคงสัดส่วนอัตราภาษีตามกลไกราคาคาร์บอน 200 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าไว้เท่าเดิม

E20 และ B20 คือน้ำมันอะไร ต่างจากน้ำมันทั่วไปอย่างไร

ก่อนจะดูผลของมาตรการ ควรทำความเข้าใจก่อนว่า E20 และ B20 เป็นเชื้อเพลิงคนละประเภท แม้ชื่อจะมีตัวเลข 20 เหมือนกันก็ตาม

E20 คือ น้ำมันแก๊สโซฮอล์ที่ผสมเอทานอล 20% เป็นเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องยนต์เบนซินที่รองรับน้ำมันประเภทนี้ โดยเอทานอลเป็นแอลกอฮอล์ที่สามารถผลิตได้จากวัตถุดิบทางการเกษตร เช่น อ้อยและมันสำปะหลัง ส่วนที่เหลือเป็นน้ำมันเบนซินตามองค์ประกอบของเชื้อเพลิงชนิดนี้

ดังนั้น E20 จึงไม่ใช่น้ำมันเบนซินเพียว การเลือกใช้ต้องดูว่ารถรองรับ E20 หรือไม่ ไม่ควรตัดสินจากราคาที่ถูกกว่าเพียงอย่างเดียว

B20 คือ น้ำมันดีเซลที่มีส่วนผสมของไบโอดีเซล 20% เป็นเชื้อเพลิงในกลุ่มดีเซลที่ผสมไบโอดีเซลตามสัดส่วนดังกล่าว โดยไบโอดีเซลสามารถผลิตจากน้ำมันพืช เช่น น้ำมันปาล์ม จึงมีความเชื่อมโยงกับผลผลิตทางการเกษตรของไทย

B20 ไม่ใช่น้ำมันดีเซลทั่วไปที่รถทุกคันสามารถใช้ได้โดยไม่มีเงื่อนไข รถยนต์ต้องได้รับการรองรับจากผู้ผลิตสำหรับเชื้อเพลิงชนิดนี้ การตรวจสอบคู่มือรถหรือข้อมูลจากผู้ผลิตจึงเป็นเรื่องสำคัญก่อนเลือกเติม

เหตุผลที่ลดภาษี และทำไมกำหนดเวลาไว้เพียง 3 เดือน

ตามคำอธิบายของพรชัย ฐีระเวช อธิบดีกรมสรรพสามิต สถานการณ์ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกมีความผันผวนจากความไม่สงบทางภูมิรัฐศาสตร์ ขณะเดียวกันกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงต้องรับภาระชดเชยในจำนวนมาก จึงมีการใช้กลไกภาษีเข้ามาช่วยแบ่งเบาภาระดังกล่าว

อย่างไรก็ตาม รัฐบาลไม่ได้เลือกปรับลดภาษีน้ำมันทุกประเภทพร้อมกัน แต่เลือกเฉพาะน้ำมันที่กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงให้การอุดหนุนในอัตราสูง โดยมาตรการนี้ครอบคลุม E20 และ B20 ตามรายละเอียดที่ประกาศ

ส่วนเหตุผลที่กำหนดระยะเวลาไว้เพียง 3 เดือน ตั้งแต่วันที่ 28 ตุลาคม 2569 ถึงวันที่ 27 มกราคม 2570 นั้น เกี่ยวข้องกับการรักษาวินัยทางการเงินการคลัง การกำหนดช่วงเวลาจำกัดช่วยให้มาตรการมีกรอบชัดเจน ไม่ได้เปิดให้การลดภาษีดำเนินต่อไปโดยไม่มีกำหนด

เป้าหมายของมาตรการ ทั้งค่าครองชีพ ธุรกิจ และเกษตรกร

มาตรการลดภาษี E20 และ B20 มีวัตถุประสงค์สำคัญหลายด้าน โดยด้านแรกคือการลดภาระค่าครองชีพของประชาชน เพราะน้ำมันเป็นหนึ่งในต้นทุนที่เกี่ยวข้องกับการเดินทางและการดำเนินชีวิตประจำวัน เมื่อราคาพลังงานผันผวน ภาระที่เกิดขึ้นอาจส่งต่อไปยังค่าใช้จ่ายส่วนอื่นได้

อีกด้านหนึ่งคือการช่วยลดแรงกดดันด้านต้นทุนขนส่งและต้นทุนของธุรกิจ น้ำมันเป็นปัจจัยสำคัญในการขนส่งสินค้า การเดินทาง และการดำเนินงานของกิจการหลายประเภท การใช้กลไกภาษีเข้ามาช่วยในช่วงเวลาที่กำหนดจึงมีเป้าหมายเพื่อบรรเทาภาระต้นทุนที่เกี่ยวข้องกับพลังงาน

อย่างไรก็ตาม ผลที่เกิดขึ้นกับต้นทุนจริงของแต่ละธุรกิจอาจไม่เท่ากัน เพราะขึ้นอยู่กับชนิดเชื้อเพลิงที่ใช้ ปริมาณการใช้ และโครงสร้างค่าใช้จ่ายของกิจการด้วย การลดอัตราภาษีจึงไม่ใช่หลักประกันว่าต้นทุนทั้งหมดจะลดลงตามจำนวนส่วนต่างภาษีแบบหนึ่งต่อหนึ่ง

อีกเป้าหมายหนึ่งคือการสนับสนุนผลผลิตทางการเกษตรของไทย โดยเฉพาะปาล์มน้ำมัน อ้อย และมันสำปะหลัง ซึ่งเป็นวัตถุดิบที่เกี่ยวข้องกับการผลิตพลังงานทางเลือก

น้ำมันปาล์มมีความเกี่ยวข้องกับการผลิตไบโอดีเซล ส่วนอ้อยและมันสำปะหลังสามารถนำมาใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตเอทานอลได้ การสนับสนุนการใช้เชื้อเพลิงที่มีส่วนผสมจากวัตถุดิบเหล่านี้จึงเชื่อมโยงภาคพลังงานเข้ากับภาคเกษตรกรรม

ลดภาษีแล้วราคาหน้าปั๊มจะลดเท่ากันหรือไม่

นี่คือประเด็นที่ผู้ใช้รถควรให้ความสำคัญมากที่สุด เพราะตัวเลขส่วนต่างภาษี 5.522 บาทต่อลิตรสำหรับ B20 และ 5.642 บาทต่อลิตรสำหรับ E20 ไม่ใช่ตัวเลขที่สามารถนำไปสรุปได้ทันทีว่าราคาหน้าปั๊มจะลดลงเท่ากัน

การลดภาษีสรรพสามิตหมายถึงการปรับลดองค์ประกอบด้านภาษีตามมาตรการ ส่วนราคาขายปลีกที่ผู้บริโภคเห็นบนป้ายหน้าสถานีบริการยังเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัย ไม่ได้มีเพียงภาษีสรรพสามิตเป็นตัวกำหนด

ปัจจัยหนึ่งคือกลไกของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ซึ่งมีบทบาทในการชดเชยหรือจัดเก็บเงินตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง อีกปัจจัยคือค่าการตลาด ภาษีมูลค่าเพิ่ม และราคาน้ำมันดิบในตลาดโลก ซึ่งอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามสถานการณ์

เมื่อองค์ประกอบเหล่านี้มีการเปลี่ยนแปลง ราคาขายปลีกจึงอาจไม่ได้ขยับตามส่วนต่างภาษีแบบตรงตัว การนำตัวเลขภาษีที่ลดลงไปเท่ากับการลดราคาหน้าปั๊มทันที จึงเป็นการสรุปเกินกว่าข้อมูลที่มาตรการยืนยันไว้

สิ่งที่ระบุได้ชัดเจนคือ อัตราภาษีสรรพสามิตของ E20 และ B20 ลดลงตามตัวเลขที่ประกาศภายในกรอบเวลาที่กำหนด ส่วนราคาขายปลีกจริงต้องรอประกาศราคาของผู้ค้าตามกลไกปกติ

ผู้ใช้รถจึงควรตรวจสอบราคาจำหน่ายจริงก่อนเติมน้ำมัน โดยเฉพาะผู้ที่กำลังเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายระหว่างเชื้อเพลิงหลายประเภท นอกจากราคาแล้ว ต้องตรวจสอบด้วยว่ารถของตนรองรับ E20 หรือ B20 หรือไม่ เพราะการเลือกเชื้อเพลิงให้ตรงกับข้อกำหนดของรถยังเป็นเรื่องจำเป็น

หมายเหตุ: มาตรการลดภาษีสรรพสามิต E20 และ B20 มีกำหนดเวลา 3 เดือน และสิ้นสุดวันที่ 27 มกราคม 2570 โดยราคาหน้าปั๊มจริงอาจไม่ลดลงเท่ากับส่วนต่างภาษี ควรตรวจสอบราคาที่สถานีบริการก่อนเติมน้ำมัน