ใครส่งพรานไปตามหางาช้างฉัททันต์?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ช้างฉัททันต์มีช้างพังสองเชือกเป็นมเหสี วันหนึ่งกิ่งไม้แห้งตกใส่องค์หนึ่ง แต่อีกองค์กลับได้รับดอกไม้

ฉัททันตชาดกเล่าว่า อดีตมเหสีผู้ผูกใจเจ็บเป็นผู้ขอให้กษัตริย์เมืองพาราณสีส่งนายพรานไปเอางาช้าง นางเกิดเป็นพระธิดาในราชตระกูลมัททะชื่อสุภัททา ก่อนอภิเษกกับกษัตริย์แห่งเมืองพาราณสีและเป็นพระมเหสี นางให้กษัตริย์เรียกนายพรานทั่วเมืองมาประชุม แล้วถามว่าใครจะไปเอางาทั้งหก โสณุตตระรับงานและนางจึงส่งเขาออกเดินทาง

ในชาติก่อน สุภัททาเข้าใจว่าฉัททันต์มอบดอกบัวให้มเหสีอีกองค์เพราะรักนางมากกว่า ชาดกเล่าว่าความน้อยใจจากเหตุนี้นำไปสู่คำขอเอางาในชาติถัดมา

นายพรานหลายคนบอกว่าไม่เคยเห็นช้างหกงา สุภัททาจึงเปิดหน้าต่างชั้นสูงและชี้ไปทางเหนือ บอกเส้นทางสู่ถิ่นหิมาลัย โสณุตตระเดินทางผ่านป่าและภูเขาตามทางนั้น ก่อนส่งผู้ติดตามกลับและเข้าไปในป่าลึกตามลำพัง ชาดกระบุว่าใช้เวลานานเจ็ดปี เจ็ดเดือน เจ็ดวัน กว่าจะพบแหล่งน้ำที่ฉัททันต์ลงไปเล่นและพักอยู่ เขาจึงขุดหลุมพรางตรงทางลงน้ำแล้วซ่อนตัวรอ

เมื่อฉัททันต์มาถึง พรานซ่อนตัวในหลุม สวมผ้าเหลืองและเตรียมคันธนู ก่อนยิงลูกศรอาบยาพิษใส่ช้าง ช้างถามว่าเหตุใดจึงทำเช่นนั้นและใครเป็นผู้ใช้มา พรานตอบตามตรงว่าพระมเหสีสุภัททาต้องการงาของเขา

พรานเลื่อยงาแต่เอื้อมไม่ถึง ฉัททันต์จึงก้มตัวลงให้เขาเข้าถึงงา เมื่อพรานยังตัดไม่เข้า ช้างใช้ปลายงวงจับเลื่อยแล้วขยับไปมา จนงาถูกตัดออก ช้างบอกว่าการได้ตรัสรู้มีค่ากว่างาเหล่านี้มาก และหวังให้บุญจากการมอบงาครั้งนี้เป็นเหตุให้ตนได้ตรัสรู้ ชาดกเล่าว่าหลังพรานเดินทางกลับไปแล้ว ฉัททันต์ตายลง

นี่คือเรื่องที่เล่าไว้ในฉัททันตชาดก หมายเลข 514 ในชุดชาดกบาลีฉบับแปลของ H. T. Francis; การเกิดใหม่และเหตุการณ์ในป่าเป็นองค์ประกอบของเรื่องเล่าทางคัมภีร์

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th