เส้นขาวหลังเครื่องบิน บางวันหายไวบางวันค้างนานเพราะอะไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เครื่องบินผ่านไปแล้ว เหลือเส้นขาวเส้นหนึ่งบนฟ้า บางเส้นจางหายไปเร็ว แต่อีกเส้นกลับค้างจนแผ่ออกเป็นแถบยาว

เส้นที่ค้างนานอยู่ในอากาศชื้นพอให้ผลึกน้ำแข็งยังคงอยู่ ส่วนเส้นที่เจออากาศแห้งจะจางเร็ว ความต่างอยู่ที่อุณหภูมิและความชื้นในอากาศชั้นสูงตรงเส้นทางบิน ไม่ได้ดูจากอากาศตรงพื้นดินอย่างเดียว

เส้นนี้เป็นเมฆแนวยาวที่มีผลึกน้ำแข็งอยู่ข้างใน ไม่ใช่ควันทึบแบบที่ลอยจากปล่องไฟ เอกสารข้อเท็จจริงร่วมของหน่วยงานสิ่งแวดล้อมสหรัฐฯ (EPA) หน่วยงานการบินสหรัฐฯ (FAA) NASA และ NOAA ระบุว่าเส้นมักเกิดตามหลังเครื่องยนต์ไอพ่นในระดับบินสูง

เครื่องยนต์ปล่อยไอน้ำออกมากับไอเสีย เมื่อไอเสียผสมกับอากาศรอบตัวที่เย็นมาก ความชื้นบริเวณนั้นจะสูงขึ้นจนเกิดหยดน้ำเล็ก ๆ เกาะอนุภาคในอากาศ จากนั้นหยดน้ำแข็งตัวเป็นผลึกจำนวนมาก เรียงต่อกันเป็นเส้นขาวที่เราเห็นจากพื้นดิน

หลังเกิดเส้นแล้ว อากาศรอบ ๆ เป็นตัวกำหนดว่ามันจะอยู่ต่อหรือหายไป ถ้าชั้นอากาศแห้ง ผลึกน้ำแข็งค่อย ๆ กลายกลับเป็นไอน้ำ เส้นจึงจางลงไม่นาน แต่ถ้าอากาศมีความชื้นสูง ผลึกจะรับไอน้ำรอบตัวเพิ่มและเติบโต เส้นก็ยืดอยู่บนฟ้าได้นานกว่า

ค่าที่บอกว่าเส้นจะค้างหรือจางคืออุณหภูมิและความชื้นตรงระดับบิน ไม่ใช่ค่าที่วัดใกล้พื้นดินอย่างเดียว เพราะอากาศชั้นบนมีสภาพของตัวเองและเปลี่ยนไปตามแนวทางบินได้ เครื่องบินสองลำจึงทิ้งเส้นที่อยู่ได้นานไม่เท่ากัน แม้คนมองจะยืนที่เดิมและเห็นทั้งคู่ในเวลาไล่เลี่ยกัน

เส้นที่ค้างไว้นานยังเปลี่ยนรูปร่างได้อีก กระแสอากาศปั่นป่วนจากเครื่องบินที่ผ่านไป รวมถึงลมที่พัดเร็วช้าไม่เท่ากันตามแนวเส้นทาง ช่วยให้เส้นค่อย ๆ แผ่ออก เอกสารของทั้งสี่หน่วยงานระบุว่าเส้นบางเส้นคงอยู่ได้หลายชั่วโมง เมื่อมองจากพื้นจึงอาจเห็นเป็นริ้วบาง ๆ ก่อนจะกระจายคล้ายเมฆเส้นใย

เอกสารเดียวกันอธิบายว่าเส้นที่คงอยู่เป็นเวลานานมีน้ำจากบรรยากาศตามแนวบินเป็นส่วนใหญ่ ไอน้ำจากเครื่องยนต์ช่วยเริ่มให้เกิดผลึกน้ำแข็ง แต่ไม่ได้เป็นน้ำทั้งหมดในเส้นที่แผ่กว้าง ดังนั้นเส้นที่เห็นค้างบนฟ้าจึงบอกสภาพของอากาศชั้นสูงบริเวณนั้นได้ชัดกว่าสภาพอากาศตรงที่เรายืนมอง

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th