ฝนตกกลางคืน เส้นแบ่งเลนจางหายไปไหน?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

กลางคืนหลังฝนตก เส้นสีขาวบนถนนพร่าจนต้องเพ่งหาแนวเลน ทั้งที่ก่อนฝนลงยังเห็นชัด สีถูกชะออกไปแล้ว หรือแสงบนถนนเปลี่ยนไปกันแน่?

สาเหตุหลักคือ น้ำที่คลุมเม็ดแก้วบนเส้นสีทำให้แสงไฟหน้ารถสะท้อนกลับมาหาคนขับได้น้อยลง เส้นจึงดูจางลงทั้งที่สีอาจยังอยู่บนพื้น เส้นจราจรแบบสะท้อนแสงมีเม็ดแก้วเล็ก ๆ ฝังอยู่บนหรือในสีตีเส้น เมื่อไฟหน้ารถส่องเข้าไป เม็ดแก้วจะช่วยหักเหและสะท้อนแสงย้อนกลับไปทางรถที่ส่องมา คนขับจึงมองเห็นแนวเส้นสว่างขึ้น หลักการนี้เรียกว่า “การสะท้อนกลับ” เพราะแสงสะท้อนย้อนกลับไปใกล้ทิศทางที่ส่องเข้ามา จึงช่วยให้คนขับเห็นแนวเส้นจากไฟหน้ารถได้ชัดขึ้น

พอมีน้ำเป็นแผ่นบางคลุมผิวสี สภาพทางเดินของแสงก็เปลี่ยนไป น้ำทำให้เม็ดแก้วทำงานไม่เหมือนตอนแห้ง แสงที่ควรย้อนกลับหาคนขับจึงลดลง Federal Highway Administration (FHWA) ของสหรัฐฯ อธิบายว่าเส้นตีถนนแบบทั่วไปที่ถูกน้ำปกคลุมจะสะท้อนกลับได้น้อยลง จนผู้ขับรู้สึกเหมือนเส้นหายไป

คำว่า “เส้นหาย” ในที่นี้จึงเป็นเรื่องการมองเห็น ไม่ได้หมายความว่าสีถูกฝนล้างออกจากถนนทันที สีอาจยังติดอยู่ แต่เมื่อแสงจากไฟหน้ารถกลับเข้าตาน้อยลง ความต่างระหว่างเส้นสีขาวกับพื้นถนนก็ลดลงตามไปด้วย คืนที่ฝนหนักหรือมีน้ำขังมากจึงยิ่งเพ่งหาแนวเลนได้ยาก

มีวัสดุที่ออกแบบให้มองเห็นได้ดีขึ้นเมื่อถนนเปียกด้วย รายงานของ FHWA ยกตัวอย่างระบบตีเส้นสำหรับทุกสภาพอากาศที่ใช้ชิ้นส่วนสะท้อนแสงเฉพาะร่วมกับเม็ดแก้วทั่วไป และระบุว่าระบบนี้ ยังรักษาความสามารถในการสะท้อนแสงได้ขณะมีฟิล์มน้ำบาง ๆ ปกคลุม เม็ดแก้วบางชนิดมีค่าการหักเหแสงสูงกว่า ส่วนองค์ประกอบที่มีรูปทรงต่างออกไปช่วยให้แสงยังย้อนกลับได้ในสภาพเปียก

แต่ไม่ได้หมายความว่าเส้นทุกสายจะสว่างเหมือนกัน รายงานเดียวกันพบว่าส่วนผสมของวัสดุแต่ละแบบเสื่อมสภาพไม่เท่ากัน และการจราจรทำให้เม็ดแก้วหรือชิ้นส่วนสะท้อนแสงบางส่วนหลุดจากชั้นสีได้ ผลที่เห็นจริงจึงขึ้นกับชนิดวัสดุ วิธีติดตั้ง และสภาพการใช้งานด้วย รายงานนี้ศึกษาถนนในสหรัฐฯ จึงใช้อธิบายกลไกของแสงและน้ำได้ แต่ไม่ได้ยืนยันว่าถนนในไทยทุกสายใช้วัสดุแบบเดียวกัน

คราวหน้าที่เส้นเลนเลือนลงหลังฝนตก ให้นึกถึงเม็ดแก้วเล็ก ๆ ที่ต้องส่งแสงไฟกลับมาหาคนขับ เมื่อน้ำมาขวางทาง แสงกลับมาน้อยลง เส้นเดียวกันจึงดูชัดไม่เท่ากันระหว่างถนนแห้งกับถนนเปียก

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th