ปิดก๊อกทีเดียว ท่อดังปังได้: แรงดันน้ำกระแทกในท่อ

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

กำลังเก็บจานอยู่ดี ๆ พอปิดก๊อกครัวก็มีเสียง “ปัง” ดังจากในผนัง บางบ้านยังรู้สึกว่าท่อใต้ซิงก์สั่นตาม หลายคนจึงสงสัยว่าท่อหลวมหรือเปล่า

เสียงปังทันทีหลังปิดก๊อกมักเกิดจากแรงดันกระแทกในท่อ หรือวอเตอร์แฮมเมอร์ (water hammer) คู่มือด้านระบบท่อของ BRANZ อธิบายว่าเมื่อน้ำที่กำลังไหลหยุดกะทันหัน ความเร็วที่เปลี่ยนฉับพลันจะสร้างคลื่นแรงดันในท่อ ทำให้ท่อสั่นและเกิดเสียงเคาะคล้ายค้อน

ก๊อกคันโยกที่ปิดเร็ว วาล์วไฟฟ้าของเครื่องซักผ้า และปั๊มน้ำเป็นตัวอย่างอุปกรณ์ที่ทำให้การไหลหยุดเร็วได้ ยิ่งน้ำไหลเร็ว โอกาสเกิดแรงกระแทกยิ่งมาก BRANZ ระบุว่าอาการนี้พบได้ในระบบแรงดันสูง และพบในท่อโลหะบ่อยกว่า แม้ท่อพลาสติกก็เกิดได้เช่นกัน

ลองสังเกตว่าเสียงเกิดหลังใช้อุปกรณ์ไหน ได้ยินใกล้จุดใด และเริ่มหลังซ่อมระบบน้ำหรือไม่ ถ้าเกิดเมื่อเครื่องซักผ้าหยุดเติมน้ำซ้ำ ๆ ให้ช่างตรวจวาล์วของเครื่องก่อน ส่วนเสียงที่เกิดหลังปิดก๊อกหลายจุดควรให้ตรวจระบบส่วนอื่นด้วย ข้อมูลจังหวะกับตำแหน่งช่วยช่างไล่ต้นเหตุได้เร็วขึ้น อย่าแกะผนังหรือขันข้อต่อที่มองไม่เห็นเอง

BRANZ แนะนำให้ยึดท่อให้มั่นคงและมีวัสดุรองระหว่างท่อกับโครงบ้าน เพื่อลดการสั่นที่ส่งออกมาเป็นเสียง หากเสียงยังเกิดซ้ำ ช่างประปาอาจติดตั้งอุปกรณ์ซับแรงดันบนท่อก่อนถึงเครื่องที่เป็นต้นเหตุ ภายในมีลูกสูบกับอากาศช่วยรับแรงดันที่พุ่งขึ้น ถ้าสงสัยว่าแรงดันน้ำสูง ให้ช่างวัดและเลือกวาล์วลดแรงดันให้เข้ากับระบบ ไม่ควรซื้อมาใส่เองโดยไม่ตรวจความเข้ากันได้

ถ้าเสียงดังทั้งที่ไม่ได้ใช้น้ำ หรือพบรอยรั่วและผนังชื้น ให้เรียกช่างตรวจเร็วขึ้น เสียงปังไม่ได้แปลว่าท่อแตกทันที แต่ถ้าเกิดซ้ำก็ไม่ควรปล่อยไว้ เริ่มจากจดอุปกรณ์และจังหวะที่ทำให้ดัง แล้วให้ช่างตรวจจุดยึดกับแรงดันตามอาการ

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th