ใบไม้เหลืองก่อนร่วง ต้นไม้ดึงสารอาหารกลับไปใช้จริงไหม?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ใบไม้บนกิ่งค่อย ๆ เปลี่ยนจากเขียวเป็นเหลือง ก่อนจะหลุดลงพื้น สีที่เปลี่ยนบอกอะไรเกี่ยวกับต้นไม้ และสารอาหารในใบนั้นหายไปไหน?

ต้นไม้ดึงสารอาหารที่ยังเหลืออยู่ในใบกลับไปเก็บไว้ที่กิ่งและลำต้นก่อนใบจะร่วง ส่วนสีเหลืองเห็นชัดขึ้นเมื่อคลอโรฟิลล์สีเขียวสลายและเปิดให้เห็นเม็ดสีอื่นที่อยู่ในใบ หน่วยงานอุทยานแห่งชาติสหรัฐฯ อธิบายกระบวนการนี้ไว้กับต้นไม้ผลัดใบในฤดูใบไม้ร่วง

ในช่วงที่ใบยังเขียว คลอโรฟิลล์ช่วยรับพลังงานแสงให้ใบสร้างอาหาร โดยดูดกลืนแสงสีแดงกับสีน้ำเงินและสะท้อนแสงสีเขียวกลับมา เราจึงเห็นใบเป็นสีเขียว เมื่อช่วงเวลาที่มีแสงในแต่ละวันสั้นลง ต้นไม้หยุดสร้างคลอโรฟิลล์ใหม่ เพราะการผลิตเม็ดสีนี้ใช้พลังงานและไม่คุ้มเมื่อแสงลดลง อุทยานแห่งชาติ Yosemite ระบุว่ากระบวนการนี้ตอบสนองต่อช่วงแสง ไม่ได้เกิดจากอุณหภูมิต่ำโดยตรง

เม็ดสีเหลืองส้มบางชนิดอยู่ในใบตั้งแต่ยังเขียว เช่น แซนโทฟิลล์และแคโรทีนอยด์ แต่คลอโรฟิลล์บดบังไว้ พอสีเขียวลดลง เม็ดสีเหล่านี้จึงเห็นชัดขึ้น อุทยานแห่งชาติ Yosemite ยกแคโรทีนเป็นเม็ดสีส้มชนิดหนึ่ง ซึ่งเป็นสีเดียวกับที่เห็นในแครอท

สีแดงเกิดจากใบของพืชบางชนิดสร้างเม็ดสีเพิ่ม เรียกว่าแอนโทไซยานิน อุทยานแห่งชาติ Yosemite ระบุว่าแดดต่อเนื่องในตอนกลางวันกับคืนที่เย็นทำให้น้ำตาลสะสมในใบ จึงเอื้อต่อการสร้างสีแดงนี้ ใบเหลืองส้มนั้นเผยเม็ดสีที่มีอยู่เดิม ส่วนสีแดงมีการสร้างเพิ่ม

หน่วยงานอุทยานแห่งชาติ Yosemite ระบุว่า แม้แต่ต้นเดียวกัน ใบที่รับแดดโดยตรงอาจแดง ส่วนใบในร่มอาจเหลือง สีจึงต่างได้ตามชนิดพืชและตำแหน่งที่ใบได้รับแสง

แหล่งอุทยานแห่งชาติสหรัฐฯ อธิบายไม้ผลัดใบในสหรัฐฯ จึงไม่ได้กำหนดช่วงเวลาที่ต้นไม้ไทยทุกชนิดจะเปลี่ยนสี แต่ยืนยันกลไกหลักของคำตอบนี้: คลอโรฟิลล์สลาย และต้นไม้ดึงสารอาหารที่ยังเหลือกลับไปเก็บก่อนใบหลุด

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th