ภาพคนอียิปต์โบราณทำไมหน้าหันข้าง แต่ตากลับมองตรง?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ลองมองภาพคนอียิปต์โบราณ ใบหน้าหันข้าง แต่ดวงตากลับมองตรงมาหาเรา

ศิลปินเลือกมุมให้แต่ละส่วนเห็นชัด โดยวาดใบหน้าจากด้านข้างและดวงตาจากด้านหน้า

คู่มือศิลปะอียิปต์ของพิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทน (The Met) อธิบายว่า เมื่อวาดร่างคนบนพื้นผิวสองมิติ ศิลปินวาดไหล่จากด้านหน้า ลำตัวและสะโพกจากมุมเฉียง ศีรษะจากด้านข้างเพื่อให้เห็นสันจมูกและริมฝีปาก ส่วนดวงตาวาดจากด้านหน้า แขนและขาก็แสดงจากด้านข้าง ศีรษะกับดวงตาจึงใช้คนละมุมมอง

หนึ่งในตัวอย่างที่ The Met ยกคือภาพนูนหินปูนจากสุสานของอัคทิโฮเทป ขุนนางและนักบวชชั้นสูง ภาพแสดงศีรษะหันข้างแต่ดวงตามองตรง ไหล่หันเต็มหน้า ขณะที่ขาและเท้าแสดงจากด้านข้าง ส่วนลำตัววาดจากด้านข้าง แต่หันสะดือให้เห็นจากด้านหน้า ภาพนูนสองแผ่นนี้เคยประดับห้องในสุสาน และแสดงอัคทิโฮเทปในเสื้อผ้าต่างกัน

The Met อธิบายว่า ภาพนี้แสดงส่วนต่าง ๆ จากมุมที่ต่างกัน ซึ่งไม่อาจเห็นพร้อมกันได้จากจุดมองเดียว เมื่อมองคนจริง ผู้ชมจึงไม่เห็นไหล่ ลำตัว ใบหน้า และดวงตาตามมุมที่จัดไว้ในภาพพร้อมกัน

คู่มือของ The Met ยกฉากถวายอาหารเป็นตัวอย่าง ศิลปินวาดหน้าโต๊ะจากด้านบนและขาโต๊ะจากด้านข้าง แล้วจัดอาหารซ้อนให้เห็นรูปทรงของแต่ละชิ้น มุมบนเผยให้เห็นจานกับอาหาร ส่วนมุมข้างแสดงโครงและความสูงของโต๊ะ

ดวงตาที่มองตรงบนใบหน้าด้านข้างจึงเป็นการเลือกมุมวาดโดยตั้งใจ เพื่อแสดงลักษณะสำคัญให้เห็นพร้อมกัน ไม่ใช่ความผิดพลาดของภาพ

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th