มาราธอน 42.195 กิโลเมตร ทำไมตัวเลขถึงไม่กลม?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ระยะ 42.195 กิโลเมตรมาจากเส้นทางมาราธอนโอลิมปิกลอนดอนปี 1908 ซึ่งยาว 26 ไมล์ 385 หลา เมื่อนำระยะนี้มาแปลงเป็นกิโลเมตร จึงยาวกว่า 42 กิโลเมตรอยู่ 195 เมตร

ก่อนปี 1908 มาราธอนโอลิมปิกยังไม่ได้ใช้ระยะเดียวกันทุกครั้ง ศูนย์ศึกษากีฬาโอลิมปิกของคณะกรรมการโอลิมปิกสากลระบุว่าระยะแข่งขันยุคแรกอยู่ราว 40–42 กิโลเมตรตามสนามที่จัด

เมื่อระยะสนามต่างกัน การดูแค่เวลาจบจึงยังเปรียบเทียบกันตรง ๆ ไม่ได้ ต้องรู้ด้วยว่าแต่ละงานใช้เส้นทางยาวเท่าไร

การแข่งขันที่ลอนดอนมีจุดเริ่มและเส้นชัยเป็นตัวกำหนดระยะ ผู้จัดต้องการให้ปล่อยตัวจากสนามหญ้า East Lawn ในปราสาทวินด์เซอร์ แล้วเข้าเส้นชัยตรงหน้าที่นั่งราชวงศ์ในสนาม White City เมื่อวัดระยะระหว่างสองจุดจึงได้ตัวเลขเป็นไมล์กับหลา

ระยะครั้งนั้นบันทึกด้วยหน่วยอังกฤษ พอแปลงเป็นเมตรจึงแยกคำนวณได้ชัดเจน โดยหนึ่งไมล์เท่ากับ 1,609.344 เมตร และหนึ่งหลาเท่ากับ 0.9144 เมตร:

• 26 ไมล์ × 1,609.344 = 41,842.944 เมตร

• 385 หลา × 0.9144 = 352.044 เมตร

เมื่อนำสองส่วนมารวมกันได้ดังนี้:

• รวมเป็น 42,194.988 เมตร

• ปัดเป็น 42,195 เมตร หรือ 42.195 กิโลเมตร

• ระยะนี้เกินจาก 42 กิโลเมตรอยู่ 195 เมตร หรือราว 0.46%

ลองเทียบกับเพซ 5 นาทีต่อกิโลเมตร ระยะ 195 เมตรนี้ใช้เวลาวิ่งประมาณ 59 วินาที ตัวอย่างนี้ช่วยให้เห็นว่าเศษดังกล่าวไม่ใช่แค่ทศนิยมบนป้าย แต่เพิ่มระยะทางที่นักวิ่งต้องวิ่งจริง

ศูนย์ศึกษากีฬาโอลิมปิกระบุว่าระยะจากการแข่งขันปี 1908 กลายเป็นมาตรฐานของมาราธอนทั่วโลกในเวลาต่อมา การมีระยะมาตรฐานเดียวกันช่วยให้ผู้จัดกำหนดเส้นทางตามเกณฑ์เดียวกัน และเทียบเวลาแข่งขันจากสนามต่าง ๆ ได้

ที่มาของทศนิยมนี้จึงอยู่ที่ระยะสนามและหน่วยวัด ไม่ได้เริ่มจากเลขกลม 42 กิโลเมตร

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th