ไขข้อสงสัยทำไมใบเสร็จรับเงินถึงห้ามวางใกล้ความร้อน!

ไขข้อสงสัยทำไมใบเสร็จรับเงินถึงห้ามวางใกล้ความร้อน!

เวลาที่เราออกไปซื้อของตามห้างสรรพสินค้า ร้านสะดวกซื้อ หรือร้านกาแฟ ของสิ่งหนึ่งที่เรามักจะได้รับกลับมาพร้อมสินค้าและเงินทอนเสมอ นั่นก็คือใบเสร็จรับเงินกระดาษขาวๆ ใบเล็ก แต่เชื่อว่าหลายคนคงเคยเจอเหตุการณ์แปลกๆ เวลาที่เผลอเอาใบเสร็จไปวางไว้คอนโซลหน้ารถที่แดดส่อง ทิ้งไว้ใกล้เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ร้อน หรือเอาไดร์เป่าผมไปเป่าใกล้ๆ แล้วจู่ๆ กระดาษใบเสร็จก็เริ่มเปลี่ยนเป็นสีดำมืด หรือตัวหนังสือบนกระดาษค่อยๆ จางหายไปจนกลายเป็นกระดาษเปล่า เหตุการณ์นี้ไม่ใช่เรื่องของมนต์ดำหรือความผิดพลาดของน้ำหมึก แต่มีคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการพิมพ์ที่น่าสนใจอยู่เบื้องหลังกระดาษชนิดนี้

กระดาษที่ใช้พิมพ์ใบเสร็จรับเงินตามร้านค้าทั่วไปไม่ได้เป็นกระดาษธรรมดาที่พิมพ์ด้วยน้ำหมึกจากตลับหมึกเหมือนเครื่องพิมพ์เอกสารตามบ้าน แต่กระดาษชนิดนี้เรียกว่า กระดาษความร้อน หรือ เทอร์มอลเปเปอร์ ซึ่งบนพื้นผิวของกระดาษจะถูกเคลือบไว้ด้วยสารเคมีพิเศษชนิดหนึ่งที่ไม่แสดงสีในอุณหภูมิห้องปกติ แต่เมื่อสารเคมีตัวนี้ได้รับความร้อนในระดับที่กำหนด สารเคมีจะเกิดปฏิกิริยาทางเคมีและเปลี่ยนรูปร่างเป็นโครงสร้างที่มีสีดำทันที

กลไกของเครื่องพิมพ์ใบเสร็จจึงไม่จำเป็นต้องใช้หัวพิมพ์ฉีดหมึกเลยแม้แต่น้อย แต่ใช้เพียงหัวพิมพ์ความร้อนขนาดเล็กจิ๋วที่ปล่อยพลังงานความร้อนลงไปบนจุดที่ต้องการให้เกิดตัวอักษรหรือตัวเลข สารเคมีบนกระดาษในจุดนั้นก็จะเปลี่ยนเป็นสีดำและสร้างเป็นข้อความออกมาอย่างรวดเร็ว ด้วยเหตุนี้ หากเรานำกระดาษใบเสร็จไปวางไว้ในพื้นที่ที่มีความร้อนสูง เช่น คอนโซลหน้ารถยนต์ที่ตากแดด ใกล้กาต้มน้ำ หรือถูกความร้อนโดยตรง สารเคมีที่เคลือบอยู่ทั่วทั้งแผ่นกระดาษก็จะถูกกระตุ้นพร้อมกัน จนทำให้กระดาษใบเสร็จทั้งแผ่นกลายเป็นสีดำปืดไปในที่สุด

นอกจากเรื่องความร้อนที่ทำให้กระดาษดำแล้ว แสงแดด สารเคมีในน้ำมัน แอลกอฮอล์ และความชื้น ยังสามารถทำปฏิกิริยียาย้อนกลับ ย่อยสลายสารเคมีบนกระดาษจนทำให้ตัวหนังสือจางหายไปได้อย่างรวดเร็วเช่นกัน ดังนั้น สำหรับใบเสร็จที่มีความสำคัญและต้องใช้เป็นหลักฐานในการเบิกจ่ายหรือประกันสินค้า การเก็บรักษาที่ดีที่สุดคือการถ่ายภาพดิจิทัลบันทึกไว้ หรือเก็บกระดาษไว้ในซองเอกสารที่แห้ง เย็น และพ้นจากแสงแดดครับ