หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

จากพาหนะของพระนารายณ์สู่ตราครุฑ: เครื่องหมายนี้มาอยู่บนงานราชการไทยได้อย่างไร

เขียนโดย TEN OUT OF TEN

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เดิมครุฑเป็นสัญลักษณ์แทนพระมหากษัตริย์ ต่อมาในรัชกาลที่ 6 โปรดเกล้าฯ ให้ใช้พระครุฑพ่าห์เป็นตราแผ่นดิน กรมศิลปากรระบุว่าคตินี้สืบต่อจากกรุงธนบุรีถึงรัตนโกสินทร์และใช้ต่อมาจนถึงปัจจุบัน

ตามคติฮินดู ครุฑเป็นพาหนะของพระนารายณ์ งานศิลปะยุคแรกมักวาดเป็นมนุษย์มีปีก ต่อมาค่อยเปลี่ยนเป็นพญานกสวมเครื่องทรง มีจะงอยปากและกรงเล็บ ภาพที่เห็นบนตราหรืออาคารจึงเป็นการออกแบบตามความเชื่อ ไม่ใช่ภาพสัตว์จริง

เหตุที่ครุฑถูกนำมาแทนกษัตริย์ย้อนไปถึงสมัยอยุธยา กรมศิลปากรอธิบายว่าในเวลานั้นมีคติเปรียบพระมหากษัตริย์กับพระนารายณ์ที่อวตารเป็นพระรามตามเรื่องรามายณะ เมื่อครุฑเป็นสัญลักษณ์ของพระนารายณ์ จึงถูกใช้แทนองค์กษัตริย์ ทั้งบนตราพระราชลัญจกรและหัวเรือพระที่นั่ง

แต่รูปครุฑไม่ได้หมายถึงราชอำนาจทุกครั้ง ในงานศิลปกรรมของวัด กรมศิลปากรอธิบายว่าครุฑสื่อถึงผู้พิทักษ์พุทธสถาน

ภาพครุฑในวัดมีหลายแบบ กรมศิลปากรยกตัวอย่างครุฑปูนปั้นที่ปรางค์วัดราชบูรณะ กับภาพพระนารายณ์ทรงครุฑบนหน้าบันไม้ที่วัดแม่นางปลื้ม บางแห่งเป็นรูปครุฑเดี่ยวโดยไม่มีพระนารายณ์ประกอบ รายละเอียดเหล่านี้ชี้ว่าภาพครุฑในวัดเป็นงานศิลป์ตามคติผู้พิทักษ์พุทธสถาน ไม่ใช่ตราราชการทุกครั้ง

ตัวอย่างหนึ่งอยู่ที่อาคารพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติราชบุรี ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นศาลากลางจังหวัด กรมศิลปากรระบุว่าอาคารสร้าง พ.ศ. 2465 เพื่อใช้เป็นศาลารัฐบาลมณฑลและที่ว่าการเมือง โดยมีรูปพระครุฑพ่าห์ประดับอยู่ด้านหน้า ตัวอย่างนี้ทำให้เห็นครุฑในฐานะศิลปกรรมบนอาคารราชการ ไม่ใช่เพียงตราบนเอกสาร

ครุฑจึงมีความหมายตามที่ตั้งและหน้าที่ของภาพ เมื่ออยู่บนตราแผ่นดินก็เชื่อมกับประวัติแทนองค์พระมหากษัตริย์ ส่วนที่ประดับวัดอยู่ในคติผู้พิทักษ์พุทธสถาน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
TEN OUT OF TEN's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 50 ครั้ง
เขียนโดย TEN OUT OF TEN
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
เลขท้ายสองตัวงวดถัดไปหลังออก 00 หรือ 99เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบันเปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้งหวย 1 ธันวาคม 2569 เปิดสถิติย้อนหลัง 20 ปี! เจาะเลขรางวัลที่ 1-เลขท้าย 2 ตัว มีเลขไหนเคยออกซ้ำบ้าง?จับคู่เลขธาตุจากวันเกิดตามโหราศาสตร์จีนสถิติเลขเบิ้ลและเลขซ้ำในหวยต้นเดือนกับกลางเดือนหนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศครั้งแรกที่ต่างชาติบันทึกถึง “สยาม” เมื่อกว่า 500 ปีก่อน รู้ไหมว่าชาวโปรตุเกสมองเราอย่างไร ?ประเทศที่มีเทศกาลวันลอยกระทง คล้ายกันกับที่จัดขึ้นในประเทศไทยทุเรียนจังหวัดไหนแพงที่สุด? เปิด 5 แหล่งทุเรียนพรีเมียมของไทย
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
วิธีรับมือเมื่อไฟลุกกระทะน้ำมันในครัวเลือกและวางเครื่องฟอกอากาศในห้องนอนอย่างไรให้รับมือฝุ่นจิ๋ววิธีเอาตัวรอดเมื่อรถตกน้ำหรือเผชิญถนนน้ำท่วมส่องวิถีสายมู 5 ซูเปอร์สตาร์อินเตอร์ กับเครื่องรางไทยที่พกติดตัวจนกลายเป็นกระแสทั่วโลก
ตั้งกระทู้ใหม่