โลกหมุนเร็วแค่ไหน? เส้นศูนย์สูตรวิ่งเกือบ 1,670 กม./ชม.

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

พื้นโลกตรงเส้นศูนย์สูตรเคลื่อนที่รอบแกนโลกด้วยความเร็วประมาณ 1,674 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ตัวเลขนี้คำนวณจากระยะรอบโลกหารด้วยเวลาที่โลกหมุนครบหนึ่งรอบเมื่อเทียบกับดาวฤกษ์ เป็นความเร็วของพื้นผิว ไม่ใช่ความเร็วที่โลกเดินทางรอบดวงอาทิตย์

NASA ระบุรัศมีเส้นศูนย์สูตรไว้ที่ 6,378.137 กิโลเมตร จึงคิดเส้นรอบวงได้ราว 40,075 กิโลเมตร ส่วนโลกใช้เวลา 23.9345 ชั่วโมง หรือประมาณ 23 ชั่วโมง 56 นาที ในการหมุนครบหนึ่งรอบเมื่อเทียบกับดาวฤกษ์ เมื่อนำระยะทางหารด้วยเวลานี้ จะได้ความเร็วใกล้ 1,674 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

เวลา 23 ชั่วโมง 56 นาทีต่างจากหนึ่งวันบนหน้าปัดนาฬิการาว 4 นาที เพราะนาฬิกานับเวลาจากดวงอาทิตย์กลับมาอยู่แนวเดิมบนฟ้า ไม่ได้นับจากโลกหันกลับไปทางดาวฤกษ์ ระหว่างนั้นโลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ต่อ จึงต้องหมุนเพิ่มอีกเล็กน้อยก่อนดวงอาทิตย์จะกลับมาอยู่ตำแหน่งเดิม

ความเร็วพื้นผิวลดลงเมื่ออยู่เหนือหรือใต้เส้นศูนย์สูตร เพราะจุดนั้นวนเป็นวงกลมรอบแกนที่เล็กลง ที่ละติจูด 30 องศา ความเร็วอยู่ที่ประมาณ 1,450 กิโลเมตรต่อชั่วโมง; ที่ 60 องศาเหลือราว 837 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ส่วนที่ขั้วโลก จุดนั้นอยู่บนแกนหมุนพอดี จึงแทบไม่มีความเร็วรอบแกน

ลองใช้กรุงเทพฯ เป็นตัวอย่าง: พิกัดใจกลางเมืองอยู่ที่ละติจูดราว 13.75 องศาเหนือ เมื่อนำไปคำนวณด้วยสูตรเดียวกัน พื้นโลกบริเวณนั้นเคลื่อนรอบแกนราว 1,626 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ช้ากว่าจุดบนเส้นศูนย์สูตรประมาณ 48 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ตัวเลขนี้เป็นค่าคำนวณจากพิกัดอ้างอิงของเมือง ไม่ใช่การวัดทุกพื้นที่ในกรุงเทพฯ

แล้วทำไมเราไม่รู้สึกว่ากำลังหมุนเร็ว? ตัวเรา บ้าน ถนน และอากาศรอบตัวเคลื่อนที่ไปกับโลกพร้อมกัน จึงไม่มีสิ่งใกล้ตัวที่อยู่นิ่งให้เห็นว่าพื้นกำลังเคลื่อน NASA อธิบายว่าแรงจากการหมุนมีขนาดเล็กเมื่อเทียบกับแรงโน้มถ่วงและคงที่ เราจึงไม่รู้สึกเหมือนถูกเหวี่ยงหรือเร่งความเร็วอยู่ตลอด

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th