ผึ้งจำใบหน้าคนได้จริงไหม งานทดลองวัดอะไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ผึ้งน้ำผึ้งฝึกให้เลือกรูปใบหน้าที่ฝึกไว้จากรูปอื่นได้จริง งานทดลองพบว่ามันเลือกภาพเป้าหมาย ถูกมากกว่า 80% แม้ในรอบทดสอบจะไม่มีรางวัลให้ ผลนี้แสดงว่าผึ้งเรียนรู้ลักษณะของภาพได้ แต่ยังไม่ใช่หลักฐานว่ามันรู้จักว่าใครเป็นใครเหมือนมนุษย์

นักวิจัยนำภาพใบหน้าจากชุดทดสอบการจดจำใบหน้าของคนมาให้ผึ้งเรียนรู้ทีละตัว แล้วฝึกให้บินไปหาภาพเป้าหมายและหลีกเลี่ยงภาพใบหน้าอื่นที่คล้ายกัน การฝึกแบบนี้ทำให้ตั้งคำถามได้ตรงจุดว่า ผึ้งเลือกภาพที่เคยฝึกได้หรือไม่ แทนที่จะดูแค่ว่ามันมองเห็นวัตถุหรือเปล่า

หลังฝึก นักวิจัยทดสอบโดยไม่ให้รางวัล ผึ้งยังเลือกภาพเป้าหมายได้ถูกเกิน 80% เมื่อเทียบกับภาพหลอกที่คล้ายกัน ตัวเลขนี้มาจากการทดลองในเงื่อนไขที่กำหนด ไม่ใช่คะแนนความจำของผึ้งทุกตัวหรือทุกภาพที่มันพบ

เมื่อนำใบหน้าชุดใหม่มาเป็นภาพหลอก ผึ้งก็ยังเลือกภาพเป้าหมายได้มาก ผลนี้ชี้ว่ามันไม่ได้จำเพียงว่าภาพสองใบไหนเคยอยู่คู่กัน แต่จับลักษณะของภาพเป้าหมายบางอย่างไปใช้แยกจากตัวเลือกใหม่ได้ด้วย

นักวิจัยลอง หมุนภาพใบหน้ากลับหัว 180 องศา แล้วความแม่นยำลดลงมาก ผู้วิจัยเสนอว่าผึ้งอาจอาศัยการมองความสัมพันธ์ของส่วนต่าง ๆ ในภาพโดยรวม เมื่อพลิกภาพ ตำแหน่งของส่วนประกอบเปลี่ยนไป จึงเลือกภาพเดิมได้ยากขึ้น

งานนี้จึงแสดงว่าผึ้งเรียนรู้และแยกภาพใบหน้าคนในโจทย์ทดลองได้ แต่ไม่ได้ทดสอบว่ามันจำคนที่พบจริงหรือรู้จักตัวบุคคลเหมือนเรา คำว่า “จำใบหน้า” ในผลนี้หมายถึงการเลือกภาพที่ฝึกไว้ภายใต้แบบทดสอบ ไม่ใช่การอ่านตัวตนหรืออารมณ์จากใบหน้า

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th