คนทำงานไทย 100 คน มี 52 คนอยู่นอกระบบ

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ผลสำรวจของสำนักงานสถิติแห่งชาติปี 2568 พบว่า คนทำงานไทย 20.9 ล้านคน หรือ 52.4% อยู่ในกลุ่มแรงงานนอกระบบ จากผู้มีงานทำทั้งหมด 39.9 ล้านคน ส่วนที่เหลือ 19.0 ล้านคน หรือ 47.6% เป็นแรงงานในระบบ

สำนักงานสถิติฯ เรียกผู้มีงานทำที่ไม่มีหลักประกันทางสังคมจากงานว่า “แรงงานนอกระบบ” คำนี้จึงไม่ได้แปลว่าคนกลุ่มนี้ไม่มีงานทำ หรือทุกคนทำงานอิสระ เกณฑ์จึงดูความคุ้มครองที่ได้รับจากงาน ไม่ใช่ชื่อตำแหน่งอาชีพ

ในกลุ่มแรงงานนอกระบบ 53.3% ทำงานเกษตรและประมง 37.2% ทำงานด้านการค้าและบริการ ส่วนอีก 9.5% อยู่ในภาคการผลิต งานเกษตรจึงเป็นกลุ่มใหญ่ที่สุดในข้อมูลปี 2568 ตัวเลขทั้งสามคิดจากแรงงานนอกระบบทั้งหมด ตัวอย่างเช่น 53.3% คือสัดส่วนของแรงงานนอกระบบที่ทำเกษตร ไม่ใช่สัดส่วนของคนทำงานเกษตรทั้งหมดที่อยู่นอกระบบ

สัดส่วนยังต่างกันมากตามพื้นที่ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีแรงงานนอกระบบ 74.9% ของผู้มีงานทำในภูมิภาคนั้น สูงที่สุดในตาราง รองลงมาคือภาคเหนือ 69.0% และภาคใต้ 60.2% ขณะที่กรุงเทพฯ อยู่ที่ 27.9% ภาคอีสานมีสัดส่วนสูงกว่ากรุงเทพฯ 47 จุดเปอร์เซ็นต์ ตัวเลขนี้เป็นร้อยละของคนมีงานทำในแต่ละพื้นที่ ไม่ได้บอกว่าพื้นที่ไหนมีจำนวนแรงงานนอกระบบมากที่สุด ข้อมูลชุดนี้บอกความต่างของสัดส่วน แต่ไม่ได้อธิบายว่าทำไมแต่ละพื้นที่จึงต่างกัน

เมื่อเทียบกับปีก่อน สัดส่วนภาพรวมประเทศลดลง 0.3 จุดเปอร์เซ็นต์ จาก 52.7% ในปี 2567 เหลือ 52.4% ในปี 2568 และจำนวนแรงงานนอกระบบลดจาก 21.1 ล้านเหลือ 20.9 ล้านคนตามตัวเลขที่ปัดเศษ แต่ผลสำรวจไม่ได้ติดตามคนเดิมรายบุคคล จึงบอกไม่ได้ว่าคนกลุ่มใดย้ายไปเป็นแรงงานในระบบ

สำนักงานสถิติฯ สำรวจเรื่องนี้เป็นประจำทุกปี ตัวเลขปี 2568 จึงเป็นภาพรวมของปีนั้น ไม่ใช่ทะเบียนรายชื่อหรือข้อมูลที่เปลี่ยนตามสถานการณ์รายวัน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th