ส่งทหารถือปืนกลไปจัดการนก: สงครามเอมูปี 1932 จบอย่างไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

วันที่ 8 พฤศจิกายน 1932 สมาชิกสภาออสเตรเลียถามนายกรัฐมนตรีถึงข่าวการใช้ปืนกลติดรถไล่อีมูในออสเตรเลีย เขาเรียกเรื่องนี้ว่า “เรื่องเหลวไหล” และถามว่าใครออกเงิน นายกฯ ตอบว่ากระทรวงกลาโหมไม่ได้จ่ายค่าเดินทางครั้งนั้น คำถามสั้น ๆ นี้กลายเป็นหน้าต่างให้เห็นว่าเหตุการณ์ถูกมองเป็นทั้งปัญหาเกษตรและเรื่องการเมืองตั้งแต่ต้น

สิ่งที่เกิดขึ้นคือการส่งทหารชุดเล็กไปช่วยเกษตรกรควบคุมสัตว์ป่า ไม่ใช่สงครามระหว่างประเทศ การใช้ปืนกลทำได้จำกัด เพราะฝูงอีมูแตกกระจายเมื่อมีอันตราย ภารกิจจึงไม่ใช่การรบที่มีฝ่ายชนะ แต่เป็นวิธีแก้ปัญหาพืชผลซึ่งสิ้นสุดลงเมื่อผลที่ได้ไม่คุ้มกับทรัพยากร ส่วนคำว่า “สงครามอีมู” เป็นฉายาที่คนหยิบไปเล่าต่อเพราะภาพทหารกับปืนกลปะทะนกดูเหลือเชื่อ

ปัญหาหนักขึ้นในช่วงแล้งปีนั้น อีมูอพยพเข้าพื้นที่ไร่ข้าวสาลีของเขตแคมเปียนในรัฐเวสเทิร์นออสเตรเลีย กินผลผลิตและเหยียบรั้วกันกระต่ายเสียหาย จนกระต่ายเข้ามาทำลายพืชต่อ ชาวไร่จำนวนหนึ่งเป็นทหารผ่านศึกที่ได้รับที่ดินทำกินหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง พวกเขาขอความช่วยเหลือ เพราะปืนทั่วไปยิงฝูงนกที่กระจายตัวได้ยาก

ประวัติของ Harbour Trust ระบุว่าเขตแคมเปียนได้รับผลหนักที่สุด และชาวไร่มากกว่าหนึ่งในสี่ละทิ้งฟาร์มไปแล้ว ท่ามกลางภัยแล้งและเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ จึงเข้าใจได้ว่าทำไมพวกเขาจึงอยากได้วิธีที่เด็ดขาด แต่ความเดือดร้อนของชาวไร่ไม่ได้แปลว่าปืนกลจะเหมาะกับนกที่กระจายฝูงและวิ่งหนีได้เร็ว

คำตอบที่ส่งให้รัฐสภาวันที่ 22 พฤศจิกายนบอกว่า ชาวไร่ขอยืมปืนกล แต่รัฐมนตรีกลาโหมไม่ยอมให้พลเรือนใช้เอง จึงส่งพลปืนที่ผ่านการฝึกมาแทน หน่วยยิงมีนายทหารหนึ่งนาย ทหารอีกสองนาย และปืนสองกระบอก ค่าเครื่องกระสุนเป็นภาระของชาวไร่ ส่วนค่าโดยสารรถไฟรัฐบาลรัฐเวสเทิร์นออสเตรเลียเป็นผู้จ่าย ทหารไม่ได้รับเงินเพิ่ม และรัฐบาลกลางไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม

ข้อมูลนี้ทำให้เห็นขนาดภารกิจชัดขึ้น: ไม่ใช่กองทัพยกไปทั้งประเทศ แต่เป็นทีมเล็กที่ไปช่วยชุมชนเกษตร รายงานของ Harbour Trust ระบุว่าทหารมาถึงพร้อมกระสุน 10,000 นัดและช่างภาพเพื่อบันทึกเหตุการณ์ แต่การซุ่มยิงทำได้ไม่ดี อีมูมักแตกฝูงและวิ่งหนี ทำให้ยิงได้ครั้งละไม่กี่ตัว ต่อให้มีปืนกล ก็ไม่ได้ทำให้สัตว์ที่เคลื่อนที่รวดเร็วกลายเป็นเป้านิ่ง

ในคำตอบวันที่ 22 พฤศจิกายน รัฐบาลบอกว่ารายงานจากพื้นที่มีอีมูถูกกำจัดไปหลายร้อยตัว และรัฐเวสเทิร์นออสเตรเลียยังอยากให้ทำต่อ แต่ยังไม่มีใครตอบได้ว่าผลจะดีพอหรือไม่ ต่อมาผู้บังคับบัญชาประเมินว่าระหว่างกลางพฤศจิกายนถึง 10 ธันวาคมอาจกำจัดอีมูได้เกือบหนึ่งพันตัว ทว่า Harbour Trust ระบุว่าตัวเลขนี้ถูกโต้แย้ง จึงไม่ควรใช้ยอดเดียวตัดสินว่าภารกิจสำเร็จหรือพ่ายแพ้เด็ดขาด

ปฏิบัติการสิ้นสุดในเดือนธันวาคมเมื่อวิธีนี้ไม่คุ้มกับแรงและทรัพยากรที่ใช้ ในปี 1934 รัฐบาลเริ่มใช้เงินรางวัลจูงใจการกำจัดอีมู และในระยะยาวรั้วกั้นเป็นวิธีป้องกันไร่ที่มีประสิทธิภาพกว่า เรื่องนี้จึงไม่ใช่ “ประเทศแพ้นก” อย่างที่มุกเล่าต่อกัน แต่เป็นตัวอย่างว่าการใช้เครื่องมือทางทหารกับสัตว์ป่าที่แตกฝูง อาจไม่แก้ปัญหาเกษตรได้ตรงจุด

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th